Category Archives: Uncategorized

សុខភាពល្អ(ភាគ១៥)

ប្រសិនជាយើងមិនអាចទិញបន្លែផ្លែឈើសរីរាង្គមកបរិភោគ
ទេ យើងអាចដាំដំណាំបន្លែឈើហូបផ្លែនៅឯផ្ទះបាន
ក្នុងទីធ្លាដីជុំវិញឬក្នុងផើងទៀតផងក៏បាន។ដំណាំ
បន្លែ ឈើហូបផ្លែដែលយើងដាំដុះនៅផ្ទះរបស់យើង យើង
កុំប្រើជីគីមី ថ្នាំAntibiotiques ថ្នាំបាញ់សម្លាប់សត្វ
ល្អិតទៅ វាគឺជាដំណាំសរីរាង្គទៅហើយ។ប៉ុន្តែ យើងនៅ
តែគេចពីការបរិភោគបន្លែ ផ្លែឈើធម្មតាមិនបានទេ។
ផលិតផលសរីរាង្គលក់នៅទីផ្សារមានតិចណាស់ហើយតម្លៃវា
ក៏ខ្ពស់ទៀត។នេះដោយសារថាវាមិនអាចប្រកួតប្រជែងនឹង
ផលិតផលធម្មតាបាន។ផលិតផលធម្មជាតិឬសរីរាង្គមាន
ដីសម្រាប់កសិកម្មតូច កសិករតិចតួច ភោគផលក៏តិច
តួចឯអតិថិជនក៏តិច។ម្យ៉ាងទៀត កសិកម្មសរីរាង្គមិនប្រើ
ថ្នាំបាញ់សម្លាប់សត្វល្អិតនិងថ្នាំកំចាត់សត្វចង្រៃទេ។ដូច្នេះ
ហើយវាមិនអាចផ្ដល់ភោគផលច្រើនដូចកសិកម្មធម្មតាបាន
ឡើយ។សម្រាប់កសិកម្មធម្មតា គេគិតតែបរិមាណនិងសម្រស់
ខាងក្រៅតែប៉ុណ្ណោះ។អ្វីដែលទាក់ទាញអតិថិជនជាទីបំផុត
នោះគឺសម្រស់សំបកក្រៅនិងតម្លៃទាប។
ចំពោះសម្រស់សំបកក្រៅ កសិករប្រើថ្នាំបាញ់សម្លាប់សត្វល្អិត
និងថ្នាំកំចាត់សត្វចង្រៃ។ឯចំពោះតម្លៃទាបវិញ កសិករប្រើ
ជីគីមី ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកនិងអ័រម៉ូនធ្វើអោយឆាប់លូតលាស់ធំ។
ឧទារណ៌ ការដាំដំណាំត្រកួននៅស្រុកខ្មែរ បើគេមិនប្រើថ្នាំ
សម្លាប់សត្វល្អិតទេ សត្វល្អិតវានឹងស៊ីហិនហោចឬបើមិន
ដូច្នោះទេ ត្រកួននឹងមិនមានសម្រស់ស្អាត នាំអោយគេមិន
ទិញ។ឧទារណ៌មួយទៀត ផ្លែប៉ោមនៅកាណាដា ប្រសិនជាគេ
មិនបាញ់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតទេ នោះនឹងមានដង្កូវចោះស៊ី
ខូចអស់លក់គ្មានគេទិញ។
សូមជំរាបថា ផ្លែប៉ោមទោះជាយើងបេះមកញុាំភ្លាមៗពីដើម
ឬក៏យកទៅលាងសិនសឹមញុាំ វាជ្រះសារជាតិថ្នាំបាញ់សម្លាប់
សត្វល្អិតតែសំបកក្រៅទេ។តាមពិតសារធាតុថ្នាំវាចូលទៅក្នុង
សាច់ប៉ោមតាមតាមរយៈដើមប៉ោមដែលស្រូបជាតិថ្នាំសម្លាប់
សត្វល្អិតពីឫសក្នុងដី ក្រោយទឹកភ្លៀងឬទឹកស្រោចស្រក់ចូល
ទៅក្នុងដីក្រោមដើមប៉ោមនោះ។
ការប្រកួតប្រជែងនិងការចង់បានផលច្រើនលើទីផ្សារ
ធ្វើអោយមនុស្សលែងគិតពីគុណភាពនៃផលិតផលកសិកម្ម
ហើយរួមផ្សំនឹងភាពឆោតរបស់អ្នកទិញផង ទើបផលិតផល
ធម្មតាមានច្រើនលើសលុបជាងផលិតផលសរីរាង្គហើយតម្លៃ
ថោកជាងទៀត។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅប្រទេសក្រីក្រ អ្នកលក់ខ្លះប្រើថ្នាំFormol
បាញ់លើថ្នាំបន្លែផ្លែឈើសាច់របស់ខ្លួនដើម្បីរក្សាគុណភាពស្រស់
បានយូរ។Formolគឺជាល្បាយលាយទឹកជាមួយនឹងméthanal។
Méthanalនៅសីតុណ្ហភាពធម្មតាគឺជាឧស្ម័នដែលលាយបាន
ល្អណាស់ជាមួយនឹងទឹក។គេប្រើវាបានច្រើនយ៉ាង ជាពិសេស
នោះសម្រាប់រក្សាទុកសពអោយបានស្រស់យូរ។ប៉ុន្តែជាអកុសល
មនុស្សអាក្រក់យកវាមកប្រើខុសច្បាប់ដើម្បីធ្វើអោយបន្លែផ្លែ
ឈើនិងសាច់ដែលខ្លួនដាក់លក់នៅផ្សារអោយនៅស្រស់ល្អបាន
យូរ។គ្រោះថ្នាក់ជាងសារធាតុគីមីផ្សេងៗ Formolអាចបណ្ដាល
អោយកើតជម្ងឺមហារីកនិងជម្ងឺជាច្រើនមុខទៀត។ប៉ុន្មានថ្ងៃ
កន្លងមកនេះ ខ្ញុំឃើញរូបភាពធូរេននៅស្រុកថៃដែលគេបង្ហោះ
លើបណ្ដាញហ្វេសប៊ុកយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលភ្នាក់ងារត្រួត
ពិនិត្យរកឃើញប្រើថ្នាំជ្រលក់ដើម្បីរក្សាទុកបានយូរ(Formol)
រួចហើយគេបញ្ជាអោយត្រាក់ទ័របើកកិនកំទេចចោល។ខ្ញុំក៏ធ្លាប់
ឃើញគេជ្រលក់ធូរេន ខ្នុរក្នុងថ្នាំរក្សាគុណភាពជាច្រើនលើកមក
ហើយដែរ ជាពិសេសនៅប្រទេសវៀតណាម។glory morningdurian2

សុខភាពល្អ(ភាគ១០)

ញុាំអាហារក្រៅពេលមិនមែនមានន័យថាត្រូវតែទៅ
Mcdonaldឬ Tim Hortonsនោះទេ ។នៅកន្លែង
ធ្វើការឬនៅឯផ្ទះក៏យើងអាចញុាំអាហារក្រៅពេលបាន
ដែរ ហើយយើងអាចមានចំណីញុាំល្អជាងដូចជាញុាំ
សេរ៉េអាល់ សណ្ដែកដី គ្រាប់ស្វាយចាន់ទី ផ្លែឈើ
ឬការ៉ុត សេឡឺរី ឬប៉េងប៉ោះ ហើយនិងទឹកផ្លែឈើ។
អាហារនៅMcdonald ឬTim Hortonsជាអាហារ
ក្រៅពេលជាទីពេញនិយមរបស់មនុស្សគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ
តែវាមិនសូវមានគុណភាពល្អសម្រាប់សុខភាពទេ។ប្រសិន
ជាកុំអោយញៀន ជាការប្រសើរ កុំទៅទីនោះញឹកញាប់
ហើយមិនសូវចុះថវិកាទៀតផង។មានគេសួរទៅឌីយ៉ូហ្សែន
ជាទស្សនវិទូក្រិកសម័យបុរាណម្នាក់ដូច្នេះថាះតើនៅម៉ោង
ប៉ុន្មានគួរយើងញុំាអាហារ?លោកបានឆ្លើយតបទៅថា៖
ពេលគេមាន,គេញុំាតាមចិត្តគេចង់់ ,ពេលគេក្រ
គេញុំាតាមដែលគេអាចធ្វើទៅបាន។
ចឹងមែនដូចនឹងវាចារបស់លោកទស្សនវិទូក្រិក មនុស្ស
អាចញុាំគ្រប់ពេលទាំងអ្នកមានក៏ដូចជាអ្នកក្រ។
ប៉ុន្តែចំពោះអ្នកមាន គេញុាំតាមចិត្តគេចង់ពេលណា
គេឃ្លាន។រីឯអ្នកក្រវិញ គេញុាំតាមដែលគេអាច។
ប៉ុន្តែការញុាំត្រូវចេះប្រមាណ។អ្នកខ្លះខំហាត់ប្រាណដើម្បី
ស្រកខ្លាញ់ ស្រកទម្ងន់ ។ក្រោយពីហាត់ប្រាណ ញុាំអត់
សំចៃ ធ្វើអោយទម្ងន់របស់គេមិនអាចស្រកឡើយ។
ក្នុងសម័យនៃការបរិភោគលើសលុបនេះ គេចាយលុយ
ដើម្បីចំអែតក្រពះអោយឆ្អល់ រួចហើយគេចាយលុយ
ដើម្បីសម្រកទម្ងន់។
ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ បុរសអាយុ១៨ឆ្នាំឡើងចំនួន39%ហើយ
និងស្រ្តីអាយុ១៨ឆ្នាំឡើងចំនួន40%ធាត់លើសទម្ងន់
ធម្មតា។ចំនួននេះបើគិតពីឆ្នាំ១៩៧៥មកទល់ឆ្នាំ២០១៦
បានកើនឡើងមួយទ្វេជាបី។ស្ថិតិមួយក្នុងឆ្នាំ២០១៥
ប្រាប់ថាក្នុងពិភពលោក មនុស្សចំនួន2.2ពាន់លាន
នាក់ធាត់លើសទម្ងន់ធម្មតា។
នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ជនជាតិអាមេរិកាំង
ចាប់ពីអាយុ២០ឆ្នាំឡើងទៅចំនួន៤០ភាគរយធាត់ខ្លាំង
លើសច្រើនជាងឆ្នាំ២០០៧ដែលមានចំនួនត្រឹម៣៤ភាគ
រយប៉ុណ្ណោះ។នៅកាណាដាក្នុងឆ្នាំ២០១៨ មនុស្សពេញវ័យ
ឡើងទៅចំនួន២៧ភាគរយគឺជាង៧លាននាក់ធាត់ខ្លាំង។
ភាពធាត់ខ្លាំង គឺជាកត្តានាំអោយមានជម្ងឺរុាំរៃប្រចាំ
កាយដូចជាជម្ងឺបេះដូង ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែម ហើយនិង
ជម្ងឺមហារីកផ្សេងៗ។ក្នុងពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០១៧ មាន
មនុស្សចំនួន១១លាននាក់បានស្លាប់ដោយសារការបរិភោគ
អាហារមិនល្អ(malbouffe)។
ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ការបរិភោគអាហារដែលបណ្ដាលអោយខូច
សុខភាពនេះជាបុព្វហេតុទីមួយនៃមរណភាព។
obèse

សុខភាពល្អ(ភាគ៩)

ខ្ញុំមានសំណួរមួយសួរខ្លួនឯងដូច្នេះថា៖ហេតុ
អ្វីបានជាមនុស្សលោកបរិភោគច្រើនជាងសម័យមុន?
ឧទាហរណ៍សម័យឆ្នាំ១៩៦០?ប៉ុន្តែសូមជំរាបថាក្នុងប្រទេស
ក្រីក្រ សម្រាប់ប្រជាជនតោកយ៉ាក ការបិភោគមិនមាន
ការកើនទេ។ខ្ញុំសូមឆ្លើយចំពោះសំណួរខាងលើដូចតទៅ៖
_ពិភពលោកមានអាហារបរិភោគបរិបូរជាងសម័យមុន
(ដោយសាររោងចក្រ យានយន្ត កម្មករច្រើនលើសលុប)
និងជីវភាពមនុស្សសម័យឥឡូវគ្រាន់បើជាង គឺមានលុយ
ចាយច្រើនជាងហើយនិងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ក្រុម
ហ៊ុនលក់អាហារឬទំនិញទំនើបខ្លាំងហើយលើសលុប ដូច
ករណីការផ្សាយលក់ទឹកដោះគោនៅកេបិចកាលពីមុន
សរសេរថា:Un verre de lait c’est bon,mais
deux c’est mieux ដែលប្រែថាទឹកដោះគោ
មួយកែវល្អ,ប៉ុន្តែពីរកែវល្អជាង។ហេតុអ្វី?ព្រោះថាទឹក
ដោះគោមានកាល់ស្យ៉ូមជួយអោយឆ្អឹងល្អ។បើផឹកទឹក
ដោះគោពីរកែវនោះវារឹតតែល្អ ដោយសារថាLait=
Calcium=Os(ទឹកដោះគោ=កាល់ស្យ៉ូម=ឆ្អឹង)។តាមការ
ផ្សាយមនុស្សក៏ជឿតាមគ្នា គេក៏លក់ទឹកគោបានច្រើនឡើង។
តាមពិតទៅ ឆ្អឹងមានសុខភាពល្អមិនមែនដោយសារ
ទឹកដោះគោទេ។នៅក្នុងបន្លែនិងផ្លែឈើ សេរ៉េអាល់ក៏
មានកាល់ស្យ៉ូមច្រើនដែរ ជាពិសេសគ្រាប់Amandeមាន
កាល់ស្យ៉ូមច្រើនជាងគេបង្អស់។ផ្ទុយទៅវិញ នៅក្នុង
បណ្ដាប្រទេសជឿនលឿនដែលប្រជាជនបរិភោគទឹក
ដោះគោច្រើនរហូតដល់170លីត្រក្នុងម្នាក់ហើយក្នុង
មួយឆ្នាំនោះ មានមនុស្សកើតជំងឺពុកឆ្អឹងច្រើនជាង
បណ្ដាប្រទេសនៅអាស៊ីនិងអាព្រិក ដែលប្រជាជនសឹង
តែមិនបរិភោគទឹកដោះគោទៅហើយ។នៅកាណាដា ស្រ្តី
អាយុចាប់ពី50ឆ្នាំឡើងទៅចំនួន25%កើតជំងឺពុកឆ្អឹង
បន្ទាប់ពីអស់រដូវ។ចំណែកបុរសវិញអាយុចាប់ពី50ឡើង
ទៅចំនួន12,5%កើតជំងឺពុកឆ្អឹង។ទីភ្ញាក់ងារសុខភាព
សាធារណៈនៃប្រទេសកាណាដាបានប្រមាណថាក្នុងឆ្នាំ
2009ជនជាតិកាណាដាមួយលានកន្លះអាយុចាប់ពី៤០
ឆ្នាំឡើងមានរោគពុកឆ្អឹង។រោគពុកឆ្អឹងមិនកើតមានតែ
ចំពោះចាស់ទេ គឺវាអាចកើតមានចំពោះមនុស្សគ្រប់វ័យ។
ជំងឺពុកឆ្អឹង គឺបណ្ដាលមកពីខ្វះវីតាមីនD,ភាពអសកម្ម,
និងទម្លាប់ហូបអាហារមិនល្អដូចជាអាហារមានរសជាតិជូរ
ខ្លាំង អាហារមានរសជាតិប្រៃខ្លាំង ការផឹកភេសជ្ជៈសូដា
ស្រា កាហ្វេច្រើនពេក ហើយនិងការប្រើប្រាស់ថ្នាំដូច
ជាCortisone,Anti-acides។បន្ថែមលើនេះ គឺ
ការបិរភោគប្រូ៉តេអ៊ីនច្រើនពេកជាពិសេសគឺសាច់។snack1

សុខភាពល្អ(ភាគ៨)

ទម្លាប់បរិភោគអាក្រក់នេះជាទម្លាប់បរិភោគក្រៅ
ពេលឬបើមិនដូច្នោះទេ គេយកការបរិភោគអាហារ
Fast-foodជំនួសពេលបាយនៅផ្ទះទៅវិញ។ប៉ុន្តែ
ការបរិភោគអាហារនេះ ធ្វើអោយឆ្អែតបានមួយ
ភ្លែតទេ ហើយអស់លុយច្រើនជាងធ្វើម្ហូបនៅផ្ទះ
ទៅទៀត។អ្នកខ្លះដែលមិនអាចចេញទៅទិញ
Fat-foodមកញុាំ ហើយពេលបាយមិនទាន់មក
ដល់ ក៏ទិញអាហារSnacksមកញុាំៗជក់មាត់ទាល់
តែឆ្អែតក៏មាន។រួចហើយ ដល់ពេលស្រេកផឹកទឹក
ក៏ទិញទឹក្រូចកំប៉ុងមកផឹកៗមួយថ្ងៃៗពីរបីកំប៉ុង។
លុះដល់ពេលបាយ គេក៏លែងឃ្លាន។ទម្លាប់ញុាំអាហារ
ក្រៅពេលវាបានត្រឹមតែជួយសម្រន់ការស្រេកឃ្លាន
មួយរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។
មនុស្សទូទៅក្នុងសម័យឥឡូវ ជាពិសេសក្នុងប្រទេស
ជឿនលឿនគេមានលុយចាយច្រើន គេបរិភោគអាហារ
ក៏ច្រើន ពីព្រោះពិភពលោកសម្បូរសប្បាយមានកន្លែង
ដើរលេងច្រើនមានកន្លែងលក់អាហារញុាំក៏ច្រើន។
គេញុាំនៅកន្លែងដើរលេងហើយ មកដល់ផ្ទះញុាំទៀត
ញុាំទាល់តែឆ្អែតឆ្អល់។ទម្លាប់នេះមានដោយសារភាព
បរិបូរណ៌នៃចំណីអាហារ។កាលណាគេធ្លាប់តែញុាំច្រើន
មិនអាចបន្ថយការញុាំបានទេ គឺមានតែបង្កើនទៀត
ផង។ឧទាហរណ៌៖នៅឆ្នាំ1960មនុស្សដែលមានក្នុង
លោកត្រឹមតែ៣ពាន់លាននាក់បរិភោគសាច់អស់70
លានតោន។មកដល់ឆ្នាំ2017 មនុស្សយើងចំនួន7,6
ពាន់លាននាក់បរិភោគសាច់អស់៣៣០លានតោន។
នេះបានបង្ហាញអោយឃើញថាចំនួនមនុស្សលោកបាន
កើនជាងពីរដង ប់ុន្តែការបរិភោគសាច់បានកើនឡើង
ជិត5ដង។តាមពិត ក្នុងប្រទេសក្រីក្រដូចជាប្រទេស
អេទីយ៉ូពី,ប្រទេសនីហ្ស៊េរី និងរ៉ន់ដា ប្រជាជនម្នាក់
បរិភោគសាច់មិនដល់10kgផងក្នុងមួយឆ្នាំ។នៅប្រទេស
ឥណ្ឌាដូចមិនឃើញមានការប្រែប្រួលទេដោយសារថា
ជនជាតិឥណ្ឌាម្នាក់បរិភោគសាច់4Kgប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ
គឺតិចជាងគេទាំងអស់ក្នុងពិភពលោក។ជនជាតិឥណ្ឌាភាគ
ច្រើនកាន់សាសនាហិណ្ឌូហើយតមសាច់។ចំណែកប្រទេស
ចិនក្នុងឆ្នាំ1960ជនជាតិចិនម្នាក់បរិភោគសាច់តិច
ជាង5Kgក្នុងមួយឆ្នាំ។ចុងទសវត្សឆ្នាំ1980 វាឡើងដល់20KG
ហើយដល់ដើមឆ្នាំ2000រហូតមកឥឡូវ វាកើនឡើងដល់
ជាង70Kg។ចំណែកនៅប្រទេសជឿនលឿនដូចជាអូស្រ្តាលី
បណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុប អាមេរិកនិងកាណាដា មនុស្សម្នាក់
ជាមធ្យមបរិភោគសាច់(រាប់បញ្ចូលសាច់សត្វទាំងអស់
ក្នុងម្នាក់)ប្រមាណ100Kgក្នុងមួយឆ្នាំ។
ក្នុងពិភពលោកមនុស្សម្នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំបរិភោគសាច់
43Kgកើនជិតពីរដងតាំងពីឆ្នាំ1961មក។
កាលពីដើមនៅអឺរ៉ុប សាច់សំបូរបរិភោគសម្រាប់តែ
អ្នកត្រកូលអភិជនទេ។ឧទារណ៌ប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ
1880ជនជាតិបារាំងម្នាក់បរិភោគសាច់18Kgនិងស្ករ
13Kgក្នុងមួយឆ្នាំ។មួយរយឆ្នាំក្រោយមក ជនជាតិ
បារាំងម្នាក់បរិភោគសាច់110Kgនិងស្ករ36Kgក្នុងមួយឆ្នាំ។
ចំពោះទឹកដោះគោវិញ ជនជាតិហ្វាងឡង់ និងអ៊ីស្លង់
បរិភោគទឹកដោះគោ170លីត្រម្នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។នៅអឺរ៉ុប
អាមេរិកខាងជើងនិងអូស្រ្តាលី ប្រជាជនម្នាក់បរិភោគ
ទឹកដោះគោប្រមាណ140លីត្រក្នុងមួយឆ្នាំ។នៅអាស៊ី
ចិន ប្រជាជនម្នាក់បរិភោគទឹកដោះ15លីត្រក្នុងមួយឆ្នាំ
នៅវៀតណាម ប្រជាជនម្នាក់បរិភោគទឹកដោះគោ30
លីត្រក្នុងមួយឆ្នាំ។ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ២០៣០ ការបរិភោគ
ទឹកដោះគោរបស់ពួកគេនឹងកើនទ្វេឡើង125%។ក្នុងមួយ
ឆ្នាំ ពិភពលោកផលិតទឹកដោះគោ(Lait de vache)
ប្រមាណ700លានតោន។laitsnack3

សុខភាពល្អ(ភាគ២)

1.បរិស្ថានឬទីកន្លែងរស់នៅមិនស្អាត
បរិស្ថានគឺសំដៅទីតាំងដែលយើងរស់នៅព្រមជាមួយ
បរិវេណក្បែរៗមានសភាពល្អស្អាតយ៉ាងម៉េច។វាជាជម្រើស
របស់យើងក៏ថាបាន ជាសំណាងរបស់យើងក៏ថាបាន។
វាជាជម្រើស មានន័យថាវាមិនមែនជាកន្លែងដែលយើង
ផ្លាស់ប្ដូរមិនបាននោះទេ។ជាទូទៅ ជម្រើសច្រើនទាក់ទង
ទៅនឹងទីកន្លែងក្បែរនឹងការងារ ឬក្បែរនឹងបងប្អូនញាតិមិត្ត។
ប៉ុន្តែបើវាជាសំណាង គឹថាបរិស្ថានទាក់ទងទៅនឹងទីក្រុង
ឬប្រទេសទាំងមូលតែម្ដង។ឧទាហរណ៌៖យើងរស់នៅទីក្រុង
ម៉ុងរ៉េអាល់ យើងមានប្រៀបជាងអ្នករស់នៅទីក្រុង
អ៊ីស្លាមម៉ាបាត ឬទីក្រុងប៉េកាំង ព្រោះថាកាលពីបួនឬ
ប្រាំឆ្នាំកន្លងទៅ ខ្ញុំឮគេផ្សាយតាមវិទ្យុ95.1FMថាខ្យល់
អាកាសនៅម៉ុងរ៉េអាល់ល្អបរិសុទ្ធជាងទីក្រុងទាំងពិរនោះ
ដល់ទៅ១៩ដងឯណោះ។ប៉ុន្តែនៅទីក្រុងម៉ុងរ៉េអាល់ដូចគ្នា
មិនបានន័យថាយើងមានខ្យល់អាកាសដកដង្ហើមល្អស្មើ
គ្នាទេ។អ្នករស់នៅទីក្រុងម៉ុងរ៉េអាល់ចុងខាងកើត
មានខ្យល់អាកាស់ដកដង្ហើមមិនល្អដូចអ្នករស់នៅ
ម៉ុងរ៉េអាល់ចុងខាងលិចទេ ។អ្នកផ្សាយតាមវិទ្យុចំនួនពីរ
ដងមកហើយថាអ្នករស់នៅម៉ុងរ៉េអាល់ចុងខាងលិច
អាចរស់បាន៩ឆ្នាំលើសអ្នករស់នៅម៉ុងរ៉េអាល់ចុងខាង
កើតព្រោះថាម៉ុងរ៉េអាល់ចុងខាងកើតមានរោងចក្រច្រើន
ហើយមានរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងកាតដ៏ធំទៀតផង។
ឯចំណែកនៅសង្កាត់ម៉ុងរ៉េរាល់ខាងជើង មានរោងចក្រ
ខ្លះបញ្ចេញសារធាតុArsenicមានជាតិពុលខ្លាំងណាស់ទៅ
ក្នុងបរិយាកាសដែលអាចធ្វើអោយខូចសុខភាពផ្លូវ
ដង្ហើមជាពិសេស ។Arsenicក៏មាននៅក្នុងផ្សែងបារី
ផងដែរ។នេះជាបរិស្ថានទាក់ទងទៅនឹងខ្យល់អាកាស។
សព្វថ្ងៃ ពិភពលោកបញ្ចេញផ្សែងផ្ទះកញ្ចក់(Gaz à effet
de serre)ច្រើនសម្បើមណាស់ទៅក្នុងបរិយាកាស។
ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់់គឺជាចំហាយទឹក ឩស្ម័នកាបូនិច,
មេតាន,អូហ្សូន,ប្រូតូសីដនិងឧស្ម័នកាបូក្លូរូផ្លួ
ចំនួនបីប្រភេទទៀត។ឧស្ម័នទាំងនេះហើយដែល
ទទួលខុសត្រូវលើបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុពិភពលោក
ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពសត្វលោកនិងបង្ក
អោយមានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិញឹកញាប់ក្នុង
ប្រទេសនានា។កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ប្រទេសអ៊ីរ៉ងបានបិទ
ទ្វារសាលារៀនទាំងអស់សំរាប់រយៈពេលបីថ្ងៃដោយ
សារមកពីបរិយាកាសមានភាពកខ្វក់ខ្លាំងពេក។លើផែន
ដីយើងសព្វថ្ងៃនេះ មនុស្សលោកបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់់
ក្នុងមួយឆ្នាំៗប្រមាណជា33ពាន់់លានតោនទៅក្នុង
បរិយាកាស។ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនជាលំនៅដ្ឋានរបស់យើង
ស្ថិតនៅក្បែរទីចាក់សំរាម ខ្យល់យើងដកដង្ហើមនឹងពិត
ជាមិនល្អជាពិសេសអ្នកនៅក្រោមខ្យល់បក់នោះរឹតតែធំ
ក្លិនមិនល្អ ហើយអាចខូចសុខភាពផ្លូវដង្ហើមជាដើម។
នៅប្រទេសឥណ្ឌា កន្លែងចាក់សំរាមខ្លះមានកំពស់ជាង៦៥
ម៉ែត្រគឺដូចជាភ្នំដ៏ធំមួយទៅហើយ។នៅកេបិចយើងនេះ គេ
អនុញាតិអោយកន្លែងចាក់សំរាមមានជំរៅមិនហួសបី
ម៉ែត្រទេ ហើយកំពស់មិនអោយលើស១៥ម៉ែត្រពីដីរាបឡើយ។
ប៉ុន្តែទីតាំងចាក់សំរាមខ្លះធ្វើអោយអ្នករស់នៅជុំវិញជា
ច្រើនត្អូញត្អែរនឹងក្លិនសំរាម។ប្រសិនជាយើងមានសំណាង
បានមករស់នៅជនបទក្បែរធម្មជាតិបៃតងស្រស់ៗគឺដាច់
ឆ្ងាយពីទីក្រុងដែលមានមនុស្សរស់នៅច្រើនណែនតាន់តាប់
យើងនឹងមានខ្យល់អាកាសដកដង្ហើមបរិសុទ្ធជាង។

montagne de déchets1
montagne de déchets2déchets

60 years since 1960

60 years since 1960
Time,60 years ago,you were caught in this old photo in which my parents
were getting married in 1960.Our existence came from both of you,Mak,Pa.
Because you brought us into the world,we would like to thank you while
you are still alive and are very old .As for now,it is our Khmer New Year celebration.We wish both of you good health,happiness and long life.
This year is terrible for the world because of the pandemic of Covid-19.
More than 120 000 people died of this contagious disease and about 2 millions people were tested positive.The mojority of the deaths are the old people
whose immune system are not strong.We hope you will not get infected of this terrible disease and continue to live in safety and good health.Best wishes from all of yours six children!!!Happy New Year!60 years of marriage

បង្គន់ធម្មជាតិ

ថ្ងៃនេះម៉ោង៩ព្រឹកខ្ញុំយកឡានទៅជួសជុលព្រោះវាខូចប៊ៀរីង
ដែលនំាអោយវាបើកទៅមុខដូចជាតឹងហើយឮសូរកង់វិល
ទៅមុខខុសធម្មតា។ឡានខ្ញុំទៅដល់គេអោយខ្ញុំបើកទ្វារចេញ៖
គេសួរខូចអី?ខ្ញុំប្រាប់គេហើយ រួចគេយកក្រដាស់មកសំអាត
មេរោគទាំងទ្វារឡាន ចង្កូតឡាន …គ្រប់សព្វហើយ គេក៏
បើកឡានខ្ញុំចូលទៅកន្លែងជួសជុល ប៉ុន្តែគេមិនអោយខ្ញុំចូល
ទៅអង្គុយចាំខាងក្នុងអាគាររបស់គេទេព្រោះសម័យជំងឺកូរ៉ូណា
នេះ គ្រប់ទីកន្លែង គេមានវិធានការតឹងរឹងណាស់ គឺគេខ្លាច
យើងនាំមេរោគកូរ៉ូណាមកចម្លងកន្លែងគេ។ដល់ចឹងទៅខ្ញុំត្រូវ
នៅចាំខាងក្រៅជាច្រើនម៉ោង មិនដឹងជាម៉ោងប៉ុន្មានទើប
គេជួសជុលឡានខ្ញុំហើយ។
ខ្ញុំឈរចាំផង អង្គុយផងនៅខាងក្រៅដែលមានធាតុអាកាស
ត្រជាក់បន្តិចគឺ៤ឬ៥អង្សារសេ ក្រោមមេឃអត់ពន្លឺថ្ងៃហើយមាន
ភ្លៀងស្រិចៗផង។រង់ចាំបានមួយសន្ទុះធំ ខ្ញុំក៏ដើរចេញពីទីនោះ
មកដើរលើចិញ្ចើមថ្នល់គឺដើរមួយជុំធំដើម្បីជាការហាត់ប្រាណផង
កុំអោយរងារផង ។១៥ឬ២០នាទីក្រោមមកខ្ញុំត្រលប់មកវិញ
ឈឺបត់ជើងតូច ក៏មិនដឹងធ្វើម៉េច ព្រោះថាគេមិនអោយចូល
ខាងក្នុងអាគាររបស់គេផង។ខ្ញុំក៏ដើរចេញពីទីនោះម្ដងទៀតដើម្បី
រកបង្គន់ ។ប៉ុន្តែទៅរកទីណាបាន?បើសឹងគ្រប់ទីកន្លែងត្រូវគេ
បិទ គ្រប់ហាងទំនិញធំៗបើកតែគេក៏ត្រូវតម្រង់ជួរចូលយ៉ាងវែង!
ខ្ញុំសម្លឹងទៅខាងទិសមួយ មានស្ពាន និងផ្លូវរទេះភ្លើង ហើយ
ស្ងាត់ល្អទៀត ។ដូច្នេះខ្ញុំក៏ដើរតម្រង់ទៅទីនោះមើល សង្ឃឹមថា
នឹងរកបង្គន់ធម្មជាតិឃើញ។
ដើរបានប្រាំបួន-ប្រាំនាទីក៏មកដល់ឃើញមានព្រៃឈើអត់ទាន់
លាស់ស្លឹកដុះជាជួរអមតាមផ្លូវដើរ ខ្ញុំក៏ប្រញាប់ទៅបត់ជើង
នៅគល់ឈើមួយដើម រួចហើយដើរដូចជាបានធូរស្រាលខ្លួន
ក៏ឆ្លៀតបន្តដំណើរទៅមុខអោយបានឆ្ងាយបន្តិចដើម្បីគន់
មើលធម្មជាតិព្រៃឈើដ៏ស្ងាត់ជ្រងំមួយនេះ។មកដល់កណ្ដាលផ្លូវ
ក៏នឹកថាចុះបើមានមនុស្សណាគេដើរមក កាត់ទីនេះ ដែលមាន
ខ្ញុំតែម្នាក់ឯងចឹង គួរអោយខ្លាចទេ?ខ្ញុំនឹកខ្លាចគេថាខ្ញុំចិនដូច
នៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែរ ព្រោះគេស្អប់ចិនអ្នកចម្លងមេរោគកូរ៉ូណា។
ដូច្នេះខ្ញុំក៏មិនបានឈរគន់មើលទេសភាពព្រៃឈើស្ងាត់ស្រងេះ
ស្រងោចនេះបានយូរឡើយ។ក្នុងពេលនោះខ្ញុំក៏បានថតរូបព្រៃ
ឈើបីបួនប៉ុស្តិហើយងាកឆ្វេងស្ដាំក៏ឃើញមានបក្សាបក្សីហើរ
ចុះឡើងខ្លះៗលើដើមឈើក្បែរផ្លូវដើរ។មិនបង្អង់យូរខ្ញុំក៏វិល
ត្រលប់មកកន្លែងជួសជុលឡានវិញហើយរង់ចាំរហូតដល់ម៉ោង
ដប់ពីរកន្លះទើបគេជួសជុលឡានខ្ញុំហើយ។ពេលនោះគេនំាយក
Factureមកបង្ហាញ៖ខ្ញុំត្រូវបង់ប្រាក់៦៥០ដុល្លាររាប់បញ្ចូលថ្លៃ
ដូរប្រេងម៉ាស៊ីនផងដែរ។
សម័យឆ្លងជំងឺកូរ៉ូណានេះ សឹងគ្រប់ទីកន្លែងហាងទំនិញមាន
ការតឹងរឹងណាស់ ព្រោះគេត្រូវប្រយ័ត្ននឹងមេរោគឆ្លងដ៏សាហាវ
នេះដែលកំពុងយាយីមនុស្សទូទាំងពិភពលោក។ពេលនេះមាន
មនុស្សឆ្លងមេរោគកូរ៉ូណាចំនួន១ ០១៥ ០៥៩នាក់និងអ្នកស្លាប់
កើនដល់ចំនួន៥៣ ១៦៧នាក់ហើយ។
គ្រប់ប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោកមានសេដ្ឋកិច្ចថយចុះយ៉ាង
ខ្លាំងព្រោះតែត្រូវប្រយុទ្ធនឹងការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវិដ១៩នេះ។
មនុស្សរាប់រយលាននាក់ត្រូវឈប់ធ្វើការហើយ សិស្សសាលារាប់រយ
លាននាក់ត្រូវឈប់ទៅរៀនមួយរយៈពេល ដោយរង់ចាំថ្ងៃណាពិភព
លោកប្រយុទ្ធឈ្នះលើមេរោគកូវិដ១៩នេះ។
ឆ្នាំនេះ ពិភពលោកកំពុងជួបគ្រោះកាចដ៏មហាចង្រៃមួយដែល
មិនដែលធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។
boisé1boisé2គឺ