Monthly Archives: ខែវិច្ឆិកា 2010

ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យ”ស្លាប់់”គឺអ្វី?

ខ្ញុំចងចំាកាលពីនៅរៀនបឋមសិក្សា គ្រូបង្រៀនអោយរកពាក្យផ្ទុយ។លុះរៀនចប់់បឋមសិក្សា
ក៏លែងបានរៀនរកពាក្យផ្ទុយទៀត ។មនុស្សទូទៅស្គាល់់ពាក្យផ្ទុយរត់់មាត់់ណាស់់ ដូចជា
ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យ គឺ ខ្មៅ ,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យ ភ្លឺ គឺ ងងឹត,ពាក្យផ្ទុយនឹង
ពាក្យត្រជាក់់គឺក្ដៅ ពាក្យផ្ទុយនឹង ឆ្លាត គឺ ល្ងង់់,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យមាន គឺ ក្រ,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យចុងគឺគល់់ ,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យ
ពាក្យក្បាលគឺកន្ទុយ,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យជើងគឺត្បូង ដៃក្នុងន័យមួយទៀត
ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យលិច គឺកើតបើជាកិរិយាស័ព្ទគឺរះ,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យ
ល្អគឺអាក្រក់់ ។ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យស្អាត គឺកខ្វក់់,ពាក្យុផ្ទុយនឹងពាក្យថ្លា
គឺល្អក់់ ,ពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យសប្បាយគឺទុក្ខ……………………….
ប៉ុន្តែមានពាក្យមួយដែលខ្ញុំទើបតែគិតដល់់គឺពាក្យស្លាប់់។តើពាក្យផ្ទុយនឹង
ពាក្យស្លាប់់គឺអ្វី?
អ្នករាល់់គ្នាស្គាល់់ច្បាស់់ណាស់់ថាពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យស្លាប់់គឺរស់់ ។ប៉ុន្តែ
ចំពោះពាក្យជាគូនៃពាក្យផ្ទុយនីមួយៗ,យើងគួរដឹងថាពាក្យគូៗទំាងនោះ
ជាគុណនាម , នាម ,កិរិយាស័ព្ទ ឬកិរិយាស័ព្ទវិសេសន៏។
ចំពោះពាក្យស្លាប់់ ,វាអាចជាគុណនាម ឬ កិរិយាស័ព្ទ។ដូច្នេះគួរ
យើងដឹងលក្ខណៈនៃពាក្យផ្ទុយនីមួយៗ ដើម្បីអាចស្កាល់់ពាក្យផ្ទុយរបស់់
វា។ បើគេសួររកពាក្យផ្ទុយនឹង (ដោយ)ប្រុងប្រយ័ត្ន ចំលើយគឺ
(ដោយ)ធ្វេសប្រហែស ដែលក្នុងភាសាបារំាងយើងរកឃើញថាពាក្យផ្ទុយ
នឹងពាក្យPrudemment គឺImprudemmentឬ Négligemment។

និយាយចឹង,មានពាក្យផ្ទុយមួយទៀតចំពោះពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យស្លាប់់។
ខ្ញុំជឿថាបងប្អូនពិតជាស្គាល់់ តែជួនកាលមិនចាប់់អារម្មណ៏ក៏មិនបាន
គិតឃើញ។តើពាក្យនោះជាពាក្យអ្វី?

Advertisements

ទីដែលសប្បាយក្លាយជាទុក្ខ

ពេលនេះខ្ញុំមានអារម្មណ៏ស្រងេចស្រងោចខ្លោចផ្សាចំពោះជីវិតរបស់់
បងប្អូនខ្មែរយើងដែលបានទទួលមរណភាពទៅយ៉ាងអាណោចអាធ័ម
បំផុតលើស្ពានកោះពេជ្រកាលពីយប់់ថ្ងៃទី២២វិច្ឆិកា២០១០ទើបកន្លង
ទៅជិតមួយសប្ដាហ៏មកនេះ។នៅទីក្រុងភ្នំពេញមនុស្សម្នាទំាងឡាយ
ដូចជាលែងចង់់សប្បាយ,លែងចង់់ដើរលេងកំសាន្តមួយរយៈពេល
ព្រោះចិត្តម្នាក់់ៗនៅរន្ធត់់នៅឡើយ ដោយសេចក្ដីតក់់ស្លុតចំពោះ
សោកនាដកម្មដែលមិននឹកស្មានដល់់បែរជាកើតមានហើយមកឆក់់
យកជីវិតកូនខ្មែរអស់់៣៥៣នាក់់ហើយធ្វើអោយរបួសប្រហែលបួនរយនាក់់
មកដល់់ពេលនេះ។ជារៀងរល់់ឆ្នំា ពិធីបុណ្យអុំទូកសំពះព្រះខែ អកអំបុក
មានភាពអឹកធឹក ប្រកបដោយសេចក្ដីកំសាន្តសប្បាយរីករាយដល់់
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទំាងប្រទេស។បុ់់ន្តែចំលែកអីឆ្នាំនេះ មានស្ពានកោះពេជ្រ
ដែលទើបនឹងកសាងរួចហើយថ្មីមានសំរស់់ទាក់់ចិត្តអ្នកកំសាន្តបុណ្យមួយ
កំរិតថែមទៀតក្នុងពិធីបុណ្យកំសាន្តទើបបានជាមានមនុស្សចូលរួម
កំសាន្តច្រើនជាងឆ្នំាមុនៗ ជាហេតុធ្វើអោយបរិវេណបុណ្យតាមដង
ទន្លេមេគង្គមានមនុស្សណែនតាន់់តាប់់ជាទីបំផុត។គួរជាទីសប្បាយ
ណាស់់ បុណ្យរយៈពេលបីថ្ងៃ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចូលរួមបុណ្យបាន
សំរាកកាយលំហែចិត្តគ្រប់់ៗគ្នាទំាងក្មេងទំាងចាស់់។ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ
មិនមែនដើរលេងលំហែកាយតែនៅម្ដុំកោះពេជ្រនោះទេព្រោះបើគ្រប់់គ្នា
នំាគ្នាទៅលេងកោះពេជ្រក៏ចូលមិនចុះដែរ ដោយប្រជារាស្រ្តខ្មែរមកចូល
រួមបុណ្យនេះមានច្រើនណាស់់គឺរាប់់លាននាក់់ដែលមកពីគ្រប់់បណ្ដាខេត្ត
ក្នុងរាជាណាចក្រខ្មែរយើង។ដូច្នេះកន្លែងកំសាន្តផ្សេងៗទៀតក៏មានមនុស្ស
ដើរលេងកំសាន្តដែរ គ្រាន់់តែតិចជាងនៅកន្លែងមើលការប្រណំាងអុំទូក
និងកោះពេជ្រ។កន្លែងកំសាន្តសប្បាយមានច្រើន ប៉ុន្តែដូចជានៅតែ
ចង្អៀតសំរាប់់មនុស្សរាប់់លាននាក់់ ។ដូច្នេះនៅគ្រប់់់ទីកន្លែងមានមនុស្ស
ច្រើនកុះករណាស់់រហូតដែលធុញថប់់ហើយពិបាកប្រជ្រៀតត្រលប់់ទី
លំនៅឋានវិញ ហើយធ្វើអោយមនុស្សមួយចំនួនចំនួនធំផ្សេងទៀតដែល
ចង់់មកចូលរួមកំសាន្តសំរេចចិត្តមិនមកវិញ ។អ្នកក្រុងភ្នំពេញជាច្រើន
ដែលធុញថប់់នឹងបរិយាកាសបុណ្យទឹកនេះដោយសារមនុស្សច្រើន
ពេកនោះ ក៏នំាគ្នាទំាងគ្រួសារចាកចេញទៅដើរលេងកំសាន្តនៅតាម
ខេត្តវិញ ទៅតាមចំណង់់ចំណូលចិត្តទីស្ងប់់ស្ងាត់់ ធាតុអាកាសបរិសុទ្ធ
ឯព្រៃភ្នំ។ដូច្នេះឃើញថា ចំណង់់ចំណូលចិត្តមនុស្សផ្សេងៗគ្នា …ប៉ុន្តែអ្វី
ដែលគួរកត់់សំគាល់់នោះគឺមនុស្សភាគច្រើនមិនចូលចិត្តទីស្ងប់់ស្ងាត់់នៅ
តាមខេត្តទេ ព្រោះដូចជាសោះកក្រោះ ។ពួកគេចូលចិត្តជួបជុំគ្នាមានមនុស្ស
កុះករមើលការប្រណំាងទូកឬកីឡាផ្សេងៗ,ទស្សនាវង់់តន្រី្តហាលវាល
ហើយនិងចាយលុយទិញម្ហូបលក់់ក្នុងតូបនៅកន្លែងបុណ្យកំសាន្ត។
ប៉ុន្តែគួររអោយស្ដាយណាស់់ដែលបងប្អូនមិនបានប្រយ័ត្នខ្លួនចំពោះ
ស្ពានកោះពេជ្រដែលមិនមែនជាកន្លែងអោយមនុស្សដើរឆ្លងកាត់់គ្មាន
កំណត់់នោះហើយបែរជានំាគ្នាសំរុកដើរឆ្លងកាត់់ឡើងណែនកកស្ទះ
ស្ពានរហូតកើតមានមហាសោកនាដកម្មបំផ្លាញជីវិតបងប្អូនអស់់៣៥៣នាក់់
និងធ្វើអោយរបួសរប្រហែលបួនរយនាក់់។នេះបណ្ដាលមកពីទីកំសាន្ត
កោះពេជ្រជាកោះហើយតម្រូវអោយមនុស្សដើរឆ្លងកាត់់ទៅមកលើស្ពាន
ដ៏តូចចង្អៀតនេះក៏បង្កអោយកើតចលាចលដោយ ឮពាក្យចចាមរាមថា
ស្ពានបាក់់ ទើបនំាគ្នារត់់ជាន់់គ្នាស្លាប់់យ៉ាងអាណោចអាធ័មជាទីបំផុត។
ប៉ុន្តែរឿងនេះ យើងមិនអាចបន្ទោសពួកគេបានឡើយ ។ផ្ទុយទៅវិញ
យើងអាចបន្ទោសប៉ូលីសនិងក្រុអាជ្ញធរភ្នំពេញដែលទទួលបន្ទុកចំពោះ
ពីធីបុណ្យ។គេត្រូវតែ ត្រួតមើលការកស្ទះដំណើរ ដោយមិនត្រូវបណ្ដោយ
អោយមនុស្សដើរឆ្លងលើស្ពានកោះពេជ្រហួសកំរិតដូចនេះឡើយ។
ស្ដាយណាស់់ ស្ពានពេជ្របានឆក់់យកជីវិតបងប្អូនខ្មែរយើងយ៉ាងស្រួលៗ
យ៉ាងនេះ,មិនគួរកើតមានសោកនាដកម្មបែបនេះសោះ,គ្មាននរណានឹក
ស្មានដល់់ឧប្បត្តិហេតុដ៏សាហាវនេះកើតឡើងសោះ។ស្ដាយជីវិតយុវជន
យើងក្មេងៗដែលទើបនឹងធំចំរើនវ័យ ហើយមកស្លាប់់ងាយៗដូចនេះ …
មិនអស់់ចិត្តសោះ។មិនដឹងឪពុកម្ដាយគេទ្រហោយំយ៉ាងណា ពេលដែល
ឃើញកូនស្លាប់់ដ៏អាណោចអាធ័មបែបនេះ …ពួកគេដែលអោយកូនដើរលេងសប្បាយបែរជាបានទុក្ខសោកសំរាប់់ជីវិត…
មិនអោយយំម្ដេចកើត …មិនអោយយំហើយយំទៀតម្ដេចកើត????ជា
ពិសេសថ្ងៃរំលាយសពកូនសំលាញ់់របស់់ខ្លួន ៖ត្រូវទ្រហោយំយ៉ាងណា?
បង្កើតកូនបានមក ឪពុកម្ដាយសប្បាយចិត្ត ខំចិញ្ចឹមទោះជាលំបាកយ់ាងណា
ព្យាយាមតស៊ូចិញ្ចឹមកូន ហើយទីបំផុតកូនយកជីវិតខ្លួនមកចោលលើស្ពាន
ស្រួលៗដូចនេះ។ខ្ញុំសូមសំដែងសមានចិត្តរំលេកមរណទុក្ខជាមួយគ្រួសារ
បងប្អូនសាកសពទំាងអស់់ហើយឆ្លៀតពេលនេះ សូមប្រាប់់បងប្អូនរួមឈាម
ខ្មែរទំាងអស់់អោយប្រយ័ត្នប្រយែងខ្លួនជានិច្ចក្នុងឱកាសបុណ្យណាក៏ដោយ
ដើម្បីកុំអោយសប្បាយភ្លេចខ្លួន ជាពិសេសជៀសវាងទីណាដែលចង្អៀត
មានមនុស្សច្រើន ដោយនំាគ្នាបែកចេញដើម្បីអោយកន្លែងកំសាន្តទូលាយ
អាចគេចការផ្អើលជាយថាហេតុណាមួយ ដើម្បីកុំអោយមានគ្រោះថ្នាក់់
ដោយមកពីការបង្អើលពីរឿងអ្វីមួយមិនពិត។ពាក្យចចាមរាមជាពាក្យដែល
យើងមិនដឹងជាយ៉ាងណានោះទេដូច្នេះ មិនត្រូវរត់់ផ្អើលជាន់គ្នាឡើយ
គឺត្រូវគេចដោយសំរួលកុំអោយមានគ្រោះថ្នាក់់ដល់់ជីវិតទំាងអស់់គ្នា្ពពីព្រោះ
យើងមិនបានឃើញផ្ទាល់់នឹងភ្នែក។

ឧប្បត្តិហេតុស្ពានកោះពេជ្រអាចចៀសវាងបាន

ពីរបីថ្ងៃកន្លងផុតតំាងពីឧប្បត្តិហេតុចលាចលផ្អើលបុកនិងរត់់ជាន់់គ្នា
លើស្ពានកោះពេជ្រមក ខ្ញុំដូចជាមានអារម្មណ៌រកពេលនឹកសរសេរអី
មិនចេញ ព្រោះរវល់់តែតាមដានដំណឹងដ៏មហាអភ័ព្វអំពីមរណភាព
នៃជនជាតិខ្មែរចំនួនប្353នាក់់ព្រមទំាងអ្នករបួស
ចំនួនជាងបួនរយនាក់់។ម្យ៉ាងទៀត ដោយមានអារម្មណ៏រន្ធត់់
តក់់ស្លុតចំពោះព្រឹត្តិការណ៏ដ៏អាក្រក់់នេះដែលមិនបាននឹកស្មានថា
កើតមានឡើងបែរជាកើតមាន ធ្វើអោយយើងមិនអស់់ចិត្ត ហើយរកថ្លែង
អ្វីមិនបាន។ស្ដាយណាស់់ ឧប្បត្តិហេតុដ៏អភ័ព្វដែលបានកើតឡើងនេះ។
នេះជាមហាសោកនាដកម្មមួយដែលខ្មែរមិនដែលធ្លាប់់ជួបប្រទះ។
ស្ដាយណាស់់ វាហួសទៅហើយ យើងមិនអាចទាញអតីតកាលមកវិញ
បានដើម្បីជួយស្រោចស្រង់់ជីវិតបងប្អូនកំសត់់របស់់យើងបាន
ប៉ុន្តែពួកគេមិនអាចចាកចេញពីបេះដូងយើងជាខ្មែរបានទេ ព្រោះយើង
ជាខ្មែរដូចគ្នា, យើងជាជាតិសាសន៏ដូចគ្នា មានដើមកំណើតពីដូនតា
យើងជាមួយគ្នាដែល រស់់នៅលើទឹកដីខ្មែរជាដួងព្រលឹងរបស់់យើង
ទំាងអស់់់គ្នា។ដូច្នេះ យើងនៅតែរលឹកឃើញពួកគេជានិច្ច ហើយចំពោះ
ទុក្ខសោករបស់់ក្រុមគ្រួសារនិងមិត្តញាតិរបស់់ពួកគេ យើងសូមចូលរួម
ចែករំលែកជាមួយមិនមានភ្លេចឡើយ។ព្រមជាមួយពេលនេះ ដោយការ
មិនអស់់ចិត្តចំពោះឧប្បត្តិហេតុចង្រៃដែលបានសំលាប់់បងប្អូនយើង
រាប់់រយនាក់់នោះ ខ្ញុំចេះតែគិតពិចារណាពីការដែលបណ្ដាលអោយកើតមាន
សោកនាដកម្មនេះ។ខ្ញុំជឿថា ឧប្បត្តិហេតុប្រល័យជីវិតនេះ អាចនឹងជៀសវាង
បានប្រសិនជាយើងបានប្រុងប្រយ័ត្នជាមុន។ខ្ញុំជឿថាយើងប្រាកដ
ជាបានដឹងរឿងគ្រោះថ្នាក់់នៃការជួបជុំគ្នាច្រើនរាប់់ម៉ឺន-សែននាក់់ក្នុងទីវាល
ណាក៏ដោយ។
ទីមួយ៖អ្នកចាត់់ចែងពិធីបុណ្យ ឬអាជ្ញាធរក្រុង(មិនមែនប្រជារាស្ត្រទេ!)
និងប៉ូលីសត្រូវតែដឹងរឿងរ៉ាវនេះដែលធ្លាប់់កើតមាននៅប្រទេសដទៃដែរ ដូចជា
ប្រទេស អ៊ីរ៉ាក់់ ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូនេស៊ី ចិន ជាដើម ដែលនេះអាចជាមេរៀនមួយ
ដ៏មានប្រយោជន៏សំខាន់់ណាស់់ដើម្បីអោយយើងចេះប្រយ័ត្នខ្លួនឯង ក្នុងពេល
រៀបចំពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិធំៗដែលមានមនុស្សច្រើនរាប់់ម៉ឺន-សែន ឬ
លាននាក់់នោះ។អញ្ចឹងសួរថាតើយើងប្រយ័ត្នរបៀបម៉េច?គឺមិនត្រូវអោយមនុស្ស
ជុំគ្នាច្រើនហួសពេកទេ,ត្រូវមានទុកកន្លែងចំហខ្លះដើម្បីទប់់ការកកស្ទះ
ហើយដើម្បីចាត់់ការនេះបានប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព,ត្រូវមានកងតម្រួតច្រើន
គ្រប់់គ្រាន់់ ហើយនៅគ្រប់់ទីកន្លែងជាពិសេសសំរាប់់ការពារការឈ្លោះគ្នា,
ប្រកាប់់ប្រចាក់់គ្នា ,ការបង្អើលអោយជ្រួលច្របល់់ឬចលាចលរត់់ប្រសេចប្រសាច
និងអំពើភេរវកម្មណាមួយ។ទីពីរ៖ទីកន្លែងណាមួយចង្អៀត មិនត្រូវអោយមនុស្ស
ចូលទៅទេ ព្រោះអាចនឹងនំាអោយកកស្ទះ ទោះជាមានច្រកចេញក៏ដោយ។
ទីបី៖ត្រួតមើលចរាចរមនុស្សគ្រប់់ទីកន្លែង ដើម្បីទប់់ស្កាត់់ការកកស្ទះ
ហើយត្រូវមានកងជំនួយ ពេលមានអាសន្ន ។ទីបួន៖ រឿងដែលយើងត្រូវតែនិយាយពេលនេះអំពីស្ពានកោះពេជ្រដែលបានក្លាយជា
ស្ពានមរណៈឫស្ពានពេជឃាតនោះ …រដ្ឋបាលក្រុងត្រូវតែដឹងថាស្ពានមិនអាចដាក់់ឬ
អោយមនុស្សដើរឆ្លងកាត់់លើសចំណុះនោះទេ។ សូមគិតមើល! តើមានតម្រួត
មើលការខុសត្រូវឫទេនូវការហូរចូលចំនួនមនុស្សលើសលប់់ទៅលើស្ពាន?
តម្រួតត្រូវមានគ្រប់់គ្រាន់់ ដាក់់អោយត្រួតមើលចំណុះស្ពាន។អ្វីក៏ដោយក៏មានកំរិតដែរ!។
ស្ពានយោលកោះពេជ្រនារាត្រីថ្ងៃចុងបង្ហើយគឺថ្ងៃទីបីនៃបូណ្យអុំទូក ត្រូវនឹងថ្ងៃចន្ទ
ទី២២វិច្ឆិកា២០១០នោះ មានមនុស្សចំនួនជាងប្រាំពីរពាន់់នាក់់ ដែលជាចំនួនលើស
ចំណុះជ្រុលពេកណាស់់។ដូច្នេះ វាជាការបណ្ដែតបណ្ដោយពីក្រុមអ្នកចាត់់ចែងទិវា
បុណ្យនិងក្រុមប៉ូលីសដែលមិនយល់់ដឹងគ្រោះថ្នាក់់ ហើយដែលមិនបានដឹងរឿងរ៉ាវ
ដែលធ្លាប់កើតមាននៅប្រទេសដទៃធ្វើជាមេរៀន ដើម្បីអោយចេះប្រយ័ត្នចំពោះ
ពិធីបុណ្យធំៗនៅក្នុងប្រទេសជាតិឯង។ការដែលយើងមិនបានដឹងថានៅប្រទេសគេ
មានកើតឧប្បត្តិហេតុដូចគ្នាដែរ នំាអោយយើងមិនបានប្រុងប្រយ័ត្នខ្លួនជាមុន ។
ថ្ងៃក្រោយយើងត្រូវចេះប្រុងប្រយ័ត្នខ្លួនទុក ដើម្បីជៀសកុំអោយកើតមានឧប្បត្តិ
ហេតុអាក្រក់់ចឹងៗទៀត ជាពិសេសគឺរដ្ឋបាលក្រុងដែលជាអ្នកទទួលបន្ទុកក្នុងការ
ចាត់់ចែងពិធីបុណ្យផ្សេងៗនោះ។ប្រទេសអ៊រ៉ាក់់ធ្លាប់់កើតមានការរត់់ភ័យប្រជ្រៀតគ្នា
កាលពីបួន-ប្រាំឆ្នាំកន្លងទៅពីរដងហើយគឺ
-ខែកុម្ភៈ២០០៤ ចលាចលរត់់ជាន់់គ្នាស្លាប់់អស់់២៥១នាក់់នៅMina
-ថ្ងៃទី៣១សីហា២០០៥ ចលាចលរត់់ជាន់់គ្នាលើស្ពាន ដែលបណ្ដាលមក
ពីមានពាក្យចចាមរាមមួយថាមានពួកភេរវជនអត្តឃាតករបោកគ្រាប់់
បែក ។ដូច្នេះក៏បណ្ដាលអោយកើតមានការរត់់ប្រសាចជាន់់គ្នាពេលកំពុង
ប្រជុំគ្នាធ្វើធម្មយាត្រា ហើយធ្វើអោយស្លាប់់មនុស្សជិតមួយពាន់់នាក់់ ក្នុងនោះភាគច្រើនគឺស្រ្តីនិងក្មេងៗ។មានឧប្បត្តិហេតុផ្សេងទៀតដែលបាន
កើតមានមុននេះទៀតដែរ ,សូមចុចក្នុងGoogleថាstampede in Irak អ្នកនឹងឃើញហើយ។ទីបញ្ចប់់នេះ ខ្ញុំសូមចូលរួមមរណទុក្ខជាមួយក្រុមគ្រួសារ
ហើយនិងមិត្តភក្ដិសាច់់ញាតិរបសសាកសព ទំាងអស់់ ដោយក្ដីអាណិតអាសូរ
ក្នុងនាមជាជាតិខ្មែរឈាមខ្មែរដូចគ្នា។

រំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ឈឺចាប់់មួយ(20)

ជំរំខៅអ៊ីដាង

របបខ្មែរក្រហម(បង្កើតហើយបង្កប់ដោយយួនដើម្បីសំលាប់ខ្មែរ)ដ៏ព្រៃផ្សៃ
ផុតលេខ ដែលមិនដែលមានក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរគឺជារបបគ្រប់់គ្រងលើស្រុក
ខ្មែរដែលសំលាប់់ប្រជាជនខ្មែរខ្លួនឯងអស់់ជិតពីរលាននាក់់ ដោយបន្សល់់នូវ
ការខូចខាតហិនហោចលើគ្រប់់វិស័យទំាងអស់់នៃប្រទេសជាតិខ្មែរ ។មិនតែ
ប៉ុណ្ណោះវាបានបន្សល់នូវកុមារកំព្រានិងជនពិការាប់់សែននាក់់ហើយការបែក
ព្រាត់់ប្រាស់់ក្រុមគ្រួសារ និងសេចក្ដីឈឺចាប់់របស់់ប្រជារាស្រ្តខ្មែររាប់់ជំជាន់់
តទៅអនាគត។ថ្ងៃទី៧មករា១៩៧៩ ជាថ្ងៃ(ថ្ងៃយួនឈ្លានពាននិងលេបកម្ពុជា)វិនាស
នៃរបបខ្មែរក្រហម ដែលត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយកងទ័ពវៀតណាម(យួន)និងកង
ទ័ពរណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ(កងទ័ពខ្មែរក្រហមនិន្នាការយួនគឺជាអាយ៉ងរបស់យួន
ជាអ្នកសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ២លាននាក់់ហើយធ្វើជាមករំដោះ ដើម្បីបោកប្រាស់
ប្រជាជនខ្មែរនិងភិភពលោក)ដែលមានលោកហេង សំរិនជាប្រធាន។ប៉ុន្តែ ទោះជាត្រូវទទួលបរាជ័យក៏ដោយ ខ្មែរក្រហមនៅតែមិនវិនាសសាបសូន្យនោះទេ ។
ខ្មែរក្រហម(និន្នាការខ្មែរ)ត្រូវវាយដកខ្លួនថយទៅរស់់នៅឯជាយដែនខ្មែរ-ថៃ ដោយទំាងកៀរប្រជាជនខ្មែរទៅជាមួយផងដែរដើម្បីជាកំលាំងរបស់់ខ្លួន
ក៏ដូចជារនាំងបំាងពួកគេពីការតាមវាយប្រហារពីសំណាក់់កងទ័ពវៀតណាម
នោះ។ក្នុងគ្រាជាមួយគ្នានេះក៏កើតមានក្រុមចលនាតស៊ូផ្សេងៗទៀតដែរ
ដូចជាចលនាតស៊ូខ្មែរដែលដឹកនំាដោយលោកតាសឺន សាន ព្រះបាទនរោត្តម
សីហនុ ព្រះបាទនរោត្តម រណរិទ្ធិដែលបានបង្កើតជំរំតស៊ូជាច្រើន
នៅតាមជាយដែនខ្មែរ-ថៃ ។ប៉ុន្តែ ជំរំខៅអ៊ីដាង ជាជំរំខ្មែរតែមួយ
គត់់ដែលបានចាប់់កំណើតមុនគេហើយដែលជនភៀសខ្លួនខ្មែរក្នុងជំរំ
នេះត្រូវបានទទួលបន្ទុកការពារយ៉ាងពិសេសពីអង្គការUNHCRដែលបើក
សិទ្ធិអោយពួកគេទៅតំាងទីលំនៅថ្មីក្នុងប្រទេសទីបី។ហេតុដូច្នេះហើយបាន
ជាជំរំខៅអ៊ីដាងបានកើនប្រជាជនភៀសខ្លួនយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកក្នុងមួយ
ថ្ងៃៗ ជាពិសេសក្នុងចន្លោះខែវិច្ឆិកា១៩៧៩ និងខែមករា១៩៨០ជំរំ
ខៅអ៊ិដាង ទទួលជនភៀសខ្លួនខ្មែរមួយថ្ងៃៗចំនួន១៦០០នាក់់។នៅថ្ងៃទី
២៤មករា១៩៨០ ថៃក៏បិទជំរំខៅអ៊ីដាងឈប់់ទទួលជនភៀសខ្លួន។ជំរំខៅអ៊ីដាង
ចាប់់កំណើតនៅថ្ងៃទី២១វិច្ឆិកា១៩៧៩ដោយសារការអនុញ្ញាតពីក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ ។
ប៉ុន្តែជំរំខៅអ៊ិដាងជាជំរំបណ្ដោះអាសន្នតែប៉ុណ្ណោះពីព្រោះជនភៀសខ្លួនខ្មែរយើង
ដែលបានមករស់់នៅក្នុងជំរំនេះ នឹងត្រូវចាកចេញទៅតាំងទីនៅថ្មីឯប្រទេសទីបី។
ជំរំខៅអ៊ិដាងមានផ្ទៃដីទំហំប្រហែលជាប្រាំគីឡូម៉ែត្រក្រឡាស្ថិតនៅជាប់់នឹង
ជើងភ្នំខៅអ៊ីដាង។តាមគំរោងដើមដំបូង ជំរំខៅអ៊ីដាងបំរុងនឹងទទួលជនភៀសខ្លួន
ដល់់៣០០ ០០០នាក់់ ប៉ុន្តែជាយថាហេតុខៅអ៊ីដាងទទួលបានជនភៀសខ្លួនបាន
ត្រឹមតែ១៦០ ០០០នាក់់។ចំនួនប៉ុណ្ណេះ គឺច្រើនពេកហើយ សំរាប់់ការទទួលបន្ទុក
របស់់អង្គការUNHCR ទើបបានជាគេត្រូវតែដឹកជនភៀសខ្លួនមួយភាគធំ
ទៅដាក់់ជំរំPhanat nikhom , Sa keo II Mairut និងKap Choeng។
នៅដំណាច់់ឆ្នាំ១៩៨២ ចំនួនប្រជាជនភៀសខ្លួនក្នុងជំរំខៅអ៊ីដាង បានធ្លាក់់ចុះ
មកត្រឹម៤០ ០០០(បួនម៉ឺន)នាក់់។ទោះបីយ់ាងណាជំរំនេះ នៅតែមាន
ជនភៀសខ្លួនលួចចូលមករស់់នៅខុសច្បាប់់ជារៀងរាល់់ថ្ងៃពីព្រោះពួកគេ
សូកលុយអោយប្រជាជននិងទាហានថៃដែលជាអ្នកនំាអោយចូលក្នុងជំរំ
ក្រោមរបងបន្លាលួស និងក្រោមលូទឹក នាពេលយប់់។ចឹងហើយបាន
ជានៅពាក់់កណ្ដាលឆ្នាំ១៩៨៣ប្រជាជនភៀសខ្លួនបានកើនឡើងដល់់
ជិតប្រាំមួយម៉ឺននាក់់ ទោះជាជនភៀសខ្លួនចាក់់ចេញពីជំរំទៅតំាងទីលំនៅ
ឯប្រទេសទីបីយ៉ាងច្រើនជារៀងរាល់់ថ្ងៃខែក៏ដោយ។ក្នងឆ្នាំ១៩៩១ ចំនួន
ប្រជាជនភៀសខ្លួនខៅអ៊ីដាងបានធ្លាក់់មកត្រឹមចំនួនមួយម៉ឺនបួនពាន់់នាក់់
(១៤ ០០០នាក់់) ហើយក៏នឹងលែងកើនទៀតដូចមុនដែរ។នេះក៏ព្រោះតែ
នយបាយស្រុកខ្មែរបានប្រែប្រួលដោយមេដឹកនាំខ្មែរតស៊ូខ្មែរទាំងអស់់ស្រុះ
ស្រួលគ្នាជាមួយរបបខ្មែរកុម្មុយនីស្តលើកបន្តុបដោយរបបគ្រប់់គ្រងហ៊ាន ណូយ
ដើម្បីបញ្ចប់់សង្រ្គាមរំារ៉ៃចាប់់តំាងពីរបបខ្មែរក្រហមរលាយផុតទៅនោះ។
ដូច្នេះក៏នឹងគ្មានជនភៀសខ្លួនចាកចេញពិស្រុកខ្មែរទៀតដែរហើយជនភៀសខ្លួន
ខ្មែរទំាងអស់់នៅតាមព្រំប្រទល់់ខ្មែរ-ថៃដែលមានចំនួនជាងបីសែននាក់់ត្រូវតែ
ធ្វើមាតុភូមិនិវត្ត ក្នុងកំឡុងប្រតិបត្តិការUNTACក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ហើយនៅថ្ងៃទី៣មិនា
ឆ្នាំ១៩៩៣ ជំរំខៅអ៊ីដាងត្រូវបានបិទទ្វារលែងមានជនភៀសខ្លួន។

រំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ឈឺចាប់់មួយ(19)

មរណភាព

មួយថ្ងៃ,ពីរថ្ងៃកន្លងទៅ យើងឥតបានដំណឹងអ្វីបន្តិចអំពីប្អូន។
យើងចេះតែគិតព្រួយបារម្ភពីប្អូន។ លុះថ្ងៃទីពីរកន្លងផុត ទើបស្អែក
ឡើងត្រូវជាថ្ងៃទី០១មករា១៩៨៦ យើងទទួលដំណឹងពីពូឈាងដែល
បានចេញទៅជំរំខៅអ៊ីដាងបន្ទាប់់ពីប៉ា អោយដឹងដោយរន្ធត់់ចិត្តខ្លោច
ផ្សារកទីបំផុតគ្មានដូច្នេះថា៖«ប្អូនស្លាប់់»។ពុទ្ធោ!ប្អូនស្លាប់់! ប្អូនស្លាប់់!ទេ,
នរណាថាប្អូនស្លាប់់?មិនពិតទេ?យើងទំាងអស់់គ្នាឈឺចាប់់ខ្លោចចិត្តភ្លាម។
ទឹកភ្នែកហូរមកភ្លាមៗច្រើនៗ នឹកអាណិតប្អូនប្រុសពៅកំសត់់។បង ទ្រហោ
យំអាណិតប្អូនរកទីបំផុតគ្មាន បងរកនិយាយមិនរួចទេ។បងដឹងថាពូឈាង
គាត់់និយាយពិត មិនកុហកទេ ។ចិត្តជឿដំណឹងអាក្រក់់ដ៏រន្ធត់់នេះ ព្រលឹងបង
ដូចជាហោះចេញពីខ្លួនបង ព្រោះបងដូចជាស្លាប់់ទៅជាមួយប្អូនដែរ ។បងដឹង
ថាជិវិតបងអស់់ន័យអ្វីទៀតហើយ ព្រោះបងមិនដឹងរស់់នៅដើម្បីអ្វីទៀតទេ ការដែលរស់់គ្មានប្អូន។ដំណឹងពីមរណភាពរបស់់ប្អូន ដូចជាគេយកកំាបិតមក
ទំលុះបេះដូងបង អោយឈឺចាប់់រកទីបំផុតគ្មានឡើយ ហើយបងសូម្បី
តែឈរក៏មិននឹងដែរ ដូច្នេះហើយបានជាទៅទ្រហោយំតែម្នាក់់ឯងលើគ្រែ
រកងើបឈរក៏មិនរួចដែរ។ឱ!វាសនាប្អូន ដូចម្ដេចក៏ខ្លីអីម្ល៉េះ? ឆ្នាំថ្មីមកដល់់
ផ្ដាច់់ឆ្នាំចាស់់ដូចជាផ្ដាច់់ជីវិតប្អូនទៅដែរ។ឆ្នាំថ្មីមកដល់់ គេអបអរសាទរ
ទទួលដោយរីករាយ ,គេស្លៀកពាក់់ល្អស្អាតដើរលេងសប្បាយ ឯយើង
ទៅជាបានទុក្ខទៅវិញ។ឱ!សំណាងអាក្រក់់អ្វីម្ល៉េះទេសំរាប់់យើង។បងជឿ
ថាប្អូនមិនមែនកើតមកដើម្បីស្លាប់់ទំាងក្មេងខ្ចីទេ។ហេតុអីធម្មជាតិអោយប្អូន
បានស្គាល់់ជីវិតបានត្រឹមតែអាយុប្រាំមួយឆ្នាំ?ហេតុអី?ពេលនេះ ថ្ងៃនេះទី១
ខែ១ឆ្នាំ១៩៨៦ គេបុណ្យទទួលអបអរឆ្នាំថ្មី ឯយើង,យើងបុណ្យទទួលមរណភាព
របស់់ប្អូន,ពិតជាឈឺចាប់់ណាស់់។

រំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ឈឺចាប់់មួយ(18)

ថ្ងៃទីបញ្ចប់់មួយថ្ងៃពីរទៀត

មួយអាទិត្យក្រោយមកទើបដល់់វេនយើងចេញដំណើរគឺនៅថ្ងៃទី២៦ធ្នូ
(១៩៨៦)។ថ្ងៃនោះ យើងក្រោកពីព្រលឹមរៀបចំឥវ៉ាន់់។អាកាសធាតុ
ក្នុងរដូវកក្ដិករងាគួរសមនាពេលព្រឹក។ប៉ុន្តែយើងពាក់់អាវដៃវែង
ឬអាវខ្លីពីរជាន់់ក៏អាចទប់់ទល់់រងាបាន។ប្អូននៅតែស្លក់់ទឹកមុខ ដោយ
សារជំងឹរ៉ាំរៃ។ប្អូនដូចជាមិនចាប់់អារម្មណ៏ពីការភ្ញាក់់ឡើងទំាងព្រឹកព្រលឹម
របស់់យើងទេ ហើយក៏ប្អូនដូចជាមិនដឹងថាយើងនឹងចាកចេញដំណើរទៅ
ណាដែរ។ប៉ាបានស្លៀកពាក់់អោយប្អូនយ៉ាងមំាដើម្បីកុំអោយប្អូនរងា។
ហើយក្នុងពេលចាកចេញដំណើរ  ប៉ាដាក់់ប្អូនក្នុងរទេះរុញជាមួយនឹងបង្វិច
ខោអាវខ្លះៗរួចគាត់់យកក្រមាមួយមកទទូរក្បាលប្អូនកុំអោយរត្រូវខ្យល់់នឹង
ធូលីដី។ប្អូននៅតែស្ងៀម មិនមាត់់កអ្វីបន្តិចសោះ។ពេលប្អូនស្រេកទឹក
ប្អូនគ្រាន់់តែស្រែកថាទឹក,ផឹកទឹក! ហើយប្អូនដាក់់មុខចុះ ។ពេលថ្ងៃត្រង់់
ដំណើររបស់់យើងរំកិលជិតដល់់មាត់់របង ហើយយើងត្រូវឈប់់រង់់ចំា
នៅទីនោះអស់់រយៈពេលប្រហែលជិតពីរម៉ោង។ អាកាសធាតុថ្ងៃត្រង់់ក្ដៅ
បន្តិច ហើយក៏ដល់់ពេលហេវបាយល្មម។ប៉ុន្តែប្អូនអត់់ឃ្លានញុំាអីសោះ ។
ប្អូនស្រេកផឹកតែទឹក ទោះប៉ាហុចនំប៉័ងអោយញុំាក៏ញុំាបានពីរបីម៉ាត់់តែ
ប៉ុណ្ណោះក៏លែង។មុខប្អូនស្លំាង.ប្អូនដូចជាបាត់់សំលេងព្រោះពេលនិយាយ
ក៏ស្អក់ក។យើងមិនដឹងប្អូនឈឺចាប់់ក្នុងខ្លួនដូចម្ដេចទេ។ប្អូនធ្លាក់់ខ្លួនឈឺខ្លំាង
ហើយពេលនេះ គឺជាងពេលណាៗទំាងអស់់។ប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ ប្អូនបន្ទោរបង់់
លាមកមកពណ៌ខ្មៅ ហើយម្យ៉ាងទៀត ប្អូនខ្សោយកំលាំងណាស់់ សូម្បីដើរ
ក៏ត្រូវដើរថ្មមៗដែរ…ជើងប្អូនហាក់់ដូចជាទន់់ រកកំរើកមិនចង់់រួច។ថ្ងៃនោះ
លុះដល់់ពេលល្ងាច ទើបយើងបានមកដល់់ទីលំនៅថ្មីរបស់់់យើង គឺនៅឯចុង
ជំរំក្បែរជើងភ្នំខៅអ៊ីដាង។ស្អែកឡើង ប៉ាម៉ាក់់ក៏បាននំាប្អូនទៅមន្ទីរពេទ្យ គឺ
មន្ទីពេទ្យថ្មីនៅក្នុងជំរំថ្មីដែលគេដាក់់ឈ្មោះថាAnnex(គឺមានពីរAnnex:
Annex1+Annex2)។ប៉ុន្តែពេទ្យជំរំAnnexជាពេទ្យតូចតាច មិនព្យាបាល់់អ្នក
ជំងឺធ្ងន់់ទេ។ដូច្នេះគេត្រូវតែបញ្ជូនប្អូនទៅកាន់់មន្ទីពេទ្យធំនៅក្នុងជំរំខៅអ៊ីដាង
វិញ។ប៉ុន្តែគេមិនបញ្ជូនប្អូនទៅក្នុងថ្ងៃនេះទេ ,ប្អូនត្រូវរង់់ចំាថ្ងៃស្អែក ។រសៀល
ថ្ងៃនោះប៉ាម៉ាក់់ចំបែងក្នុងចិត្តណាស់់ ព្រោះជំងឺរបស់់ប្អូនត្រូវតែព្យាបាលជា
បន្ទាន់់ទើបបាន។ប៉ាម៉ាក់់បាននំាប្អូនពេលចេញពីពេទ្យ ទៅឈៀងចូលលេង
គ្រួសារទ្រាហុង ហើយស្រាប់់តែប្អូននោមមកមានលាយឈាម។យើងទំាង
អស់់គ្នារឹតតែរន្ធត់់ចិត្ត ហើយព្រួយកាន់់តែខ្លំាងអំពីប្អូន។ស្អែកឡើង
ប្អូនត្រូវចាកចេញទៅដេកពេទ្យេជំរំខៅអ៊ីដាង ជាមួយតែម៉ាក់់ម្នាក់់ឯងទេ។
ពេទ្យអនុញ្ញាតអោយតែមនុស្សម្នាក់់ប៉ុណ្ណោះទៅកំដរប្អូន។ពេលប្អូនរៀប
ចេញទៅ ប៉ាម៉ាក់់អោយនំចំណីប្អូនញុំានៅលើគ្រែឥតជើង។យើងនៅអង្គុយ
ជុំវិញប្អូន,សំលឹងមើលប្អូនទំាងភ័យព្រួយគ្រប់់ៗគ្នា។ផ្ទះយើងសង់់មិន
ទាន់់ហើយស្រួលបួលទេ…យើងត្រូវធ្វើបង្អួច ធ្វើជញ្ជាំង ហើយនិងដំឡើង
គ្រែឫស្សី។

រំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ឈឹចាប់់មួយ(17)

នៅដើមខែវិច្ឆិកា ប្អូនឈឹកាន់់តែញឹកញាប់ ។ប្អូនស្រកទំងន់់ខ្លាំង
ប្រកបដោយទឹកមុខស្លក់់ ហើយញុំាអាហារពុំសូវបាន។ក្នុងខែនេះ,
អាកាសធាតុត្រធ្វើអោយរងា ជាពិសេសពេលព្រឹក និងពេលយប់់ ។
ប្អូនត្រូវតែស្លៀកពាក់់អោយបានកក់់ក្ដៅជានិច្ច ដើម្បីកុំអោយកាន់់តែ
ឈឺធ្ងន់់ឡើង។ប៉ុន្មានថ្ងៃមកហើយ ប្អូនញុំាពុំបាន ហើយក៏ពុំមានអាហារ
ច្រើនក្នុងក្រពះ ធ្វើអោយប្អូនរហ៊ិតរហៃ បាក់់កំលំាងកាយ ។មានថ្ងៃមួយ
ប្អូនបន្ទោរបង់់លាមកមកពណ៌ខ្មៅ ហើយទឹកនោមក្រហមព្រឿង។
នោះជារោគសញ្ញាគួរអោយបារម្ភខុសពីសព្វដង ទើបបានជាប៉ានំាប្អូន
រកពេទ្យអោយចាក់់ថ្នាំ នឹងអាល់់ឆាប់់ជា។ពេលនេះ ជំងឹរបស់់ប្អូនធ្វើ
អោយយើងទំាងអស់់គ្នាមានសេចក្ដីព្រួយបារម្ភខ្លំាង។ទឹកមុខប្អូនឡើង
ស្លាំង ,ប្អូនលែងសូវនិយាយស្ដី។ប៉ាម៉ាក់់ខំបំប៉នអាហារដល់់ប្អូន ដើម្បី
អោយប្អូនមានកំលំាងឡើងវិញ។
ប្រហែលជាចុងខែវិច្ឆិកា គេសង់់ផ្ទះបានជិតពេញក្នុងជំរំប៉ាងភូ ហើយ
ក៏លេចឮដំណឹងថាគេនឹងដេញពួកអ្នករបបថ្មី(របបRC)អោយចេញពីជំរំខៅអ៊ីដាង
មករស់់នៅជំរំថ្មីនេះ ។ហេតុការណ៏នេះធ្វើអោយយើងលែងមានសង្ឃឹម តែក៏
សុខចិត្តនៅស្ងៀមចំពោះអនាគតមិនប្រាកដដូចនេះ។ការដែល
ពួកគេរស់់នៅបានទទួលរបបអាហារ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត ក៍ល្មមអាចអោយ
ទ្រំារស់់នៅតទៅមុខបាន។ប៉ុន្តែជំរំខៅអ៊ីដាងនៅតែកើតមានជនភៀសខ្លួន
អត់់របប។តំាងពីថ្ងៃគេបើករបបចុងក្រោយមក តើមានមនុស្សប៉ុន្មាន
រយនាក់់បានលួចចូលមករស់់នៅក្នុងជំរំខៅអ៊ីដាង?ពេលនេះ ពួកឆ.ក
មានធុរៈការងារមមាញឹកច្រើនឡើងវិញហើយ ។ហេតុដូច្នេះ ភាពលំបាករស់់នៅនឹងកើតមានដែរសំរាប់់ជនភៀសខ្លួនអត់់របបទំាងនោះ។
ថ្ងៃទី១៦ខែធ្នូ ថៃធ្វើកាតJ.O.Cអោយពួកអ្នករបបថ្មី(របបRC)ពាក់់ គឺ
ដើម្បីងាយរកចាប់់អ្នកដែលគ្មានកាតពាក់់ ដែលគេនឹងសន្មត់់ថាជា
ជនភៀសខ្លួនអត់់របប។លុះ ពេលគេធ្វើកាតនេះ ចែកអោយពាក់់
បានសព្វគ្រប់់ហើយ ទើបប្រកាស់់អោយជនភៀសខ្លួនទំាងអស់់ពាក់់
ជាប់់នឹងខ្លួនពេលដើរហើរក្នុងជំរំ។ជនភៀសខ្លួនអត់់របប ក៏កើតមាន
ការភ័យខ្លាច ក្នុងពេលធ្វើដំណើរចេញពីផ្ទះ ។ដូច្នេះ ពួកគេតោងប្រយ័ត្ន
នឹងពួកឆ.ក ឫទាហានថៃ។អ្នកខ្លះ ដោយខ្លាចដើរជួបពួកវា
ក៏បានខ្ចីកាតអ្នកមានរបបមកពាក់់បន្លំ ។កាតដែលមិនមានបិទរូបថត
បានអនុញ្ញាតអោយមានការខ្ចីពាក៉បន្លំដូច្នេះបានដោយងាយស្រួល។
មួយអាទិត្យក្រោយមក គេចាប់់ផ្ដើមបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនរបបថ្មីតាមដោយ
សង្កាត់់គឺម្ដងៗ ពីរសង្កាត់់។ប៉ុន្តែ ពុំមានភាពជ្រួលច្របល់់អ្វីឡើយ។ពុំមាន
អ្វីគួរអោយភ័យព្រួយខ្លំាងពេកទេ ព្រោះនេះមិនមែនជារឿងដែលចាត់់ចែង
ធ្វើឡើងដោយរដ្ឋអំណាចថៃតែឯងទេ។ឫនេះជាល្បិចថៃ ដែលចង់់ចាប់់បញ្ជូន
អ្នករបបថ្មីទៅជំរំខ្មែរនៅឯជាយដែន?គួរអោយបារម្ភដែរ ព្រោះមិនដឹង
ហេតុការណ៍ពិតជា យ៉ាងម៉េច។