Tag Archives: ខ្មែរ

ដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណខ្មែរនៅអង្គរ(ភាគ១៩)

ប៉ុន្តែ ទោះបីយ៉ាងណាក៏គួរអោយយើងយកអាថ៌កំបំាងនេះមកពិចារណា
ខ្លះៗដែរអំពីមរណាភាពដែលប្រៀបដូចទៅនឹងព្រះអាទិត្យអស្តង្គត។តើមានអ្វីទៅ
ដែលនំាអោយបុរព្វបុរសខ្មែរយើងប្ដូរចិត្តគំនិតឬទំនៀមទំលាប់់ដូចនេះ
ទៅវិញ?ឬមានអ្វីមួយពិសេសក្នុងជំនឿរបស់់បុព្វបុរសខ្មែរជំនាន់់នោះ?
តាមធម្មតា ទិសខាងកើត ទោះបីជាតំណាងអោយសេចក្ដីចំរុងចំរើន
អញ្ចឹងមែនហើយក៏ដោយ ប៉ុន្តែគេក៏អាចគិតដូចនេះដែរថា៖ទិសខាងកើត
តំណាងនូវកំណើត ឯទិសខាងលិចតំណាងសេចក្ដីស្លាប់់។គ្រប់់សព្វសត្វ
ទំាងអស់់លើលោកចាប់់កំណើតមកនេះគឺមានទុក្ខព្រោះកំណើតគឺជាជីវិត
ហើយជីវិតគឺជាទុក្ខ ។ចំណែកសេចក្ដីស្លាប់់មិនមែនជាជីវិតលើលោកនេះ
ទៀតឡើយ។ដូច្នេះសេចក្ដីស្លាប់់សំលាប់់ទុក្ខបាត់់ទៅ បង្កើតបានជាការធូរស្បើយមួយ
ឬការធូរស្រាលមួយ…ហើយម្យ៉ាងទៀតគេជឿថាជីវិតមិនមែនចប់់ក្នុងសេចក្ដី
ស្លាប់់ទេព្រោះត្រូវមានអ្វីមួយក្រោយសេចក្ដីស្លាប់់ ។ដូចនេះហើយទើបនំាអោយ​
សេចក្ដីស្លាប់់មានអ្វីម្យ៉ាងពិសេសជាងកំណើតពីព្រោះសេចក្ដីសង្ឃឹម,រឿងសំងាត់់
ឬសុបិនចាកចេញទៅជាមួយសេចក្ដីស្លាប់់ដែរ។ហេតុនេះ ការបែរមុខទៅ
ទិសខាងលិចដូចជាបែរមុខទៅរកអនាគត ឬទៅរកសេចក្ដីសង្ឃឹមមួយ
ដែលនៅលាក់់ពីក្រោយសេចក្ដីស្លាប់់។ទស្សនវិជ្ជាក្រិកក៏យកសេចក្ដីស្លាប់់
ជាទីដៅដែរ ដោយគេនិយាយយ៉ាងនេះថាPhilosopher,c’est se préparer
à mourir ប្រែថាទស្សនវិជ្ជា គឺត្រៀមខ្លួន(រៀបចំ)ស្លាប់់។ព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏មានទីដៅ
ដូច្នោះដែរ គឺសេចក្ដីស្លាប់់(មិនកើតទៀត) ដែលជាទីរំលត់់ទុក្ខ ។នៅក្រោយ
សេចក្ដីស្លាប់់មានសេចក្ដីសង្ឃឹម មានសុបិនរបស់់យើង។ព្រះពុទ្ធ ព្រះអង្គទ្រង់់
បានព្យាយាមតស៊ូស្វែងរកទីរំលត់់ទុក្ខទាល់់តែបានសំរេចគឺបរិនិពាន្តដែលជា
បរមសុខដ៏កំពូល គឺជាត្រើយដ៏សុខសាន្តចុងក្រោយនៃជីវិតដែលជាទីប្រាថ្នា
នៃមនុស្សលោកគ្រប់់គ្នា។ទីដៅនៃជីវិត គឺការរំលត់់ទុក្ខ មានន័យថាសេចក្ដីសុខ។
ប៉ុន្តែជីវិតត្រូវការតស៊ូ ត្រូវការតំរង់់ទិសដៅទៅកាន់់ទីនោះ ទោះជាមនុស្សលោក
កាន់់សាសនាឬជំនឿផ្សេងៗគ្នាក៏ដោយ ក៏មានទីដៅដូចគ្នាគឺសេចក្ដីសុខសាន្ត
ដែលក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាថានិពាន្ត ឯព្រះគ្រឹស្ទសាសនាថាឋានសួគ៌។

មានចំងល់់ខ្លះអំពីថាតើនរណាជាអ្នកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត? បើតាមរឿងព្រេង
ខ្មែរមួយថាព្រះពិស្ណុការជាអ្នកកសាងអង្គរវត្ត បានន័យថាអង្គរវត្តមិនបានត្រូវ
កសាងដោយបុព្វបុរសខ្មែរយើងទេ។ប្រជារាស្រ្តខ្មែរខ្លះនៅតែមានជំនឿថា
ព្រះពិស្ណុការជាអ្នកសាងអង្គរវត្ត ព្រោះអង្គរវត្តជាប្រាសាទមួយអស្ចារ្យណាស់់
ដែលពិបាកនឹងជឿថាជាស្នាដៃរបស់់មនុស្សលោក​។តើភាពអស្ចារ្យនោះគឺអ្វីទៅ?
ភាពអស្ចារ្យនោះគឺទំហំមាឌដ៏ធំស្កឹមស្កៃនៃប្រាសាទអង្គរវត្តទំាងមូលដែលធ្វើ
ឡើងដោយផ្ទាំងថ្មធំៗជាច្រើនរាប់់មិនអស់់ ហើយនិងសម្ផស្សនៃក្បាច់់រចនាយ៉ាង
ល្អប្រណិតឥតប្រៀបផ្ទឹមបាន។
ឃើញថ្មច្រើនសន្ធឹកដូច្នេះ ខ្ញុំនឹកឆ្ងល់់ណាស់់៖មិនដឹងខ្មែរយើងជញ្ជូនពីណាមក
ដើម្បីសាងសង់់ប្រាសាទទំាងឡាយនៅទីក្រុងអង្គរ។តាមអ្នកបុរាណវិទ្យាថាថ្មដែល
បុព្វបុរសខ្មែរយកមកសង់់ប្រាសាទអង្គរវត្តក្ដី បាយ័នក្ដី សុទ្ធសឹងជញ្ជូនមកពី
ភ្នំគូលេនដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីអង្គរប្រហែលជា៤៥គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ដូច្នេះ ខ្ញុំ
ឆ្ងលលទៀតហើយថាតើបុព្វបុរសខ្មែរយើងដឹកជញ្ជូនថ្មរាប់់មិនអស់់នេះពីនោះមក
ដោយមធ្យោបាយណា?តាមការគិតរបស់់មនុស្សទូទៅគឺប្រាកដជាដោយប្រើសត្វ
ដំរីឬសត្វគោក្របីជាជំនួយដើម្បីអូសទាញក្នុងការដឹកជញ្ជូនថ្មទំាងនោះហើយ។

ចំណែកប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរវិញប្រាប់់ថាគឺបុព្វបុរសខ្មែរយើងទេជាអ្នកសាងសង់់
ប្រាសាទអង្គរវត្ត ក្នុងចន្លោះឆ្នំា១១១៣-១១៥០ ក្រោមរជ្ជកាលនៃព្រះបាទសុរ្យវរ័្មនទី២
គឺមានន័យថាប្រាសាទអង្គរវត្តជាស្នាព្រះហស្ថរបស់់ព្រះអង្គ។ការសាងសង់់់ប្រាសាទ
អង្គរវត្តទំាងមូលត្រូវការប្រើមនុស្សប្រមាណជាបីម៉ឺននាក់់និងរយៈពេលសាមសិបឆ្នំា។
នេះបង្ហាញអោយឃើញថាប្រាសាទអង្គរវត្តមានទំហំធំក្រៃលែង។គឺអង្គរវត្តហើយ
ដែលជាប្រាសាទធំជាងគេបង្អស់់លើពិភពលោក។

Advertisements

ល្បិចប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែររបស់់យួន


យើងសាកសួរខ្លួនឯងទៅមើលថាតើខ្មែរក្រហមគឺជានរណា?
នរណាបង្កើតខ្មែរក្រហម?ដើម្បីអ្វី?
ប្រទេសខ្មែរយើងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទី ប្រជារាស្រ្តខ្មែររាប់លាននាក់
ត្រូវបានបាត់បងជីវិត មិនមែនដោសារខ្មែរយើងខ្សោយ មិនមែនដោយ
សារខ្មែរយើងកំសាកចំពោះមុខសត្រូវនោះទេ គឺមកពីមេដឹកនំាខ្មែរយើង
ជាពិសេសគឺស្ដេចស៊ី ហនុ ល្ងង់ខ្លៅចាញ់កលល្បិចយួនគ្រប់ច្រកល្ហក
ទើបនំាអោយមានការបែកបាក់សាមគ្គីគ្នារហូតមកទាល់សព្វថ្ងៃនេះ ដែល
ប្រទេសខ្មែរយើងស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់យួនជាងបីទសវត្សហើយ។
យួនលេងល្ខោនបានល្អណាស់។ខ្មែរសឹងទំាងអស់រួមជាមួយប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោក
នំាគ្នាជឿថាខ្មែរសម្លាប់ខ្មែររាប់លាននាក់។តើដឹងទេថាខ្មែរដែលបានសម្លាប់
ខ្មែររាប់លាននាក់នោះគឺជានរណា? ខ្មែរទំាងគួរនំាគ្នាតាមដានរកការពិត
នៃប្រវត្តិសស្រ្តនេះអោយឃើញ ហើយពេលដែលរកឃើញការពិតហើយ នឹងភ្ញាក់ខ្លួនយ៉ាងឈឺ
ចាប់ពោរពេញដោយកំហឹងដោយមិននឹកស្មានថាខ្មែរល្ងង់ដល់ថ្នាក់ហ្នឹង៖
យួនបំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេសខ្លួនយ៉ាងខ្ទេចខ្ទី និងសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ
អស់រាប់លាននាក់ ហើយបែរទៅជាអរគុណយួនដែលធ្វើជាចូលមករំដោះប្រទេសខ្មែរ
ពីរបបខ្មែរក្រហមដែលជារបបវាបានបង្កើតឡើងដើម្បីបំផ្លាញប្រទេសខ្មែរ
និងសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែររាប់លាននាក់ក្នុងបំណងចូលមកលេបប្រទេសខ្មែរ
នៅថ្ងៃ៧មករា១៩៧៩នោះឯង។

អត្ថបទទាក់ទង៖នរណាជាអង្គការ?នៅអាស័យដ្ឋានខាងក្រោមនេះ
https://sambatt.wordpress.com/2013/01/19/

របៀបនេះឬដែលហ៊ុន សែនចែកជំនួយអន្តរជាតិដល់ប្រជារាស្រ្ត?

international aids
480380_110797889083490_904868539_n

កំសាន្តចំរៀងខ្មែរលើ


កំសាន្តចំរៀងខ្មែរកណ្ដាល



កំសាន្តចំរៀងខ្មែរក្រោម




ដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណខ្មែរនៅអង្គរ(ភាគ១៣)

នៅទិសខាងជើង ជាប់់នឹងទួលព្រលានដំរីគឺជាទួលព្រះលានស្ដេចគម្លង់់។
ស្ថិតនៅជាប់់នឹងផ្លូវដែលកាត់់ពីមុខព្រះរាជវំាង ទួលព្រលានស្ដេចគម្លង់់
បែរទៅទិសខាងកើតដែរ គឺទល់់មុខនឹងព្រលានរាជវំាងនិងប្រាសាទសួព្រ័ត្រ។
ទួលព្រលានស្ដេចគម្លង់់ គឺជាទួលដីខ្ពស់់ធំទូលាយហើយមានរូបចម្លាក់់
ស្ដេចគម្លង់់នៅចំកណ្ដាល។ច្រកឡើងទៅលើទួល ធ្វើឡើងដោយជញ្ជាំងពីរកៀកគ្នា
ដែលមានរូបចម្លាក់់ពាសពេញរាប់់មិនអស់់។រូបចម្លាក់់លិបទំាងឡាយតាមជញ្ជាំង
ទំាងខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ សុទ្ធតែជារូបទេពអប្សរ ស្រីរាំរបំា រូបអាទិទេព
និងរូបសត្វគ្រុឌ ហើយនិងរូបសត្វនាគក្បាលប្រាំ ដែលលេចផុសឡើង
សឹងតែលៀនចេញមកក្រៅ។

រូបចម្លាក់់ស្ដេចគម្លង់់* ដែលស្ថិតនៅកណ្ដាលទួល គឺជារូបចម្លាក់់មនុស្ស
ដងខ្លួនទទេ អង្គុយជើងឆ្វេងបត់់ផ្ដេក ជើងស្ដាំបញ្ឈរ របៀបដូចគ្រូទាយតាមចិញ្ចើម
ថ្នល់់ដូច្នោះឯង។ឯដៃឆ្វេងដាក់់លើជើងឆ្វេងហើយដៃស្ដាំដាក់់ជើងស្ដាំ។មុខមាត់់
រូបចម្លាក់់ មានទឹកមុខញញឹម ពុំមានអ្វីដែលបងបង្ហាញថារូបចម្លាក់់នេះ
តំណាងរូបចម្លាក់់មនុស្សឃ្លង់់ឡើយ។ដំណើរទំនងពីដើមមកដែលនំាអោយ
គេហៅរូបចម្លាក់់នេះថាស្ដេចគម្លង់់គឺព្រោះតំាងពីគេរកឃើញរូបចម្លាក់់នោះមក
គេឃើញមានស្លាកស្នាមពណ៌សពព្រុសនៅតាមដៃ ជើងឬដងខ្លួន ហើយក្នុងនគរខ្មែរ
នាសម័យអង្គរ មានគេដំណាលតៗគ្នាមកថា មានព្រះមហាក្សត្រខ្មែរមួយអង្គ
បានកើតជំងឺឃ្លង់់។ដូច្នេះហើយទើបគេនំាគ្នាហៅរូបចម្លាក់់នោះរូបចម្លាក់់ស្ដេចគម្លង់់។
ឯទួលប្រាសាទ ដែលតំកល់់រូបចម្លាក់់ស្ដេចគម្លង់់ ត្រូវបានគេហៅថាទួល
ព្រលានស្ដេចគម្លង់់។
ម្យ៉ាងទៀតមានរឿងនិទានមួយដំណាលថា៖ កាលដើមឡើយ នៅអង្គរមាន
ស្ដេចកំណាចមួយអង្គ ដែលរស់់នៅគិតតែសប្បាយមានស្រីស្នំស្អាតៗនៅនែបនិត្យ
រៀងរាល់់ថ្ងៃ ដោយគ្មានកង្វល់់អ្វីដល់់ប្រជារាស្រ្តម្ដងណាឡើយ។ស្ដេចអង្គនេះ គ្មាន
បានបំពេញការអ្វីសោះដើម្បីជួយយកអាសារប្រជារាស្រ្តរបស់់ព្រះអង្គ ដែលរស់់នៅ
ក្នុងសភាពក្រីក្រលំបាក។ថ្ងៃមួយ មានការបះបោរមួយបានកើតឡើងប្រឆំាងនឹង
ស្ដេចកំណាច។ពេលនោះ មានស្រ្តីចំណាស់់ម្នាក់់ដែលចង់់សងសឹកស្ដេចកំណាច
ដែលបានចាប់់បង្ខំកូនស្រីតែមួយរបស់់គាត់់អោយមកធ្វើជាស្រីស្នំនៅព្រះរាជវាំង
នោះ បានដកហូតយកកូនកំាបិតមួយមកចាក់់ព្រះអង្គ ។ភ្លាមនោះស្ដេចកំណាច
ក៏ដួលដេកនឹងដី រួចគាត់លោតពីលើហើយយកកំាបិតមកចាក់់ស្ដេច។
បន្ទាប់់មកគាត់់ចាប់់រឹតស្ដេចជាប់់នឹងដៃប្រកបដោយកំហឹងពុះពោរ។
ឃើញដូច្នោះ ពួកអាមាត្យក៏នំាគ្នាស្ទុះមកជួយសង្រ្គោះស្ដេច ហើយនៅពេល
ជាមួយគ្នានេះ ពួកគេក៏សំលាប់់ស្រ្តីនោះចោលទៅ។ប៉ុន្តែស្រ្តីនេះ កើតជំងឺឃ្លង់់
ហើយមុខរបួសស្ដេចប្រឡាក់់ឈាមរបស់់គាត់់។ដូច្នោះហើយទើបបានជា
ស្ដេចឆ្លងជំងឺឃ្លង់់។លុះចំណេរកាលតមកគេហៅស្ដេចអង្គនោះថាស្ដេចគម្លង់់។

*រូបចម្លាក់់ស្ដេចគម្លង់់ សព្វថ្ងៃតាំងនៅឯសារមន្ទីរភ្នំពេញ។រូបចម្លាក់់ដែលនៅ
តំាងលើទួលនោះ គឺជារូបចម្លាក់់ចំលងដែលធ្វើពីស៊ីម៉ង់់ ប៉ុន្តែត្រូវដាច់់ក្បាលទៅហើយ។

បុរាណវត្ថុវិទូខ្លះ មានជំនឿថាថាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧កើតជំងឹឃ្លង់់ ព្រោះ
គេបានឃើញរូបចម្លាក់់ព្រះអង្គនៅតាមជញ្ជំាងប្រាសាទមួយកំពុងបង្ហាញ
ដំបៅដៃនិងជើងដល់់ស្រ្តីទំាងឡាយដែលនៅជុំវិញព្រះអង្គ ហើយនៅក្បែរ
ព្រះអង្គមានបុរសពីរនាក់់ លើកថាសមួយដាក់់ផ្លែឈើម្យ៉ាងដែលស្រដៀង
នឹងផ្លែឈើដែលគេផ្ដល់់អោយអ្នកកើតជំងឹឃ្លង់់ សំរាប់់ធ្វើជាថ្នំាកែរោគឃ្លង់់។
ដូច្នេះហើយ បានជាគេសង្ស័យថាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧កើតជំងឹឃ្លង់់។
ម្យ៉ាងទៀត ហេតុដែលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧បានសង់់មន្ទីរពេទ្យទំាងមួយ
រយពីរមន្ទីរនោះ រឹតតែនំាអាទ៌ិអោយបុរាណវត្ថុវិទូមានសេចក្ដីសង្ស័យដូច្នោះ។
ទោះបីយ៉ាងណា គេពុំមានភស្តុតាងណាមួយដែលបង្ហាញច្បាស់់ថាព្រះបាទ
ជ័យវរ្ម័នទី៧កើតជំងឹឃ្លង់់ឡើយ។នៅលើរូបចម្លាក់់ស្ដេចគម្លង់់ មានអក្សរចារឹក
ដែលអាចអោយអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តមួយចំនួនបកស្រាយថារូបចម្លាក់់នោះ
គឺជាព្រះយមរាជ។
លោកGeorge Coedès អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវអារ្យធម៌ខ្មែរម្នាក់់ មានជំនឿថា
ប្រាសាទបុរាណខ្មែរភាគច្រើនជាទីសាការៈបូជាព្រះមហាក្សត្រ ហើយថា
អដ្ឋិធាតុព្រះមហាក្សត្រខ្មែរបានត្រូវគេតំកល់់ទុកនៅក្នុងប្រាសាទទំាងនោះផង
បន្ទាប់់ពីការបូជាសព។ហេតុនេះ លោកយល់់ថាព្រះរាជឈាបនដ្ឋានស្ថិតនៅ
លើទួលព្រលានស្ដេចគម្លង់់ ហើយរូបចម្លាក់់នោះដែលតំណាងព្រះយមរាជ
ត្រូវបានគេដាក់់តំកល់់នៅលើដីទួលនេះដើម្បីបំរើពិធីនៃឈាបនកិច្ច។