Tag Archives: ទស្សនវិជា្ជ

what is the happiness?

It seems that everybody knows what is the happiness,but has different
views about the happiness.Is the happiness all the pleasures of life?
Most people often think :NO MONEY,NO HAPPY.
MONEY,in this world,is all-powerful.It seems that everything depends on MONEY.
It seems that everybody needs MONEY to be HAPPY.Everybody could have money.
But everybody desires to be rich or to become millionaire.With a lot of money,
most people believe that life could be enjoyed fully.Most people have even
learned that the goal of life is all the pleasures!
Plato,a great Greek philosopher,argued that all people desire happiness.
But the problem is how to make happiness.So it is the question about the
knowledge of happiness.
Can we be (really) happy without knowing what is the happiness?
According to Plato,the happiness is the natural consequence of a healthy soul.
He further claimed that because moral virtue makes up the health of the soul,
all people should desire to be virtuous.People sometimes do not seek to be
virtuous,but only because they don’t realize that virtue produces happiness.
For Our Lord Buddha,the happiness is the pre-end of desires,the pre-end of
craving for life.Our Lord Buddha claimed that « When heart has fewer desires,
we have happiness.When desires end,we have peace.»
For Socrates,one of the greatest Greek philosophers,the happiness is simply
the question of justice.It’s not the question of power neither of pleasures.
Anyone who did not commit injustice,is happy.Our objective of life is
« to not commit injustices».
It does not suffice to wish:It is to know.To learn to be just is to be not
unjust.That’s a simple learning,the pratical learning to know about the
justice and the injustice,in order to be just.
To show you his idea above,please read the below dialogue between Socrates
and a man whose name is Pôlos:
Pôlos: But,Socrates,to refute you,it is no good seeking the ancient history!
The events of yesterday and before yesterday suffice amply to prove your error,
and to show that a large number of people committed injustices and live in happiness.

Socrates:Which events?

Pôlos: you see the king of Macedoine Archelaos,son of Perdikkas?

Socrates:No,But I heard of him.

Pôlos:Is he happy or unhappy,to your mind?

Socrates:I don’t know ,Pôlos.I din’t meet him yet,that man.

Pôlos:What?If you have met him,you would know?And otherwise,you don’t know?
So now,don’t you know if he is happy or not?

Socrates:Of course not,by Zeus!

Pôlos: Well,Socrates, even the for the great king of the Persian Empire,
you will say that you don’t know if he is happy or not?

Socrates:And I will tell you the truth.Because I don’t know if he got
a good education,neither if he is just.

Pôlos:What? all the happiness are thus there!

Sorcates:As what I told you ,Pôlos.I assure to you that the good men
who knows what is the good,are happy;and those who are unjust and vulgar are unhappy.

Pôlos: So,in your logic,Archelaos is unhappy?

Socrates: If he is unjust,yes,my friend!

ANALYSIS
But everything is pain, this is the starting point of the Buddhist doctrine.
The birth is suffering, aging is suffering, death is suffering,
grief, lamentation, suffering, sorrow and torment are
pain, union with what we hate is suffering, separation from what we love
is suffering, not getting what one desires is suffering.
So, human life is full of inevitable sufferings.Nobody can escape
the sufferings.The suffering itself comes from the impermanence
of life.
According to Soren Kirkegaard,the greatest philosopher of Denmark,
human life is not designed for pleasure.He told us,yet in the time
given to each of us for our own existence, we strive for happiness
in order to escape anxiety and the deep hopeless depression which is
despair.But there is no escape-no matter how pleasurable and comfortable
we make our lives in order to hide from the truth.For the truth is,
Kierkegaard insists,that all of us live anxiety and despair.This is the
universal human condition.We suffer from anxiety even when we are not
aware of it.,and even when there is nothing to fear,nothing in the
objective world to feel anxious about.This is because at bottom,says
Kierkegaard,our anxiety is not objective at all,it is subjective anxiety-
it is the universal fear of something that is nothing,it is the fear of the
nothingness of human life.

Anxiety pervades the works of Soren Kierkegaard(1813-1855),one of the
forerunners of existentialism,who lived out his short life in Denmark
in the first half of the nineteenth century.
“I stick my finger into existence-it smells of nothing.where am I ?
What is this thing called the world? Who is it who has lured me
into the thing,and now leaves me here? Who am I?How did I come into
the world? Why was I not consulted?
For Kierkegaard,the meaninglessness of my existence fills me with
anxiety and with despair, a sense of hopelessness and deep depression.
The life of modern man is lived in despair,he says,and there is no one
who does not have anxiety in the face of his existence.A year before
he died,Kierkegaard summed up the agony of the beginning and end of life:
“Hear the cry of the …mother at the hour of giving birth,see the
struggle of the dying at the last moment: and say then whether that
which begins and that which ends like this can be designed for pleasure.“

So,For Kierkegaard ,the happiness does not exist because human life is lived
in anxiety and despair.Human life would be happy if it could escape
all sufferings,anxiety and despair.We will not have a happy life while
our life could not escape the sufferings.
That is why Lord Buddha set out to find a way to escape from the
sufferings of human life.And what He found is the eightfold path,along
which one must practice right belief,right intention,right speech right
action,right livelihood,right effort,right thinking and right meditation.
The Buddha belived that if one followed these rules,his soul woild be finally
be freed of the bondage of rebirth and would enter Nirvana.Nirvana,according
to the Buddha,cannot be defined but it is the final result of the end of
all earthly desires when the soul finds perfect peace.

Advertisements

អ្វីៗទំាងអស់់ត្រូវតែមានដើមកំណើត

អ្វីៗទំាងអស់់ត្រូវតែមានដើមកំណើត។ចឹងមែនហើយ ដែលមនុស្សទូទៅមាន
ជំនឿបែបនេះ។ប៉ុន្តែ គេពុំដឹងថាដើមកំណើតនៃអ្វីៗទំាងអស់់កើតចេញមកពីណា?
វិទ្យាសាស្រ្តបានគិតថាសាកលលោកកើតចេញមកពីបន្ទុះBig Bang តែមិនដឹង
ថាBig Bangបានកើតចេញមកពីណា?យើងត្រូវតែឆ្ងល់់ ឬសួរ ពីព្រោះមិនអាចមាន
អ្វីមួយកើតចេញពីភាពទទេបានទេ។

Are we living in the cave of Plato?

Are we living in the cave of Plato? Here is an interpretation of
the Allegory of the Cave of Plato,which is specifically
relevant to our own society and to the present time(from
the book:From Socrates to Sartre,by T.Z. LAVINE):
(1) The Allegory of the Cave may be viewed as a
devastating criticism of our everyday lives as being in bondage
to the superficialities,to the shadow rather than to subsance.
Truth is taken to be whatever is known by the senses.
A good life is taken to be one in which we satisfy our desires.
We are unaware that we are living with illusion,superficial
knowledge,and false and conflicting ideals.Our lives are
dominated by the shadow-play on the wall of our cave made
by newspaper headlines ,by radio broadcasts,by the endlessly
moving shadows on the television screen,by the echoing voices
of opinion makers.
(2) The Allegory of the Cave may be taken as
an equally devastating criticism of much of the science of
our time,with its emphasis upon that which is known by the
senses.Science,too,is chained so that it can see only shadows.
Its basis is in sensory observation.Its conclusions are only
in the form of correlations of observation.It does not venture
into true causes or into long-range consequences.The empirical
scientist is not so different from the winner on TV quiz shows
who knows the dates of all Humphrey Bogart films,or from
the prisoners in the cave who excel in identifying the sequence
of shadows on the wall .It is criticism also of our scientific
technology and industry,developing and producing to meet superficial
needs,without regard for our true needs or for moral or environmental
considerations.
(3)It is of course a political allegory .The life in the
cave is the life of politics.Both the leaders and the public
are ignorant and corrupt,without true knowledge of themselves
or of the world,motivated by greed,power and self-gratification.
They are chained in bondage to ignorance and passions,to mob
hysteria for or against fleeting issues,believing in current
ideologies which are the illusions,the shadows of the moment
on the walls of the cave.
(4)It is an allegory of the philosopher-king.The liberated
one,having made the ascent to know the truth and the good,
has a mission: to return to the cave,to bring enlightenment,
to bring the good news ,even though he may be killed for
his services.Plato was thinking of Socrates;we think of Jesus.

Ses larmes,les miennes(ទឹកភ្នែកគេ ទឹកភ្នែកយើង)

Chaque année,les Cambodgiens qui vivent à l’étranger peuvent
célébrer presque toutes nos fêtes traditionelles,
par exemple le nouvel an et le Phchum Ben.Donc Ils peuvent
se partager les joies et se communiquer ou faire
la connaissance entre eux tout just comme au Cambodge,
notre cher pays.Nous,les Cambodgiens d’outre-mers ne pouvons
jamais oublier notre pays car nous sommes Cambodgiens et
la joie de vivre dans notre pays est le meilleur.
Dans tous les occasions spéciales comme le nouvel an
ou Phchum Ben,les Cambodgiens ont habitude de se partager
les informations de notre pays .Cette année on distribue
les DVDs sur la mission d’aide aux pauvres Cambodgiens de
M. Uy Willy,surtout les orphelins Cambodgiens.
Un peu plus d’une semaine après le Nouvel An Cambodgien,
J’ai l’occasion de visionner le DVD de M. Uy Willy.Et
Ce n’est pas la première fois que j’ai regardé son DVD
sur sa mission d’aide aux pauvres Cambodgiens au Cambodge.
J’admire M. Willy pour son courage et son bon coeur
envers les pauvres Cambodgiens.Il va au Cambodge une fois
par année afin d’envoyer des dons ou de l’argent qu’il a
solicité de généreux Cambodgiens d’outre-mers pour nos
pauvres Cambodgiens.Je me sens très triste lorsque
j’ai vu beaucoup de pauvres Cambodgiens souffrir chaque jour.
Comment il y a encore et encore beaucoup de souffrances
depuis la mort du régime sanguinaire des Khmer Rouges?
Je sais que les êtres humains ne peuvent vivre sans
la souffrance mais que tous souhaitent de souffrir le
moins possible,puisque la vie a besoin avant tout,
la nourriture pour survivre.Lorsque cela leur manque,
c’est très ,très malheureux de lutter pour la vie.
Personne ne veux mourrir .On est né pour vivre non pas
pour souffrir ou mourir.Et pour vivre,il faut tout necessaire
de la vie,soient l’abri,la nourriture et le vêtement…
Et le gouvernement d`un pays doit offrir à tout
son peuple tous ces necessaires car son peuple choisit
un gouvernement pour le bien commun.Quand ce malheur
survient â quelqu`un ou une famille ,la peur de mourrir
les effrait et non pas seulement eux-même,mais également les
autres car leur larmes font couler leur larmes.
Hier,j’ai pleuré pendant que je travaillai je pensai
encore à tout ce que j’ai regardé du DVD de M.Willy
surtout à une petite fille de 4 ans dont le père est mort
et sa mère endettée est obligée de partir travailller
loin de ses trois jeunes filles et ne peut venir les voir
que de temps en temps.Elles sont tous confiées et élevées
au pagode local qui peut recevoir des orphelins grace
aux générosité du peuple khmer,particuliéerement des
Cambodgiens d`ourte-mers. Elle pleurait sans arrêt
pendant que M.Willy interviewait sa grande soeur.
Je souhaite tellement faire cesser couler ses larmes et
lui rendre heureuse dans la vie.

Le philosophe Allemand Arthur Schopenhauer a dit que
le méchant est celui qui considérait
que les autres sont différents de lui-même.Il comprend
très bien des sentiments de ceux qui ont vue le malheur
d`autrui lorsqu’il a écrit : Mais il est très vrai
qu’il y a dans la sensibilité de certains individus une
source de sentiments qui n’est pas négligeable.Nous sommes
faits de telle manière que nous ressentons par sympathie
comme un écho de douleurs d’autrui.Nous souffrons par là
avec ceux qui souffrent,nous pleurons avec ceux qui pleurent.

សាសនា ជាអ្វី?

ពាក្យ សាសនាជាពាក្យក្លាយចេញមកពីពាក្យ សាសនៈ បានន័យថា
ពាក្យបណ្ដាំ ឬ ការទូន្មានប្រៀនប្រដៅរបស់់គ្រូអាចារ្យណាមួយក្នុងលោក។
ប៉ុន្តែការបកប្រែប៉ុណ្ណេះ ពុំទាន់់អស់់ន័យសេចក្ដីទេ ព្រោះថាសាសនា
ជាពាក្យមានន័យទូលំទូលាយណាស់់,ពុំអាចមាននិយមន័យប៉ុណ្ណឹងបានឡើយ។
សំរាប់់មនុស្សមួយចំនួនធំ,សាសនាគឺជារបៀបរៀបចំនៃជំនឿ ។គឺជាពិធីគោរព
ឬ សក្ដារៈបូជាចំពោះព្រះអាទិទេព ឬទេវៈ។ចំពោះមនុស្សជាច្រើនផ្សេងទៀត,
សាសនាជាកិច្ចគោរពបូជាព្រះ ឬទេវៈមួយចំនួន។អ្នកខ្លះ មានសាសនា
ដែលពុំមានព្រះ ឬ ទេវៈណាប្រាកដ សំរាប់់គោរពបូជាទេ។

មនុស្សខ្លះ មានជំនឿសាសនាតាមរបៀបយល់់ឃើញរបស់់ខ្លួន
ឯង គឺថា ជំនឿរបស់់ខ្លួនមិនទាក់់ទង នឹងសាសនាដទៃឡើយ។ប៉ុន្តែ មនុស្សសឹង
ទាំងអស់់ដែលមានជំនឿសាសនា គឺមកពីគេជឿថាទេវានុភាពជាអ្នកបង្កើតលោក
ហើយមានឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់់ខ្លួន។

មនុស្សកាន់់សាសនា មានហេតុផលផ្សេងៗ។មនុស្សភាគច្រើននៅ
ក្នុងពិភពលោក គោរពសាសនា ព្រោះជាកេរ្តិ៍មរតកនៃវប្បធម៌,
នៃកុលសម្ព័ន្ធ ឬ គ្រួសាររបស់់ខ្លួន។សាសនាផ្ដល់់អោយមនុស្សជា
ច្រើននូវអារម្មណ៏សុខស្រួល ព្រោះគេជឿថាទេវានុភាព គ្រប់់គ្រងលើខ្លួនគេ។
គេតែងសូមបួងសួងអំណាចទេវៈ អោយជួយ ឬ ការពារ ពួកគេ។
អ្នកខ្លះ ទៀតកាន់់ជំនឿសាសនា ព្រោះតែជឿថាសាសនា សន្យានឹងជួយ
សង្រ្គោះពួកគេហើយ ថែមទំាង អោយពួកគេមានសុភមង្គលឬ អោយ
មានសំណាងនិងមានជីវិតល្អប្រសើរឡើងនៅជាតិក្រោយ។

ដូច្នេះយើងឃើញថា សាសនាមានអត្ថន័យទូលំទូលាយណាស់់ មិនមែន
ត្រឹមតែ ជាពាក្យបណ្ដាំ ឬទូន្មានប្រៀនប្រដៅនៃគ្រូអាចារ្យណាមួយនោះ
ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាជំនឿទូទៅលើអំណាចទេវៈ ឬ អាទិទេព ឬ កំលាំងធម្មជាតិនានា។

ជនជាតិខ្មែរយើង កាលដើមឡើយ ពុំមានជំនឿសាសនាច្បាស់់លាស់់
ណាមួយទេ, ប៉ុន្តែគោរពកំលាំងធម្មជាតិ ឬ វត្ថុសក្ដិសិទ្ធិ ផ្សេងៗ
គឺ គេមានជំនឿលើអំណាចធម្មជាតិ ឬ ទេវៈផ្សេងៗ ដោយយល់់ថា
ធម្មជាតិទំាងឡាយសុទ្ធតែមានព្រលឹង និងកំលាំងសក្ដិសិទ្ធិ ដែលមើលពុំឃើញ។
ការគោរព លើកំលំាងធម្មជាតិ គេថា គោរពអ្នកតាធម្មជាតិ
ដូចជា អ្នកតាទឹក អ្នកតាដី អ្នកតាភ្លើង អ្នកតាខ្យល់់ អ្នកតាព្រៃភ្នំជាដើម។
ប៉ុន្តែ គេក៏មានការគោរពលើអំណាចមេបាប ឬ បុព្វបុរសដែលស្លាប់់ទៅហើយ
នៅចំាថែរក្សារនិងផ្ដល់់សេចក្ដីសុខដល់់ពួកគេ។អ្នកតាតំណាងបុព្វបុរស
ឬមេបាមានដូចជា អ្នកតាដំបងដែកអ្នកតាក្រហមក អ្នកតាឃ្លាំងមឿង។ល។
ក្រៅពីអ្នកតានិយម គេមាន ជំនឿគោរពដល់់ជីដូនជីតាជិតឆ្ងាយ
របស់់ខ្លួន ដែលស្លាប់់ទៅហើយ ហើយដែលអាចផ្ដល់់សេចក្ដីសុខដល់់ពួកគេ។
ជំនឿគោរពបែបនេះ ធ្វើដោយពិធីសែន ម្ហូបអាហារ នៅឱកាសបុណ្យផ្សេងៗ។
ប៉ុន្តែ ការសែនម្ហូបអាហារ ជាពិធីផ្សេងពីការផ្ដល់់ម្ហូបអាហារដល់់
មនុស្សជាទីស្រលាញ់់ដែលទើបនឹងស្លាប់់។អ្នកដែលនៅមានមរណទុក្ខនេះ
ដោយសេចក្ដីស្រលាញ់់ អាណិតស្ដាយ មនុស្សដែលស្លាប់់ទៅថ្មីៗ ទើបរៀបចំម្ហូប
អាហារផ្ដល់់ជូន។

នៅក្នុងលោក មានសាសនារាប់់ពាន់់។សាសនាធំៗមានចំនួនប្រាំបី
តាមលំដាប់់លំដោយនៃកំណើតមានដូចតទៅ៖
សាសនាជូដាយ(Judaism) , សាសនាហិណ្ឌូHinduism)
សាសនាព្រះពុទ្ធ(Buddhism), សាសនាកុងជឺ(Confucianism),
សាសនាតៅ (Taoism),សាសនាស៊ីនតូ(Shinto),
សាសានាព្រះយេស៊ូ(Christianity),និងសាសនាអ៊ីស្លាម(Islam)។

សាស្រ្តាចារ្យ បែរ៏ម៉ែន បាននិយាយក្នុងសៀវភៅរបស់់លោកឈ្មោះ
A philosphy of religion ថា សាសនាគឺជាខ្សែចំណង
មួយសំរាប់់ចងផ្ជាប់់សត្វលោកជាមួយនឹងវត្ថុសក្ដិសិទ្ធិដ៏មានតំលៃខ្ពង់់ខ្ពស់់បំផុត,
ជាសេចក្ដីស្មោះត្រង់់ចំពោះអំណាចមួយ ឬអំណាចច្រើនដែលមាននៅក្នុង
ពិភពលោក ,ជាការរក្សានូវគុណតំលៃចាស់់,ជាការសម្ដែងអោយ
អ្នកផងឃើញនូវសេចក្ដីសមរម្យខាងសម្ព័ន្ធភាពនិងសេចក្ដីស្មោះត្រង់់ទោះជា
ដោយពិធីដង្វាយក្ដី ,សម្ដែងនូវឥរិយាបទទន់់ភ្លន់់ក្ដី។សាស្រ្តាចារ្យសីលធម៌ម្នាក់់
ទៀតនិយាយថា សាសនាគឺជា ធម្មរូប,ជាគ្រឿងឧបករណ៏សំរាប់់គ្រប់់គ្រង
មនុស្សអោយរស់់នៅក្នុងសន្តិភាព,អោយរស់់នៅក្នុងបែបភាពសមសួនជាមនុស្ស។
ទស្សនវិទូ កូតេ ម្នាក់់ឯងមានទស្សនៈថាសាសនារបស់់មនុស្សលោកទូទៅ
គឺមនុស្សធម៌ និងយុត្តិធម៌។លោកបានបញ្ជាក់់ថាធម៌ទំាងពីរប្រការនេះ
គឺល័ក្ខគោលសំខាន់់សំរាប់់ធ្វើអោយជីវិតមនុស្សក្នុងសង្គមដើរទៅដល់់សន្តិភាព
ជាស្ថាពរ។អ្នកប្រាជ្ញ ជាច្រើនផ្សេងទៀត មានសេចក្ដីយល់់ឃើញថា សាសនាគឺជា
ប្រភពនៃចរិយាធម៌,ជាប្រភពនៃទំនៀមទំលាប់់ប្រពៃណីដ៏ល្អទំាងឡាយ។
ហេតុនេះ ឃើញថា សាសនា អាចបកប្រែបានន័យទូលំទូលាយហើយ
ការនំាមកនូវសេចក្ដីបកប្រែខាងលើនេះ ក៏ល្មមអោយយើងបានភ្លឺថ្លាគំនិត
ខ្លះៗអំពីសាសនា។រីឯអំពីកំណើត របស់់សាសនាវិញ យើងដឹងឮថា
មនុស្សជាអ្នកបង្កើត គឺថា ដោយមនុស្សម្នាក់់ជាអ្នកដឹកនំា ឬ ដោយ
មនុស្សទំាងឡាយជាកុលសម្ព័ន្ធហើយដែលបានសាយភាយទូទៅ។
ឧទាហរណ៏សំរាប់់ករណីទី១៖សាសនាព្រះពុទ្ធ ត្រូវបានព្រះពុទ្ធបង្កើតឡើង
នៅក្នុងឆ្នំា៥៤៣ មុនគ.ស។ឧទាហរណ៏សំរាប់់ករណីទី២៖ សាសនាហិណ្ឌូ
ឬ សាសនាព្រាហ្ម តាមការស្រាវជ្រាវខាងប្រវត្តិសាស្រ្ត បានត្រូវនំាចូលប្រទេស
ឥណ្ឌាដោយពួកអារ្យ(Arya)។កាលពីដើម ជនជាតិអារ្យ បានរស់់នៅ
ត្រង់់ភូមិភាគCaucaseនិងខ្ពង់់រាប Pamir បន្ទាប់់មក បានចូលលុកលុយ
ប្រទេសអឺរ៉ុបមួយផ្នែក និងមួយផ្នែកទៀតចូលលុកលុយប្រទេសឥណ្ឌាខាងជើង
ប្រមាណជាក្នុងឆ្នាំ១៥០០ មុន គ.ស។ដូចនេះហើយ បានជា គេចាត់់ទុក
ពួកអារ្យជាបុព្វបុរស នៃអំបូរ ឥណ្ឌា-អឺរ៉ុប។​នៅប្រទេសឥណ្ឌា ពួកទ្រាវិឌ
(Dravidians)ដែលជាម្ចាស់់ស្រុក បានខំតស៊ូច្បាំងណាស់់ដែរនឹងពួកអារ្យ
ប៉ុន្តែនៅតែទទួលបរាជ័យ ព្រោះពួកអារ្យមានគ្រឿងចំបាំងជំនាញៗជាង។
ទីបំផុត ពួកអារ្យ ក៏ចូលមកគ្រប់់គ្រងលើពួកទ្រាវិឌ ហើយចាប់់ផ្ដើមផ្សាយ
លិទ្ធិសាសនារបស់់ខ្លួនតំាងពីពេលនោះមក។លិទ្ធិសាសនានេះ មានសរសេរនៅ
ក្នុងសៀវភៅវេទ (Veda)។សម័យ នោះ គឺជាសម័យវេទនិយម
ព្រោះក្នុងលិទ្ធិសាសនា គេគោរពព្រះអាទិទេព ជាអ្នកបង្កើតលោក
ផ្សេងពីព្រះព្រហ្ម។ព្រះព្រហ្ម ក្នុងសម័យនោះ គ្រាន់់តែជាទេវៈរាយរងប៉ុណ្ណោះ។​
បន្ទាប់់មក ប្រហែលជាក្នុងឆ្នំា៥៥០ មុន គ.ស ទើបគេចាប់់ផ្ដើម ជឿ លើ
ព្រះព្រហ្ម ជាអ្នកសាងលោក គឺក្រោយ ពេលដែល ពួកព្រាហ្មបាន
សរសេរសៀវភៅមួយឈ្មោះថាBrahmanas។ សៀវភៅនេះពន្យល់់យល់់អំពី
ព្រះគម្ពីហិណ្ឌូផ្សេងទៀត ហើយ បង្ហាញ ប្រាប់់អំពីវិធីគោរពបូជាព្រះ និង
អំពីការប្រតិប័ត្រធម៌។គឺពួកព្រាហ្ម នេះហើយដែល នំាគោរពបូជា
ព្រះព្រហ្មជាអាទិទេពធំជាងគេបង្អស់់។ហេតុនេះ សាសនា ដែលគេ
គោរពនេះហៅថា សាសនាព្រាហ្ម។ដែលថាសាសនាបង្កើតឡើងដោយ
កុលសម្ព័ន្ធ នោះ គឺមកពីមិនដឹងថានរណាជាអ្នកបង្កើតសាសនា ដូច
សាសនាព្រះពុទ្ធ សាសនាព្រះយេស៊ូ ជាដើម។ពួកអារ្យដែលបាននំា
ព្រាហ្មសាសនាចូលមកទឹកដីឥណ្ឌា តើពួកគេមានបានសាសនាព្រាហ្ម
នោះមកពីណា?ឬ បង្កើតដោយខ្លួនឯង ?ប៉ុន្តែ សួរថា អ្នកណានំាគំនិត
បង្កើតឡើង?ឬ ពួកគេ មានគំនិតបង្កើតសាសនានេះព្រមគ្នាឡើង?
អតីតកាលពិតជាមានអាថ៌កំបំាងច្រើនណាស់់។យើងពុំអាចដឹងថា
ពួកអារ្យជាអ្នកបង្កើតព្រាហ្មសាសនា ឬ ក៏មិន។ តើ យើង អាច
សួរដូច្នេះបានទេថាពួកអារ្យមានព្រះមែន ទើប បានជាគេ នំាគ្នា
គោរពព្រះរបស់់គេ? ឬ បានន័យថា មានព្រះពិត ទើប ពួកអារ្យ
នំាគ្នាគោរពបូជា រួចមកនំាគ្នារៀបចំបង្កើតសាសនានេះឡើង ដូចដែល
សាសនាហ៊្វីស(Judaism) ដែលបង្កើតឡើងដោយAbrahamដែលជាបិតា
នៃជនជាតិនេះហើយដែលព្រះបានបង្ហាញអោយឃើញ និងដឹកនំាជីវិតពួកគេ?។
បើដូច្នេះ មែន នោះនឹងត្រូវរូបមន្តមួយដូចនេះ៖ មាន…ទើប។
ឧទាហរណ៏៖ មានគ្រូ បង្រៀន ទើបសិស្សចេះមានភ្លើងឆេះ ទើបមានផ្សែង
មានខ្យល់់អុកស៊ីហ្សែន ទើបអាចរស់់បាន។ល។នៅក្នុងអតីតកាល
បើគេថយក្រោយចេះតែថយក្រោយកាន់់តែជ្រៅ គេកាន់់តែមានអាថ៌កំបាំងដ៏ច្រើន។
គេមិនត្រូវសិក្សាអំពីអតីតកាលដោយការស្មានៗនោះទេ គេត្រូវរក
ភស្តុតាងថែមទៀត ព្រោះការកាត់់ស្មានទោះដោយប្រាជ្ញាក៏អាចនឹងមិន
សមហេតុផលជានិច្ចដែរ។អតីតកាលប្រកបដោយអាថ៌កំបាំងណាស់់
ដូច្នេះ គេក៏គង់់ពិបាកណាស់់ដែរក្នុងការសិក្សា។ការពិត មិនអាចសំដែង
ចំពោះមុខមនុស្សយើងបានគ្រប់់គ្នាទេ គឺបានត្រឹមតែចំពោះមុខមនុស្ស
មួយចំនួនតូច ក៏ល្មមហើយ។ម្យ៉ាងទៀតការពិតតូចក៏ដូចជាការពិតធំដែរ
ព្រោះជាការពិត។ការពិតតូចជាទ្វារ បើកចំហរទៅរកការពិតធំ។ក្នុងលោកយើងនេះ
មានអព្ភូតហេតុធម្មជាតិច្រើនណាស់់ ដែលគេមិនអាចពន្យល់់បាន ឬ បកស្រាយបាន
គឺថាហួសវិស័យធម្មជាតិដែលវិទ្យាសាស្រ្ត មិនអាចសិក្សាបាន និងពន្យល់់បាន។
វិទ្យាសាស្រ្ត ចាប់់អារម្មណ៍ ជាពិសេសតែនឹងអ្វីដែលអាចទាញយក
ប្រយោជន៏បាន ដើម្បីបំពេញសេចក្ដីត្រូវការនៃមនុស្សលោកអោយទាន់់សម័យ។
ហេតុនេះ ឃើញថា សាសនាភាគច្រើនមានអាថ៌កំបាំង គឺថាកើតមក
ពីអាថ៌កំបំាង។ប៉ុន្តែ អាថ៌កំបំាងជាអ្វី? គឺជារឿងរ៉ាវដែលគេមិនដឹងមិនយល់់
និងមិនអាចរកឃើញដើមហេតុបាន។
ខាងក្រោមនេះជាការឆ្លងឆ្លើយគ្នារវាងអ្នកចូលលេងប្លករបស់់ខ្ញុំនិងខ្ញុំ
អំពីន័យសាសនានិងទស្សវិជ្ជាមានដូចតទៅៈ

vanna | ខែវិច្ឆិកា 21, 2011 ម៉ោង 11:46 ល្ងាច | | កែប្រែ

ខ្ញុំទើបតែរកឃើញ !!! វាពិតជាពិសេសណាស់សំរាប់ខ្ញុំដែលជាសិស្សម្នាក់ក្នុងការ ស្វែងយល់។ ប៉ុន្តែខ្ញុំឆ្ងល់សំនួរមួយថា គេច្រើនតែនិយាយថា “ព្រះពុទ្ធសាសនាជា ទស្សនវិជ្ជា” តើវាត្រឹមត្រូវដល់កំរិតណា? ចូលអ្នកធ្វើការសន្និដ្ឋានផង!
សូមអរគុណ!!!

sambatt | ខែវិច្ឆិកា 22, 2011 ម៉ោង 3:12 ព្រឹក | | កែប្រែ

បាទ,
ទស្សនវិជ្ជា មិនមែនសាសនាទេ។សាសនាសំរាប់់មនុស្សទំាងអស់់
ឯទស្សនវិជ្ជាសំរាប់់មនុស្សម្នាក់ៗ,នេះតាមគំហើញរបស់់លោក
Karl Jaspers,មហាទស្សនវិទូអាល្លឺម៉ង់់ម្នាក់់។ ប៉ុន្តែ ក្នុងន័យទូទៅ
ខ្ញុំជឿថាសាសនាខុសពីទស្សនវិជ្ជា ត្រង់់ថាសាសនាមិនមែនជា
ការស្វែងរកការពិតទេ ព្រោះថា ព្រះពុទ្ធសាសនាក្ដី គ្រឹស្ទសាសនាក្ដី
មិនមែនស្វែងរកការពិតទេ ព្រោះមានការពិតហើយ គឺថាបានជួប
ការពិតហើយ ។ចំណែកទស្សនវិជ្ជាវិញគ្រាន់់តែជាការស្វែងរកការពិត
ហើយមិនទាន់់ដល់់ទៅដល់់ការពិតនៅឡើយ។កាលព្រះពុទ្ធព្រះអង្គកំពុង
ស្វែងរកការពិតក្នុងព្រៃ នោះគឺព្រះអង្គជាទស្សនវិទូ លុះព្រះអង្គបាន
ជួបការពិតហើយទើបព្រះអង្គមានព្រះនាមថាព្រះពុទ្ធ ព្រះតថាគត
ជាព្រះអហរន្តជាអ្នកត្រាស់់ដឹងនូវការពិត ។គោលដៅនៃទស្សនវិជ្ជា
គឺអញ្ចឹងឯង គឺសំដៅទៅអោយដល់់ការពិត ,លុះទៅដល់់ហើយ
ក៏នៅតែមាននាមថាទស្សនវិជ្ជាដែរប៉ុន្តែជាកំពូលទស្សនវិជ្ជាដែល
គេហៅថាសាសនា។

vanna | ខែវិច្ឆិកា 24, 2011 ម៉ោង 11:34 ព្រឹក | | កែប្រែ

អរគុណសំរាប់ចំម្លើយយ៉ាងពេញលិញ ! បើតាមខ្ញុំយល់តើអ្នកណាអ្នកបង្កើត សាសនាព្រះពុទ្ធនោះ? តើព្រះអង្គមែនទេ? តើការប្រើពាក្យថា ព្រះពុទ្ធសាសនា ជាពាក្យមួយដែលខុសមែនទេ? សូមលើកយកហេតុផលមកបញ្ជាក់ផង ?

sambatt | ខែវិច្ឆិកា 25, 2011 ម៉ោង 3:08 ព្រឹក | | កែប្រែ

បាទ ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកប្រាជ្ញ ឬជាអ្នកចេះដឹងអីផង ។ខ្ញុំមិនចេះឆ្លើយ
រាល់់សំណួរបាននោះទេ៖ប៉ុន្តែ បំណាច់់ជាអ្នកស្វែងរកការពិតម្នាក់់
ខ្ញុំខំំឆ្លើយតាមការចេះដឹងបន្តិចបន្តួចទៅចុះ៖ដរាបណាមានការពិតណា
មួយបានត្រូវរកឃើញហើយ មនុស្សនឹងត្រេកអរចង់់ដឹងចង់់ឃើញចង់់ជួប
ព្រោះការពិតនោះមិនមែនផ្ដល់់ទុក្ខទេ តែផ្ទុយទៅវិញផ្ដល់់សេចក្ដីសង្ឃឹម
និងសុខសាន្តទោះក្នុងជាតិនេះក្ដីជាតិក្រោយក្ដី ។ដូច្នេះបានជាទីប្រាថ្នា
របស់់គេ ។អញ្ចឹងហេតុអីក៏មិនរួបរួមគ្នាបង្កើតជាសហគមន៏ឬក្រុមជំនឿ
មួយទៅ ដើម្បីរក្សាការពិតដែលនំាទៅរកបរមសុខនៅបរលោកដែលជា
ត្រើយនៃជីវិតសំរាប់់ខ្លួននិងកូនចៅផងខ្លួននៅជំនាន់់ក្រោយៗ?ដូច្នេះ
ដោយសារថាព្រះពុទ្ធព្រះអង្គបានត្រាស់់ដឹងការពិតហើយមិន
អាចលាក់់កំំបំាងមនុស្សទំាងអស់់បានទើបសំដែងការពិតអោយ
មនុស្សបានជ្រាបដឹងនិងដើរតាមដើម្បីទៅរកបរមសុខចុងក្រោយ
នោះទើបបានជាព្រះអង្គត្រូវតែរៀបចំសហគមន៌សាសនានេះឡើង
ដើម្បីអាចជាប្រយោជន៌ដល់់មនុស្សគ្រប់់គ្នា។នេះហើយដែល
ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់់ព្រះពុទ្ធដែលជាអ្នករៀបចំបង្កើតឡើង
ប៉ុន្តែមិនមែនដើម្បីអោយមនុស្សដេកបន់់ស្រន់់គុណព្រះអោយជួយ
ដោយអុចធូប សំពះ ប៉ុន្តែអោយរៀនអោយយល់់ដឹងការពិតដែល
ព្រះបានត្រាស់់សំដែងហើយគ្រប់់គ្នាជឿ។ព្រះពុទ្ធព្រះអង្គកាលទើប
បានត្រាស់់ដឹងការពិតភ្លាម មិនមានបំណងសំដែងអោយសាធារណជន
បានដឹង និងបានយល់់ទេ ព្រោះព្រះអង្គព្រះតំរិៈថាមនុស្សធម្មតាក្នុង
លោកយើងនេះមិនងាយយល់់ធម៌របស់់ព្រះអង្គទេ ព្រោះគេមាន
កិលេសតណ្ហាក្រាស់់ ។ប៉ុន្តែដោយព្រះអង្គមានមេតា្តធម៌ អាណិត
ដល់់មនុស្សលោកទើបបានជាសំរេចសំដែងការពិតដល់់ពួកគេដើម្បី
អោយអាចបានសំរេចព្រះនិពាន្តដោយការសង្វាតព្យាយាមដើរតាម
គន្លងធម៌របស់់ព្រះអង្គ កុំអោយនៅវិលវល់់ក្នុងវាលវដ្តសង្សានេះ
ទៀតឡើយ។

vanna | ខែវិច្ឆិកា 25, 2011 ម៉ោង 1:34 ល្ងាច | | កែប្រែ

អរគុណចំពោះចំម្លើយ ! តាមខ្ញុំយល់ ការបង្កើតជារឿងឲ្យមានសាសនា ជារឿង មួយដែលខុសឆ្គង តែមិនមែនជាបំណងរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនោះទេ ។ សាសនា មានន័យថា The system of belief binding the God. ជារឿងមួយដែលមិនត្រឹម ត្រូវ ។ ភាពត្រឹមត្រូវព្រះអង្គជាបុគ្គលសាមញ្ញ មិនមែនជាព្រះនោះទេ ដោយព្រះ អង្គធ្វើការបដិសេធ “តថាគតមិនមែនជាព្រះទេ តថាគតជាមនុស្សសាមញ្ញ” ហើយម្យ៉ាងទៀតព្រះអង្គ ក៏ធ្វើការបដិសេធចោលចំពោះជំនឿផ្សេងៗទំាងអស់ (កាលាមសូត្រ កុំជឿ១០យ៉ាង ចាំអ្នកពិចារណាថាមានប្រយោជន៍ និងត្រឹមត្រូវ ហើយចំាអ្នកសំរេចចិត្តទទួលយក)ធ្វើដែលព្រះអង្គបង្រៀនឲ្យមនុស្សយល់ជាសទ្វា មិនមែនជំនឿទេ ។ ជំនឿមាន ន័យថា ផ្អែកទៅលើកត្តាខាងក្រៅដើម្បីសំរេច ចិត្តទទួលយក ។ ចំនែកសទ្វា មាន ន័យថា ផ្អែកទៅលើកត្តាខួរក្បាល ដើម្បី សំរេចចិត្តទទួលយក ។ ខុសគ្នាទំាងស្រុងទំាងស្រុង មួយដោយប្រើ កត្តាខាងក្រៅ និងមួយដោយប្រើបញ្ញា ។ ដោយសារតែ ចង់ប្រើប្រាស់យកប្រយោជន៍អំពីកិច្ច បដិបត្តព្រះធម៌របស់ព្រះសម្មាសម្ពទ្ធ បុគ្គល ជាច្រើនខិតខំរកវិធីយ៉ាងណា ដើម្យី យកធម៌ដែលជាចំនេះដឹងរបស់ព្រះអង្គទៅធ្វើ ជាឧបករណ៍បំពេញសេចក្តី ត្រូវការបស់ខ្លួន សួរថាតើវាសាកសម្យអត់ បើតាមគំនិតរបស់អ្នក ?

ហេតុអី គេចូលចិត្តគន់់មើលព្រះសូរិយាអស្ដង្គត?

ល្ងាចមិញនេះ ខ្ញុំបានឆ្លៀតឱកាសពេលមេឃទើបនឹងរំាងព្រិលដែល
មានធាតុអាកាសមិនសូវត្រជាក់់ ទៅលេងវាលរត់់រំអិលលើទឹកកក
ហើយឃើញព្រះសូរិយារៀបអស្ដង្គត មានពណ៌ក្រហមទុំល្អណាស់់
ក៏ថតរូបយកទុកមើល។ព្រះសូរិយាក្រហមទុំហើយមូលស្អាត ប៉ុន្តែពេល
ថតរូបទៅ បែរជាឃើញពន្លឺរាងប្រតាក(បែកផ្សែង) មិនថ្លាច្បាស់់ទៅវិញ។
នេះ ប្រហែល ដៃខ្ញុំកាន់់ម៉ាស៊ីនថតមិននឹងទេដឹងទើបទៅជាអញ្ចឹង?។

និយាយពីទិដ្ឋភាពថ្ងៃលិច មិនដឹងជាយ៉ាងម៉េចទេ មនុស្សជាច្រើន
ចូលចិត្តគន់់មើលព្រះអាទិត្យរៀបលិច ជាងព្រះអាទិត្យរៀបរះណាស់។តាមពិត
ដូចតែគ្នាហ្នឹង គ្មានអីខុសប្លែកពីគ្នាណ៎? 😀 ប្រហែលជាពេលព្រឹក មនុស្សម្នា
ទំាងឡាយមិនទាន់់មានឱកាសចេញទៅគន់់មើលព្រះអាទិត្យហើយ ពីព្រោះ
គេកំពុងតែនិទ្រាលង់់លក់់ស្រួល មិនអាចមានពេលចេញទៅ
គន់់មើលសំរស់់ព្រះអាទិត្យកំពុងរៀបរះបាននាពេលព្រឹក។ជាពិសេស ពួកទេសចរ
ដែលដើរលេងកំសាន្តទីណាមួយ បានត្រឹមតែអាចមើលឃើញព្រះអាទិត្យលិច
ដូចជានៅឯឆ្នេរសមុទ្រ ឫ លើកំពូលភ្នំជាដើម ប៉ុន្តែកំរអាចឆ្លៀតឱកាសងើបទំាងព្រលឹមចេញទៅគន់់មើលព្រះអាទិត្យរៀបរះ។
នៅអង្គរ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ទេសចរទំាងឡាយចូលចិត្តឡើងទៅលើកំពូល
ភ្នំបាខែង ពេលល្ងាច ដើម្បីរង់់ចំាមើល ព្រះសូរិយាអស្ដង្គតនៅឯទិស
ខាងលិច ដោយមានអារម្មណ៏ដូចជាសប្បាយរីករាយចិត្តគ្រប់់ៗគ្នា។
តើមានអ្វីល្អពិសេស ដែលនំាអោយគេមានអារម្មណ៏ដូចជារំភើប
រីករាយ ពេលបានគន់់មើលព្រះសូរិយារៀបអស្ដង្គតនោះ?
ប្រហែលមានអីគួរអោយសប្បាយមែនហើយ បានជាមនុស្សផង
ទំាងឡាយចូលចិត្តគន់់មើលព្រះអាទិត្យលិច នៅជើងមេឃដូច្នេះ។តាម
ការសង្កេតរបស់់អ្នកនិពន្ធខ្ខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់់គឺលោក នូ ហាចបាន
លើកឡើង ដូចជានៅក្នុងរឿងផ្កាស្រពោន ថា ទិសខាងលិចមានសេចក្ដី ចំរុងចំរើនជាងទិសខាងកើត ផ្ទុយពីជំនឿរបស់់ខ្មែរយើងដែលថាទិសខាង
កើតផ្ដល់់សេចក្ដីរីកចំរើន ឯទិសខាងលិចផ្ដល់់សេចក្ដីវិនាស។នៅទិស
ខាងលិច លោកសង្កេតឃើញថាគេតែងសាងសង់់សំណង់់ផ្ទះល្អៗស្អាតៗ ហើយ
មានមនុស្សរស់់នៅកុះករ មានការលក់់ដូរទំាងថ្ងៃយប់់  ក្នុងពន្លឺអគ្គសនី
ភ្លឺចិញ្ចាំងចិញ្ចាចល្អប្រណិត ។ មើលតែភ្នំពេញយើងទៅដឹងហើយ គឺស្ថិតនៅត្រើយខាងលិចនៃទន្លេចតុមុខ រីឯត្រើយខាងកើតវិញមិនមានអ្វីប្រៀបស្មើ
បានឡើយ។ចំណែកលើលោកនេះ ទីក្រុងនានាក្នុងលោកក៏ភាគច្រើន
រីកដុះដាលជាងទិសខាងកើតដែរ។សូម្បីលើពិភពលោកយើងនេះ ក៏ទិសខាងលិច រីកចំរើនជាងទិសខាងកើតដែរ ។អញ្ចឹងហើយបានជា
បស្ចឹមប្រទេស គឺប្រទេសប៉ែកខាងលិច មានការរីកចំរើននិងខ្លំាងជាង
បូព៌ាប្រទេសប្រទេស(ទិសខាងកើត)។តើមានអ្វីអោយខុសប្លែកទិសខាងលិចពីទិសខាងកើត?
ឯណាទិសខាងកើត ?ឯណាទិសខាងលិច?ហើយឯណាទិសខាងជើង?
ឯណាទិសខាងត្បូង?តាមពិតទៅ ខាងកើតប្រទេសខ្មែរយើងមានប្រទេសយួន
មានសមុទ្រចិនភាគខាងត្បូង មានប្រទេសហ្វីលីពីន មានមហាសមុទ្រ
ប៉ាស៊ីហ្វិក មានប្រទេសកាណាដា មានប្រទេសអាមេរិក…. ៖
ប្រទេសទំាងនេះនៅទិសខាងកើតនៃប្រទេសយើង,មិនមែនស្ថិតនៅ
ទិសខាងលិចទេ 😀 ។

នេះដោយហេតុថាផែនដីយើងមានរាងមូលដូចបាល់់ ទើបបានជាការកំណត់់
ទិសខាងណាលិច ខាងណាកើត មិនអាចដូចជាលើផ្ទៃរាបស្មើ
គ្មានព្រំដែនឡើយ។នោះក៏ដូចជាគ្នាដែរនឹងទិសខាងជើងនិងទិសខាងត្បូង
ដែលគេសំគាល់់បានម្យ៉ាងទៀតថាទិសខាងជើងគឺខាងលើឯទិសខាងត្បូងគឺ
ទិសខាងក្រោម។
ប៉ុន្តែ ក្នុងលំហអាកាស មិនមានខាងណាលើខាងណាក្រោមទេ។ដូច្នេះ
ឃើញថា ទិសទំាងបួន ឬខាងលើខាងក្រោមជាការសន្មត់់តែប៉ុណ្ណោះ
បីដូចជាពេលវេលាមានឡើងដោយការសន្មត់់មកពីការធ្វើចលនារបស់់
ភពទំាងឡាយក្នុងលំហសាកលលោកនោះដែរ។បើមិនគួរអោយជឿទេថា
គ្មានខាងណាខាងលើ ខាងណាខាងក្រោមនោះ យើងគ្រាន់់តែសួរ
អ្នកអវកាសដែលបានហោះចាកចេញពីផែនដីទៅក្នុងលំហអាកាស ឬ
ទៅដល់់ស្ថានីយ៏អវកាសអន្តរជាតិ(ISS=Internatinal Space Station) គេនឹងឆ្លើយថាគេមិនដឹងខាងណាលើខាងក្រោមទេ ។ដូច្នេះ នៅលើផែនដី
មាន ទិសឆ្វេងស្ដាំ(ខាងលិចកើត)ឬក្រោមលើ ប៉ុន្តែពេលយើងចាកចេញ
ឆ្ងាយពីផែនដីទៅក្នុងលំហអាកាសនោះ ពាក្យឆ្វេងស្ដំា និងលើក្រោម ឈប់់
មានន័យអ្វីទៀតហើយ បីដូចជាច្បាប់់រូបវិទ្យារបស់់Newtonឈប់់មាន
ន័យសំរាប់់វត្ថុធាតុដែលមានល្បឿនស្មើឬសឹងស្មើនឹងពន្លឺ។
ការសន្មត់់ឬច្បាប់់ផ្សេងៗរបស់់មនុស្សលោក តាក់់តែងឡើងដោយ
ការចំាបាច់់ តែមិនស្ថិតស្ថេរដូចច្បាប់់ធម្មជាតិទេ។ឧទាហរណ៏ថា
បើមនុស្សលោកស្លាប់់សឹងអស់់រលីងទៅដោយសារសង្រ្គាមលោកលើក
ទីបីឫគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិប្រល័យលោក ហើយពេលក្រោយមកមាន
ការកកើតមានមនុស្សច្រើនឡើងវិញ រួចប្រសិនជាគេនំាគ្នាសន្មត់់ថា
បស្ចឹមប្រទេសជាបូព៌ាប្រទេសវិញហើយទិសខាងត្បូងជាទិសខាងជើងវិញ
ដូចជាថាប្រទេសជប៉ុន ចិន កូរ៉េ…ជាបស្ចឹមប្រទេស ឯប្រទេសអាមេរិក
បារាំង អង់គ្លេស …ជាបូព៌ាប្រទេសវិញ នោះវាអាចទៅជាចឹងបានអត់?
ព្រោះគេអាចថាប្រទេសអាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស…នៅខាងកើតប្រទេសជប៉ុន
ចិន កូរ៉េ ក៏បាន។

ប្រពៃណីខ្មែរយើងមានជំនឿថាទិសខាងកើតជាទិសផ្ដល់់សេចក្ដី
ចំរុងចំរើន ឯទិសខាងលិចផ្ដល់់សេចក្ដីវិនាស។អញ្ចឹងហើយបានជា
ខ្មែរយើងតែងសាងសង់់សំណង់់ទំាងឡាយ ជាពិសេសបុរាណប្រាសាទ
សីលាខ្មែរត្រូវបានសង់់ឡើងបែរទៅទិសខាងកើតទំាងអស់់ លើកលែង
តែប្រាសាទអង្គរវត្តមួយចេញដែលត្រូវបានសង់់ឡើង បែរទៅទិស
ខាងលិច ដែលជាដើមហេតុអោយយើងសង្ស័យថាប្រទេសខ្មែរយើង
អាប់់អោនរស្មីតំាងពីពេលនោះមក ។ជំនឿអាចមានឥទ្ធិពល ពិតប្រាកដ
មែន។ខ្មែរយើងមិនគួរប្រថុយប្រថាននឹងការធ្វើខុសពីជំនឿឡើយ ដូចជា
ជំនឿបុណ្យបាបជាដើម ដែលបានទទួលមកពីសាសនាព្រះពុទ្ធតំាងពិសតវត្ស
ទីពីរមកនោះ។ចំណែកទិសខាងជើងវិញ គេមានជំនឿថាតំណាងអោយ
ភាពខ្លាំងឯទិសខាងត្បូង អត់់មានតំណាងអោយអីទេ មានន័យថា បើ
យើងសង់់ផ្ទះឫប្រាសាទណាមួយបែរទៅទិសខាងត្បូង មិនមានទទួលផល
វិជ្ជមានឫអវិជ្ជាមានអ្វីទេ។សព្វថ្ងៃ មានទេសចរជាច្រើនបានងើបពីដំណេកទំាងព្រលឹម ដើម្បីទៅចាំគន់់មើលព្រះអាទិត្យរៀបរះផុតកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្តខាងមុខផ្លូវចូល។

សំរស់់ព្រះអាទិត្យនាពេលព្រឹកឫពេលល្ងាច មានការទាក់់ទាញចិត្តពួកគេអោយចង់់គន់់មើលមិនចេះជិនណាយ។ពេលថ្ងៃរះខ្ពស់់ យើងមិនអាចគន់់មើលព្រះអាទិត្យបានទេ ពីព្រោះពន្លឺចាំងខ្លាំងពេក មិនអាចអោយយើងសំលឹងមើលព្រះអាទិត្យបានឡើយ។ដូច្នេះ មានតែពេលព្រឹក និងពេលល្ងាចប៉ុណ្ណោះដែល អាចអោយយើងគន់់មើលព្រះអាទិត្យបាន មិនដាក់់ភ្នែក។

ថ្ងៃនេះស៊យ បើកឡានបុកសត្វកំប្រុកមួយ

អារម្មណ៍តានតឹងជួនកាលធូរ តែមានជាប់់ជាប្រចាំ …ខ្ញុំ
មិនដែលឈប់់គិត មិនដែលឈប់់រវើរវាយ មិនដែលឈប់់ស្រម៉ៃ
ព្រោះខ្ញុំជឿតាមទស្សនវិទូHéracliteថាក្នុងពិភពលោកនេះ
សត្វលោកទាំងអស់់រស់់នៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃព្រេងសំណាង!
មួយថ្ងៃៗកន្លងទៅ បើបានជាសុខហើយបានសប្បាយហើយ សូម
គិតថាខ្លួនសំណាងហើយ គឺបើរាល់់ថ្ងៃសុខៗសប្បាយៗ អញ្ចឹងក៏រាល់់ថ្ងៃសំណាងៗដែរ។នរណាមើលឃើញវាសនា?
បើទោះជាគ្មានអ្វីអាក្រក់់់ពេកកើតឡើង ប៉ុន្តែ មួយថ្ងៃអាចមានអារម្មណ៏
យ៉ាងនេះ យ៉ាងនោះ និយាយអោយចំ គ្មានសេចក្ដីសុខណាទៀងទេ…
ទោះជាអ្នកនោះរស់់នៅជាអ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភ អ្នកមានអំណាច ជាស្ដេច
ផែនដី…ព្រោះជីវិតសត្វលោកមិនអចិន្រ្តៃ ហើយភាពមិនអចិន្រ្តៃ
(Impermanence)គឺទុក្ខ! រីឯសប្បាយគ្រាន់់តែជាភាពបណ្ដោះអាសន្នតែប៉ុណ្ណោះ ។
ក្នុងសៀវភៅមួយមានចំណងជើងថាL’imitation de Jesus,ខ្ញុំសូមដកស្រង់់ វគ្គមួយដូចតទៅ៖
ថ្ងៃស្អែកជាថ្ងៃមិនប្រាកដ ។ហើយអ្នកដឹងទេថាអ្នកនឹងមានថ្ងៃស្អែក?
តើរស់់នៅអាយុយឺនយូរធ្វើអី បើយើងមិនកែកំហុសខ្លួនឯង?
បើស្លាប់់គួរអោយភ័យខ្លាចពេក ប្រហែលជាវាមានគ្រោះថ្នាក់់ខ្លំាងនឹងរស់់នៅយូរ។
សំណាងដល់់អ្នកដែលមិនភ័យខ្លាចស្លាប់់ ហើយត្រៀមខ្លួនស្លាប់់ជារៀងរាល់់
ថ្ងៃជានិច្ច។ប្រសិនជាអ្នកឃើញនរណាម្នាក់់ស្លាប់់ ត្រូវស្រម៉ៃឃើញថាអ្នកក៏នឹងឆ្លងកាត់់ផ្លូវនោះដែរ។
ពេលព្រឹក សូមកុំគិតថាអ្នកពិតនឹងរស់់ដល់់ពេលល្ងាចហើយពេលល្ងាច
សូមអ្នកកុំហ៊ានសន្យាថានឹងរស់់ដល់់ពេលព្រឹកឡើយ។
ដូច្នេះ សូមត្រៀមខ្លួនរួចស្រេចជានិច្ចហើយរស់់នៅដោយមិនអោយសេចក្ដីស្លាប់់
មកបង្អើលយើងឡើយ

ព្រឹកមិញនេះ ស៊យម្ល៉េះ បើកឡានជាងដប់់ឆ្នាំហើយមិនដែលបើកបុកសត្វអញ្ចឹងសោះ ស្រាប់់តែថ្ងៃនេះ(១៨កញ្ញា២០១០) ពេលត្រលប់់មកពីផ្សារ ក៏បើកមកដល់់កន្លែងមួយ
ឃើញអីខ្មៅៗមួយដុំស្មានតែសំរាម ក៏មិនបានបង្អង់់ល្បឿន ស្រាប់់តែជិតដល់់ទើបដឹងថាសត្វកំប្រុកមួយគួរអោយស្រលាញ់់ វាពិតជាកូនកំប្រុក ព្រោះមិនជាធំប៉ុន្មានទេ ហើយខ្ញុំមិនដឹងវាកំពុងធ្វើ
អ្វីទេកណ្ដាលផ្លូវ.ខ្ញុំចង់់បោកក្បាលខ្លួនឯង ព្រោះមិនគួរបើកបុកគ្នាសោះ
ដែលកំពុងតែសប្បាយនឹងរកចំណីអាហារ ក្នុងថ្ងៃនេះមេឃមានពន្លឺស្រឡះល្អ ដែលកាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃហើយមេឃមិនមានអាកាសធាតុល្អសោះ ព្រោះ
ព្យុះធំបកមកពីអាមេរិក នំាទាំងភ្លៀង ធាតុត្រជាក់់,ពពកខ្មៅ មកគ្រប់់ដណ្ដប់់មេឃគ្រប់់ទិសទី។
ខ្ញុំសូមនិយាយទៅកាន់់សត្វកំប្រុកគួរអោយស្រលាញ់់ តែអភ័ព្វនោះថា
សូមអភ័យទោសអោយខ្ញុំផង…ទង្វើដ៏អាក្រក់់របស់់ខ្ញុំនេះគឺដោយអចេតនាទេ!!!
សូមកំប្រុកឯងមានសេចក្ដីសុខសប្បាយនិងសំណាងល្អជានិច្ច
ក្នុងជាតិក្រោយ។