Category Archives: អាថ៌កំបាំង

តោះ,ទៅលេងអនាគតកាល!

ច្បាប់ទំនាញសាកលមិនត្រឹមតែមានឥទ្ធិពលទៅលើវត្ថុធាតុនិងពន្លឺប៉ុណ្ណោះ
ទេវាថែមទំាងមានឥទ្ធិពលទៅលើពេលវេលាផងដែរ។ដើម្បីបង្ហាញភស្តុតាង
នេះគេបានបង្កើតនាឡិកាដែលដើរទៀងទាត់ដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយនៅក្នុងឆ្នំា
១៩៦០គឺរយៈពេល៥ឆ្នំាក្រោយពីលោកAlbert Einstein អ្នកប្រាជ្ញរូបវិទ្យា
បានទទួលមរណភាពទៅហើយ។នាឡិការនោះបានផ្ទៀងផ្ទាត់សម្មតិកម្មរបស់
លោក យ៉ាងដូច្នេះ៖នៅឯជាន់លើបង្អស់នៃអាគារដ៏ខ្ពស់មួយ នាឡិកាដើរលឿន
ជាងនៅឯខាងជាន់ខាងក្រោមផ្ទាល់ដី។នោះ គឺជាឥទ្ធិពលនៃច្បាប់ទំនាញដែល
ពន្យឺតពេលវេលា នៅជាន់ខាងក្រោមផ្ទាល់ដី ច្រើនជាងនៅឯជាន់លើបំផុត
នៃអាគារ។តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះសម្មតិកម្មនេះ?ឥទ្ធិពលនោះវា
មិនប៉ុន្មានទេ នៅលើភពផែនដី។ប៉ុន្តែប្រសិនជានៅលើភពផ្សេងមួយធំជាង
ផែនដីហើយមានទំនាញខ្លំាងជាង យើងនឹងឃើញថានាឡិកានោះនឹងដើរ
កាន់តែយឺតខ្លំាងជាងនៅលើផែនដីទៅទៀត។ចុះ ប្រសិនបើទំនាញនោះខ្លំាង
រកទីបំផុតគ្មានគឺដល់អនន្តដូចជានៅក្នុងរូងខ្មៅនៃអវកាស តើពេលវេលានឹង
ទៅជាយ៉ាងណា?ពេលវេលានឹងប្រែប្រួលយ៉ាងសម្បើម។ ចាប់ផ្ដើមតំាងពីមាត់
រូងខ្មៅទៅរហូតដល់ខាងក្នុងរូងខ្មៅ អ្នកនឹងឃើញថាពេលវេលាដើរយឺតមែនទែន
(ធៀបទៅនឹងពេលវេលានៅផែនដី)គឺថារយៈពេលតែមួយវិនាទីប៉ុណ្ណោះអាចស្មើ
នឹងរយៈពេលមួយនាទី,មួយម៉ោង,មួយថ្ងៃ,មួយខែ មួយឆ្នំា…នៅលើផែនដី ។
ប៉ុន្តែ នៅក្នុងរូងខ្មៅពេលវេលានឹងកាន់តែដើរយឺតខ្លំាងរហូតទាល់តែឈប់មាន
(កុំភ្លេច៖ពេលវេលាឈប់មានឬរលាយបាត់ក៏មកពីលំហក្នុងរូងខ្មៅឈប់មានដែរ)។
ប្រសិនជាអ្នកអាចចេញផុតពីពេលវេលានិងលំហដូចក្នុងរូងខ្មៅនោះ ជីវិតអ្នកដូចចូល
មកក្នុងអនាគតកាលខាងមុខយ៉ាងឆ្ងាយ ហើយអាចឃើញសត្វលោក   ​ភព និងផ្កាយ
ទំាងឡាយដែលចេះតែកើត ចាស់ ឈឺ ​ស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់គ្នាតទៅមុខជានិច្ច។
មានផ្លូវមួយទៀតដែលអាចនំាទៅកាន់អនាគតកាលបាន៖ប្រសិនជាមានយានអវកាស
មួយដឹកនំាអ្នកក្នុងល្បឿននៃពន្លឺ ហើយការធ្វើដំណើរក្នុងយាននេះគ្មានឩបសគ្គអ្វី
ទេ គឺអ្នកកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់អនាគតកាលហើយ!យានជំនិ‍‍‍ៈអវកាសរបស់
អ្នកដែលហោះនូវល្បឿននៃពន្លឺនោះ គឺកំពុងបុកទំលុះផ្ទៃអវកាស(ខួងទៅជារូងខ្មៅ)
ហើយជ្រែកចូលទៅក្នុងអនាគតកាលតែមួយឆ្នំាឬពីរឆ្នំា(ផ្ទៀងមើលទ្រនិចនាឡិកា
ដែលអ្នកពាក់នៅកដៃរបស់អ្នកឃើញថាដើរដូចធម្មតា ប៉ុន្តែកាន់តែយឺតជាទីបំផុតបើ
ធៀបទៅនឹងពេលវេលានៅលើផែនដី) រហូតឃើញថាមួយម៉ោងឬមួយនាទីយូរដូចជា
មួយឆ្នំាផែនដីអញ្ចឹង!លុះពេលវិលត្រលប់មកផែនដីវិញ,អ្នកនឹងបានមកចាប់ថើប
ចៅទួត ចៅលា…របស់អ្នកទំាងអស់។ឯរូបអ្នកនៅវ័យដូចដើមគឺដូចនៅពេលអ្នករៀប
ចាកចេញដំណើរក្នុងយានអវកាសដែលហោះស្មើឬសឹងស្មើល្បឿនពន្លឺ(300 000km/s)នោះ។

អត្ថបទ អវកាសនិងពេលវេលា៖
https://sambatt.wordpress.com/2013/03/03/
អត្ថបទ អ្វីមួយអាចរលាយជាសូន្យបាន៖
https://sambatt.wordpress.com/2012/10/06/
អត្ថបទ កើត=ស្លាប់៖
https://sambatt.wordpress.com/2010/12/03/
អត្ថបទ ឯណាបច្ចុប្បន្នកាល?៖
https://sambatt.wordpress.com/2011/03/11/
អត្ថបទ ជឿឬមិនជឿ ការពិតនៅតែជាការពិត៖
https://sambatt.wordpress.com/2011/11/06/

Advertisements

អវកាសនិងពេលវេលា

អវកាសគឺលំហ រីឯពេលវេលាគឺចំនួននៃចលនារបស់ភពឬវត្ថុ។ប៉ុន្តែពេលវេលា
គ្រាន់តែមានឡើងដោយការសន្មត់របស់់មនុស្សប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះមនុស្ស
សន្មត់វាជាចំនួនចលនានៃភពដូចជាថាចលនានៃផែនដីវិលមួយជុំវិញខ្លួនឯង
រាប់ថាមួយថ្ងៃហើយមួយជុំវិញព្រះអាទិត្យរាប់ថាមួយឆ្នំាគឺមួយឆ្នំាផែនដី។ប្រសិន
ជាយើងនៅលើភពអង្គារដែលវិលជុំវិញខ្លួនឯងមួយជុំស្មើនឹងមួយថ្ងៃដែរនោះ
(២៤,៦៣ម៉ោង) ត្រូវវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យមួយជុំដោយប្រើរយៈពេលជិតពីរឆ្នំា
ផែនដី(៦៨៧ថ្ងៃ)។ដូច្នេះ យើងឃើញថាមនុស្សយកផែនដីជាគោល
ដើម្បីវាស់ពេលវេលា ។
ពេលវេលាមានមកពីការសន្មត់ ព្រោះមនុស្សជាអ្នកកំណត់វាទៅតាម
ចលនាវិលជុំវិញខ្លួនឯងនិងជុំវិញព្រះអាទិត្យរបស់់ភពផែនដី ។សមដូច
គំនិតយល់ឃើញរបស់ទស្សនវិទូឥណ្ឌាម្នាក់គឺលោកPatanjaliក្នុង
សតវត្សទី២នៃគ.ស បានពោលថាអតីតកាល បច្ចុប្បន្នកាលនិងអនាគតកាល
មិនមានឡើយ។អ្វីទំាងអស់ស្ថិតនៅក្នុងខណៈជាមួយគ្នា(passé,présent
et futurn’existent pas.Tout arrive au même instant.)។
បើអញ្ចឹង មានតែអវកាស(លំហ)ទេដែលមាន?ដូចដែលយើងគ្រប់់គ្នា
ឃើញជាក់់នឹងភ្នែកស្រាប់់ហើយនោះ គឺថាគ្រប់់ភពឬវត្ថុធាតុមានវត្តមាន
ក៏ដោយសារមានលំហដែលខ្លួនអាចតំាងទីនៅហើយអាចធ្វើចលនាបាន។
បើគ្មានលំហនោះភពឬវត្ថុទំាងឡាយនឹងគ្មានវត្តមានឡើយព្រោះគ្មាន
ទី(ចំហ)សំរាប់តំាងនៅ។ទោះបីយ៉ាងណា បើតាមតារាវិទូ Carl Sagan
បានមានប្រសាសន៍ថា៖អវកាសនិងពេលវេលាមិនអាចបំបែក
ពីគ្នាបានឡើយ។គន់មើលលំហមេឃ គឺងាកមើលទៅក្រោយ,ទៅអតីតកាល។
(Espace et temps sont indissociables.Observer l’espace,
c’est regarder en arrière,ver le passé.)។គឺថាមិនអាចមានលំហ
ដែលគ្មានពេលវេលាហើយមិនអាចមានពេលវេលាដែលគ្មានលំហឡើយ ។
លំហ គឹត្រូវមានអ្វីមួយ ដែលចំាបាច់់ត្រូវតែមានចលនា(គ្មានវត្ថុណា
ក្នុងសាកលលោកនេះដែលមិនធ្វើចលនាឡើយ៖ផែនដីធ្វើចលនាជុំវិញ
ខ្លួនឯង និងជុំវិញព្រះអាទិត្យ ។ឯចំណែកព្រះអាទិត្យក៏ធ្វើចលនាដែរគឺ
វិលជុំវិញខ្លួនឯងហើយវិលជុំវិញស្នូលហ្គាឡាក់់ស៊ីមហាវិថីទឹកដោះ
ហើយហ្គាឡាក់ស៊ីមហាវិថីទឹកដោះដូចហ្គាឡាក់ស៊ីរាប់ពាន់់លាន
ដទៃទៀតដែរ ធ្វើដំណើរកាន់តែឃ្លាតពីគ្នាហើយជ្រៅទៅៗក្នុងលំហ
សាកលលោកដែលចាប់កំណើតមកពីបន្ទុះBig Bang តំាងពីរយៈកាល
ប្រមាណ១៥ពាន់លានឆ្នាំកន្លងទៅ។ដូច្នេះ យើងឃើញថាក្នុងសាកលោក
អ្វីៗទំាងអស់ត្រូវតែមានចលនាឬកំរើកដោយសារតែវត្តមាននៃអវកាស
នេះឯង។ឯចំណែកពេលវេលាអាចសន្មត់ដូចជាស្រមោលនៃចលនាទៅចុះ
ដូចជាស្រមោលយើងអន្ទោលតាមប្រាណយើងចឹងដែរ។ទោះយ៉ាងណាក្ដី
លំហនិងពេលវេលាគឺដូចជាអ្វីទទេសុទ្ធសាធ ប្រសិនជាគ្មានភព,ធូលី និង
ឧស្ម័នក្នុងសាកលោកទំាងមូលទេនោះ។តាមទ្រឹស្ដីវិទ្យាសាស្រ្តថា
សាកលលោកបានចាប់់ផ្ដើមពីបន្ទុះBig Bangដែលខណៈមុនផ្ទុះ មិនមាន
លំហនិងពេលវេលាឡើយគឺថាលំហ=0.000 m³រីឯពេលវេលា=0.00 sec។
(គួរអោយឆ្ងល់ណាស់ បើដំបូងឡើយគ្មានលំហ តើមានអ្វីទៅ?តើអ្វីមួយអាច
ផ្ទុះបានដែរ បើគ្មានលំហ?ពេលកំពុងផ្ទុះBig Bang,តើមានអ្វីនៅហ៊ុំព័ទ្ធ
ជុំវិញBig Bang?។រួចហើយដោយសារបន្ទុះBig Bang ក៏ចាប់់ផ្ដើមពង្រីកលំហ
ដោយវត្តមាននៃលោកធាតុដែលចាប់់ផ្ដើមមានចលនាឡើង នំាអោយ
ពេលវេលាក៏ចាប់់កំណើតឡើងដែរ។យោងតាមទ្រឹស្ដីរបស់់អ្នករូបវិទ្យាគឺលោក
Albert Einsteinសាកលលោកយើងនេះស្ថិតនៅក្នុងអវកាសដែលមានបួន
ទំហំ(4dimensions=3D+temps,ហៅថាespace-temps)ដែលបង្ហាញយើង
អោយស្គាល់់ទ្រឹស្ដីនៃរឺឡាទីវិតេ ហ៊្សេណេរ៉ាល់(relativité générale)
ដែលបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងឆ្នំា១៩១៥។
ចំពោះលោកEinstein លំហគឺដូចជាអ្វីមួយដែលមិនមែនទទេឡើយបានន័យ
ថាវាជាអ្វីមួយដែលមើលពុំឃើញប៉ុន្តែអាចស្រុតឬខូចទ្រង់់ទ្រាយបានដោយសារ
វត្តមាននៃវត្ថុធាតុ។ដើម្បីយល់់ពីគំនិតនេះ យើងគ្រាន់តែគិតថាវាជាពូកគ្រែ
មួយដែលគេដាក់់បាល់់ទំហំចំរុះមួយចំនួនហើយពូកនោះវាស្រុតរាក់់ឬជ្រៅ
ដោយសារបាល់់ទំាងនោះមានទំហំនិងទំងន់់ខុសៗគ្នា បានន័យថាបាល់នីមួយៗ
ស្រុតលើពូកអាស្រ័យដោយទំហំនិងទំងន់របស់់វា ហើយទីស្រុតនោះដូចជា
ក្រហូងមានបាតរាក់់មួយ។ប្រសិនជាមានបាល់តូចណាមួយមកក្បែរក្រហូង
នោះ វានឹងរមៀលចូលទៅក្នុងក្រហូងនោះភ្លាមគ្មានបង្អង់ឡើយ។នេះហើយ
គឺជាច្បាប់នៃទំនាញរបស់ភពនីមួយៗក្នុងសាកលលោកយើងនេះ។នៅក្បែរ
ទីជុំវិញនៃម៉ាស់ធំៗ,espace-temps(លំហ-ពេលវេលា)ត្រូវខូង(ផត)ខ្លំាង
ហើយមានឥទ្ធិពលលើចលនានៃម៉ាស់់តូចៗដែលនៅជុំវិញព្រមទំាងពេលវេលា
ផងដែរ។ក្រហូងវានឹងកាន់់តែជ្រៅកាលណាបាល់លើពូកកាន់់តែធ្ងន់់ទៅៗ។
ប្រសិនជាបាល់់នោះ ធ្ងន់់ខ្លាំងពេកវានឹងទំលុះពូកនំាអោយបានជាអណ្ដូង(ប្រហោង)
ខ្មៅមួយដែលគ្មានបាត ឯបាល់នោះក៏បាត់់ស្រមោលទៅដែរ ។នេះគឺជាអាថ៌កំបំាង
ដ៏ធំមួយរបស់់ធម្មជាតិ។ប៉ុន្តែចំពោះលំហ(អវកាស)វិញ គឺបាល់់មិនមែននៅ
លើពូកទេគឺត្រូវនៅក្នុងពូក បានន័យថានៅក្នុងលំហហើយអណ្ដែតដោយធ្វើ
ចលនាប្រៀបដូចជាត្រីហែលក្នុងទឹក មិនដែលហែលលើទឹកឡើយ។ចំពោះ
ត្រី,ទឹកគឺជាលំហដែលទ្រទ្រង់វត្តមាននិងចលនារបស់់វា ក៏ដូចជាលំហ
ដែលទ្រទ្រង់វត្តមាននិងចលនានៃផ្កាយនានាក្នុងសាកលលោកដូច្នោះដែរ។
ជាការអស្ចារ្យណាស់់ ដែលមិនដូចជាការគិតស្មានថាលំហគ្រាន់់តែជាលំហ
ទទេសុទ្ធសាធនោះ ប៉ុន្តែវាជាអ្វីមួយយ៉ាងដែលយើងមើលមិនឃើញ ហើយ
អាចទំលុះជាប្រហោងខ្មៅបានដោយចលនាជាគំនួចនៃផ្កាយមួយដែលមានទំងន់់
និងកំដៅដល់់អនន្តហើយដែលស្រូបលោកធាតុនានានិងពន្លឺក្នុងបរិវេណ
យ៉ាងត្របាញ់។តារាវិទូគិតថាគំនួចត្របាញ់នេះគឺជារន្ធ(ខ្យល់់)មួយនំាចេញទៅ
កន្លែងផ្សេងក្នុងសាកលលោកនេះឬក៏លំហរបស់សាកលលោកមួយទៀត។



អត្ថបទ អ្វីមួយអាចរលាយជាសូន្យបាន៖
https://sambatt.wordpress.com/2012/10/06/
អត្ថបទ Stephen Hawkingថាព្រះមិនបានបង្កើតសាកលលោកទេ៖
https://sambatt.wordpress.com/2010/09/03/
អត្ថបទ ឯណាបច្ចុប្បន្នកាល?៖
https://sambatt.wordpress.com/2011/03/11/
អត្ថបទ ជឿឬមិនជឿ?ការពិតនៅតែជាការពិត៖
https://sambatt.wordpress.com/2011/11/06/

អ្វីមួយអាចរលាយជាសូន្យបាន

នៅក្នុងអត្ថបទមួយដែលខ្ញុំបានសរសេរដោយដាក់់ចំណងជើងថា
Stephen Hawking ថាព្រះមិនបានបង្កើតសាកលលោកទេ
( https://sambatt.wordpress.com/2010/09/03/ ), ខ្ញុំបាន អះអាងថាអ្វីទំាងអស់់មិនអាចរលាយជាសូន្យបានទេ ដោយសារថា នេះ
ជាច្បាប់់រក្សារទុកវត្ថុធាតុ(La loi de la conservation de la
matière។ឧទាហរណ៍ថា អ្នកដុតក្រដាស់់មួយសន្លឹក វានឹងឆេះទៅ ជាផ្សែង
ជាផេះអស់់គ្មានសល់់ ប៉ុន្តែម៉ាសរបស់់វាគ្មានរលាយបាត់់ទៅណាទេ ព្រោះថានោះគ្រាន់តែការបំផ្លែងវត្ថុធាតុប៉ុណ្ណោះ បានន័យថា ម៉ាសរបស់់វា មិនអាចរលាយបាត់់ជាសូន្យបានឡើយ។ ទស្សនវិទូក្រិកម្នាក់់គឺលោកDémocrite ប្រហែលជាអ្នកនំាអោយមាន គំហើញខាងលើនេះ ព្រោះលោកបានអះអាងថា
Rien ne naît de néant ,ni ne​ retourne au néant​ដែលប្រែថា គ្មានអ្វីកើតមកចេញមកពីភាព ទទេ ហើយក៏គ្មានអ្វីវិលត្រលប់់ទៅភាពទទេដែរ។
ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត បានអះអាងថាវត្ថុធាតុមួយប៉ះនឹងវត្ថុធាតុបដិបក្ខ
របស់់ខ្លួននឹងរលាយបាត់់សូន្យ ឈឹង(s’annihiler)ដោយសារថាវត្ថុធាតុទំាង
ពីរមានកំលាំងធាតុផ្ទុយគ្នា ហើយការលាយបាត់់រូបនេះគឺបញ្ចេញនូវពន្លឺផ្លេក
មួយដូចជាពន្លឺផ្លេកបន្ទោរអញ្ចឹង។ ដូចក្នុងផលបូកគណិតដែរ គឺសូន្យជា
លទ្ធផលបានមកពីចំនួនមួយសងនឹង ចំនួនមួយនោះខ្លួនឯង ។ឧទាហរណ៍
+1-1 =0 ឬក៏ថា(+1) + (-1)=0។នៅក្នុង បាតុភូតធម្មជាតិ ក៏ដូច្នោះដែរ
ឧទាហរណ៍ថាអេឡេចត្រុង មួយប៉ះទង្គិចជាមួយ ប៉ូស៊ីត្រុង(គូបដិបក្ខរបស់់ខ្លួន) នឹងរលាយបាត់់ទំាងអេឡេចត្រុងនិងប៉ូស៊ីត្រុង ពីព្រោះវត្ថុទំាងពីរនេះមានកំលំាងធាតុ
ផ្ទុយពីគ្នា គឺមានម៉ាសផ្ទុយគ្នា ដែលអាចអោយ ម៉ាស់់ពីរគឺម៉ាស់់វិជ្ជមាននិងម៉ាស់់
អវិជ្ជមានលុបបំបាត់់គ្នាពេលប៉ះទង្គិចគ្នា។ ម្យ៉ាងទៀត អំពីរឿងដើមកំណើតនៃបន្ទុះ
Big Bangទំនងជាកើតឡើងដោយវត្ថុធាតុមានម៉ាសវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមាន
ក្នុងបរិមាណស្មើគ្នាដែលប្រមូលផ្ដុំគ្នា បង្កើតជាពន្លឺហើយនិងកំដៅដល់់១០
ស្វ័យគុណ២៨ អង្សារ K(Kelvin)រួចហើយ បីនាទីក្រោយមក សីតុណ្ហភាព
បានធ្លាក់់ចុះមកត្រឹម១០ស្វ័យគុណ៩ អង្សារ K ទើបសាកលលោកមានសភាព
ស្ងប់់ពោរពេញទៅដោយចុណ្ណភាគមានលំនឹង ហើយមានចំនួនតិចជាងមុន ដោយសារចុណ្ណភាគអវិជ្ជមាននិងវិជ្ជមានបាន លុបបំបាត់់គ្នាសឹងតែទំាងអស់់ សល់់សាកលោកសព្វថ្ងៃដែលទទូលបានជា លទ្ធផល។លទ្ធផលដ៏ដួចស្ដើង
នេះកើតចេញមកពីចុណ្ណភាគBoxon X និង Boxon anti-X លុបបំបាត់់គ្នា
មិនអស់់ក៏ មានសាកលលោកយើងនេះទៅ។ ប្រសិនជាBoxon Xនិង Boxon
anti-Xលុបបំបាត់់គ្នាអស់់ នោះសាកលលោក យើងនឹងគ្មានអ្វីទំាងអស់់ បាន
ន័យថា ទទេស្អាត។ប៉ុន្តែ មិនដូច្នោះទេ, Boxon X និងBoxon anti-X មិនអាចលុបបំបាត់់គ្នាទៅវិញទៅមកអស់់ឡើយ។Boxon X និងBoxon anti-X
គឺជាចុណ្ណភាគ(លោកធាតុ)ធ្ងន់់ជាងគេទំាងអស់់ ហើយដែល អាចបង្កើតបានតែ
ក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់់បំផុត។នៅពេលដែលសាកលលោកថមថយកំដៅ ចុណ្ណភាគ
ទំាងពីរបាត់់បង់់លំនឹង ហើយក៏បំបែកខ្លួនជាចុណ្ណភាគតូច ហើយស្រាលគឺទៅជា
quarksនិង leptons ។ប៉ុន្តែសំរាប់់ 100 000 000 quarks​និង​leptons,
ចុណ្ណភាគបដិបក្ខ ចំនួន99 999 999ប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានបង្កើតឡើង។បរិមាណនៅ
សល់់ដ៏ស្ដួចស្ដើងបន្ទាប់់ពីការលុបបំបាត់់គ្នា នោះ បានប្រមូលផ្ដុំគ្នា ហើយសាងបាន
ជាសាកលលោកយើងសព្វថ្ងៃនេះ។ តារាវិទូ បានពិចារណាថា ដើមកំណើត
សាកលលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ថាមពល ដែលមិនដឹងចេញមកពីណា
ប៉ុន្តែ ថាមពលនោះទំនងកើតឡើង ដោយសារវត្តមាននៃចុណ្ណភាគពីរប្រភេទដែល
មានម៉ាសកំលាំងធាតុផុ្ទយគ្នាមក នៅផ្ដុំគ្នាគឺថាថាមពលនៃចុណ្ណភាគវិជ្ជមាន សងនឹងថាមពលចុណ្ណភាគអវិជ្ជមាន ស្មើនឹងសូន្យ (ថាមពលសរុបស្មើនឹងសូន្យ)។
ដូច្នេះ ឃើញថា ពុំមានអ្វីមួយកើត មកបានពីភាពទទេសុទ្ធនោះឡើយ។ដើម្បីបំភ្លឺ
គំនិតនេះ យើងគ្រាន់់តែស្រមៃថា អ្នកគ្មានលុយសោះ ហើយអ្នកចង់់មានលុយ។
តើធ្វើយ៉ាងម៉េចទើបមានលុយ?(យើងអត់់និយាយពី ការធ្វើការងារ ឬលួចប្លន់់អីទេ)។
ចំលើយដែលមានគឺ ខ្ចីលុយពីធនាគារ។បើអ្នកខ្ចីលុយ10 000ដុល្លារពីធនាគារទៅ
រកស៊ី គឺអ្នកត្រូវធ្វើ យ៉ាងម៉េច អោយបានចំណេញ គឺរកអោយបានលើសប្រាក់់
10 000ដុល្លារដែល អ្នកបានខ្ចីពីធនាគារនោះ ទើបអ្នកអាចរួចការជំពាក់់បំណុល
ហើយបង្កបង្កើត ដើមទុនរកស៊ី និងធ្វើគំរោងការផ្សេងៗរបស់់អ្នកក្នុងពេលខាង
មុខបាន។ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនិងតារាវិទូ មានគំហើញដូចនេះ ជាមួយរបកគំហើញនៃ ចុណ្ណភាគនិងចុណ្ណភាគបដិបក្ខ ដែលជាអ្នកកសាងលោកយើងនេះ ។ប៉ុន្តែនៅ មានចំងល់់មួយថាតើចុណ្ណភាគទំាងពីរកើតចេញមកពីណា ?បើនៅពេលដែល ដើមឡើយគ្មានអ្វីទំាងអស់។ប៉ុន្តែគេយល់់ឃើញថាអ្វីៗទំាងអស់់សុទ្ធតែមាន ដើមកំណើតដែលពិតជាមានអ្វីមួយនៅខាងដើមបង្អស់់ជាអ្នកបង្កឡើង។ពួកគេ ទាល់់ប្រាជ្ញាចំពោះតែសំណួរមួយនេះទេគឺថាតើមានអ្វីទៅមុនBig Bang?ដូច្នេះ
ពួកគេក៏មិនដឹងថាតើBig Bangកើតចេញពីណាដែរ ។ចំណែកសាសនាមួយចំនួន មានជំនឿថាព្រះជាអ្នកបង្កើតសាកលលោកទំាងមូល។មានតារាវិទូម្នាក់់បាន ចោទសំណួរមួយថាតើព្រះកើតមកពីណា?ចំពោះរឿងនេះ សាសនាបានផ្ដល់់ ចំលើយថាព្រះពុំមានដើមកំណើតទេ ពីព្រោះព្រះអង្គមិនស្ថិតនៅក្នុងលំហនិង ពេលវេលាជាមួយសត្វលោកឡើយ។អ្វីទំាងឡាយណាស្ថិតនៅក្នុងលំហនិង ពេលវេលាគឺមានដើមកំណើត ផ្ទុយពីអ្វីដែលនៅខាងក្រៅ ដែលនឹងមិនចេះ កើតនិងស្លាប់់ឡើយ។ប្រសិនជាសាកលលោកចាប់់កំណើតមកពីបន្ទុះBig Bang
មែននោះ Big Bangពិតមានអ្វីមួយផ្ដល់់កំណើតអោយពីព្រោះមិនអាចមានអ្វីមួយ កើតចេញបានពីភាពទទេឡើយ។មានតារាវិទូខ្លះបានមានជំនឿថាសាកលលោក
បច្ចុប្បន្ន គឺជាសាកលលោកទី៥ដែលបានកើតមកពីសាកលលោកដែលបានស្លាប់់
ទៅជាបន្ទុះBig Crunchដែលបានប្រមូលកាកសំណល់់នៃសាកលលោកមុន មកបង្កើតជាសាកលលោកមួយថ្មីទៀត។នេះបានសេចក្ដីថា សាកលលោក បច្ចុប្បន្នបានចាប់់ជាតិជាលើកទី៥រាប់់ពីកំណើតដំបូងបង្អស់់ដែលនៅតែជា ចំងល់់អំពីថាតើសាកលលោកចាប់់កំណើតមកពីណាដើមដំបូង ហើយដោយ សារអ្វី?
ត្រង់់ចំណុចនេះ តារាសាស្រ្តប្រាប់់ថាផលបូកសរុបនៃថាមពលរបស់់សាកលលោក
ទំាងមូលស្មើនឹងសូន្យ​ហើយថាសាកលលោកបែកចេញជាសាកលលោកពីរប្រភេទ គឺមួយជាសាកលលោកវិជ្ជមាន(សាកលយើង)និងមួយទៀត គឺសាកលោកអវិជ្ជមាន
ដែលស្ថិតនៅដាច់់ដោយឡែកពីសាកលលោកយើង កំណត់់ដោយព្រំដែនដែលមាន
លោកធាតុវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមានប៉ះគ្នាចេញ ជាភ្លើងភ្លែតៗ ។សព្វថ្ងៃ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត
កំពុងស្វែងរកព្រំដែននេះដែលគេ ជឿថាមានពិត ពីព្រោះលោកធាតុអវិជ្ជមាន
ឬវត្ថុធាតុប្រឆាំងលោកធាតុ (Anti-matière)ជាគូនឹងលោកធាតុវិជ្ជមានហើយ
ជាក់់ស្ដែងគេបានរក ឃើញមានគូវត្ថុធាតុដូចជាélectron-positron,
proton-antiproton, quark-antiquark…។ដូច្នេះហើយ តារាវិទូចេះ
តែមានជំនឿថាមាន សាកលលោកអវិជ្ជមានឬសាកលលោកជាគូប្រឆាំងនឹង
សាកលោកយើង (anti-Univers)ទោះបីមិនដឹងនៅទីណាឬមិនអាចរក
ឃើញក្ដី។សាកល លោកអវិជ្ជមាននោះត្រូវតែនៅដាច់់ដោយឡែកពីសាកលលោក
យើងទោះ ជានៅឆ្ងាយយ៉ាងណាក្ដី ។បើមិនដូច្នោះទេនឹងមានការប៉ះទង្គិចគ្នា
ហើយលុប បំបាត់់គ្នាទៅវិញទៅមកមិនខាន(s’annihiler)។សព្វថ្ងៃ តារាវិទូ
ទំាងឡាយ ក្នុងលោកកំពុងស្វែងរកសាកលលោកអវិជ្ជមានដែល អាចមានពិត
យោង តាមតារាវិទូ Stephen Hawkingដែលបានសរសេរនៅក្នុងសៀវភៅ
មួយរបស់់ លោកដែលមានចំណងជើងថា Une brève histoire​du temps (ប្រវត្តិសង្ខេបនៃពេលវេលា)ត្រង់់ទំព័រ៨៨-៨៩ដូចខាងក្រោមនេះ៖ La découverte
du positron en 1932 confirma la théorie de​ Dirac​ et lui valut
de recevoir ​le prix ​Nobel ​en 1933. Nous savons aujourd’hui​
que ​toute particule a son anti-particule ​avec​​​laquelle ​elle
peut​​s’annihiler. (Dans​le cas des particules​​supports-de-force,
les​ anti-particules​​sont anti-mondes et des ​anti-gens faits​​
d’anti-particules.​Cependant si vous rencontrez votre anti-vous,
ne lui ​serrez pas ​la main​! ​Vous disparaîtriez​​tous ​les ​deux
dans un ​grand ​éclair ​de lumière. ដែលប្រែដូចតទៅនេះថា៖
របកគំហើញនៃប៉ូស៊ីត្រុង(គូបដិបក្ខរបស់់អេឡេចត្រុង) ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២បង្ហាញ
អោយឃើញជាក់់ស្ដែងលើទ្រឹស្ដីរបស់់លោក Diracហើយ ដែលនំាអោយលោក
បានទទួលនូវរង្វាន់់ណូបែល(Nobel)នៅក្នងឆ្នំា១៩៣៣។ សព្វថ្ងៃនេះយើងដឹងថា
គ្រប់់ចុណ្ណភាគ(particule)ទំាងអស់់វាមានចុណ្ណភាគ បដិបក្ខ(anti-particule
)ដែលលុបបំបាត់់(ធ្វើអោយរលាយទៅជាសូន្យ) គ្នានឹងគ្នាបាន។(ក្នុងករណីនៃ
ចុណ្ណភាគទ្រទ្រង់់កំលំាង,ចុណ្ណភាគបដិបក្ខគឺវា ដូចតែចុណ្ណភាគខ្លួនវាហ្នឹង)។ប្រហែលជាអាចមានសាកលលោកបដិបក្ខ,មនុស្សបដិបក្ខដែលផ្សំផ្គុំឡើង
ដោយចុណ្ណភាគបដិបក្ខ។ប៉ុន្តែ ប្រសិនជាអ្នកជួបគូបដិបក្ខរបស់់អ្នក​សូមកុំចាប់់ដៃ
គាត់់!មិនចឹងទេ អ្នកទំាងពីរនឹងរលាយបាត់់ខ្លួន ក្នុងផ្លេកពន្លឺដ៏ធំមួយ។

«ទោះបីយ៉ាងណា វាក៏នឹងបានក្លាយជាពន្លឺដែរ។វាមិនរលាយ ជាសូន្យនោះទេ។
ប៉ុន្តែ នៅមានចំងល់់មួយទៀតចោទឡើង៖តើពន្លឺជាអ្វី?តាមទ្រឹស្ដី រូបវិទ្យា,ពន្លឺគឺជា
ចុណ្ណភាគផង និងជារលកផងបានន័យថាជារូបធាតុនិង អរូបធាតុ
matériel et immatérielព្រោះវាជាphotons(ចុណ្ណភាគនៃពន្លឺ) ផងនិង
ondes(រលក)ផង។ប៉ុន្តែ ពន្លឺត្រូវតែកើតចេញមកពីវត្ថុធាតុ ដែលជា
អ្នកបង្កើតវាឡើង។ពន្លឺ ត្រូវតែកើតចេញពីប្រភពណាមួយ ទោះជាប្រភព នោះជា
រូបធាតុក្ដី អរូបធាតុក្ដី(ដូចជារូបខ្មោច ឬទេវតា ជាពន្លឺដែលសំដែងអោយ មនុស្ស
ម្នាក់ណាបានឃើញ ដែលភាសាបារាំងហៅថា apparitions នោះ»។

អត្ថបទទាក់់ទង ដែលមានចំណងជើងថា កើត=ស្លាប់់៖
https://sambatt.wordpress.com/2010/12/03/

ជឿឬមិនជឿ,ការពិតនៅតែជាការពិត

ខ្ញុំបានគិតខ្លួនឯងហើយថាខ្ញុំជឿ ជឿថាមានអាថ៌កំបំាង ជឿថាមានអ្វីចំលែក
ហើយមិនអាចយល់់,ជឿថាសាកលលោកមិនមែនមានតែផែនដីទេដែលមានជីវិត។
ខ្ញុំមិនមែនជឿរឿងរ៉ាវតែប៉ុណ្ណឹងទេ, មានរឿងអាថ៌កំបំាងជាច្រើនទៀត
ដែលខ្ញុំជឿ​ដូចអ្នកមានជំនឿទូទៅផងដែរ៖ខ្ញុំអាចជឿរឿងខ្មោចលង ជឿរឿង
អ្នកតា រឿងព្រះ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនចេះតែជឿផ្ដាស់់ទេ ៖សូមកុំបោកខ្ញុំអោយជឿ
រឿងអ្វីមួយដោយល្បិចកលបោកប្រាស់់។ខ្ញុំគ្រាន់់តែជឿ មិនបាច់់ណែនំាខ្ញុំ
អោយធ្វើអ្វីតាមដើម្បីបោកប្រាស់់ខ្ញុំទេ។ជំនឿពិសេសមួយរបស់់ខ្ញុំ
គឺខ្ញុំជឿអំពីសត្វមាននៅក្រៅភពផែនដី(Extra-terrestres)។ខ្ញុំជឿថាពិតជា
មានអារ្យធម៌ក្រៅភពផែនដី ក្នុងសាកលលោកយើងនេះ ហើយមនុស្សក្រៅភព
នេះពិតជាបានចុះមកលេងផែនដីតាំងពីសម័យដើមរៀងមករហូតមិន
ដែលខាន។ជំនឿគឺចឹងឯង គឺយល់់ថាមានអ្វីៗដែលគ្មានភស្តុតាង…ថាមានពិត។
បើមានភស្តុតាង នោះជំនឿនឹងលែងត្រូវបានគេហៅថាជំនឿទៀតហើយ។
ដូចកាលពីសម័យដែលលោកJule Verne នៅរស់់ គេពុំជឿថាមនុស្សអាច
ផលិតយានណាមួយអាចហោះទៅដល់់ឋានព្រះចន្ទទេ។ប៉ុន្តែអ្នកមិនជឿខុស ហើយ
ទីបំផុតចំពោះអ្នកដែលជឿ,ការពិតបានក្លាយជាការពិតជាក់់ស្ដែងនឹងភ្នែកមនុស្ស
ទំាងអស់់គ្នា។ដូច្នេះសព្វថ្ងៃ គេពុំនិយាយថាជឿឬមិនជឿអំពីរឿងដែលមនុស្ស
អាចផលិតយានយន្តហោះទៅឋានព្រះចន្ទទៀតទេ ពីព្រោះគេមានភស្តុតាង
ដែលយើងឃើញគ្រប់់គ្នាហើយថាមនុស្សយើងបានហោះទៅដល់់ឋានព្រះចន្ទនោះមែន។
កាលពីជាងដប់់ឆ្នំាកន្លងទៅ ខ្ញុំនិងជីដូនប្រុសខ្ញុំម្នាក់់ដើរតាមផ្លូវមួយកាត់់ទីកន្លែងមួយ
មានមនុស្សជុំគ្នាកំពុងមើលគេសំដែងសៀកក៏មិនដឹង…ស្រាប់់តែភ្លាមនោះមានបុសម្នាក់់
គាត់់ជាអ្នកសាសនាគ្រឹស្ទ បានមកពន្យល់់ជីដូនមួយខ្ញុំអោយជឿព្រះយេស៊ូ។
ជីដូនមួយខ្ញុំស្ដាប់់មួយសន្ទុះ ក៏និយាយតបទៅវិញថា ព្រះបង្ហាញអោយ
ខ្ញុំឃើញមក ខ្ញុំនឹងជឿ
។បុរសនោះឆ្ងល់់ ហើយមិនដឹងរកភស្តុតាងពី
ណាមកអោយគាត់់ជឿ,មានតែសៀភៅគម្ពី។តើទៅរកភស្តុតាងជាក់់ស្ដែងឯណា
អោយគាត់់ជឿថាមានព្រះ ដើម្បីអោយគាត់់ជឿ?និយាយទៅទៀតមិនកើត បុរស
នោះក៏ដើរចេញបាត់់ទៅ។ខ្ញុំចងចំារឿងហ្នឹងរហូតមក តែមិនដែលនិយាយរំលឹក
ប្រាប់់នរណាម្នាក់់ទេ សូម្បីតែជីដូនមួយខ្ញុំនោះក្ដីដែលមិនជឿព្រះយេស៊ូហើយ
ពាក់់ខ្សែកមានបណ្តោងរូបព្រះយេស៊ូឆ្កាងលើឈើទៀត។បើដឹងខ្លួនទាមទារដល់់
ភស្តុតាងជាក់់ស្ដែងចឹង គួរតែកុំពាក់់បណ្តោងខ្សែករូបព្រះយេស៊ូអី។ជំនឿ មិនចំា
បាច់់ត្រូវការភស្តុតាងទេ…គេអាចជឿតាមគ្នាក៏បាន ។រឿងដែលកន្លងទៅក្នុង
អតីតកាលដ៏យូរលង់់មកហើយ ត្រូវបានមនុស្សពីជំនាន់់មួយទៅជំនាន់់មួយ
ចងចំានិងកត់់ត្រាឬសរសេរ ចងក្រងជាសៀវភៅទុកដើម្បីកូនចៅមនុស្សលោក
ជំនាន់់ក្រោយៗបានដឹងហើយនិងជឿតាម។ប៉ុន្តែជំនឿមិនមែនចំាបាច់់ត្រូវតែ
កាន់់សាសនាទេ ។អ្នកជឿអាចជាមនុស្សមិនកាន់់សាសនាក៏បាន។ចំណែក
អ្នកកាន់់សាសនាចំាបាច់់ត្រូវការជឿ ទោះជាសាសនានោះគ្មានព្រះអាទិទេពក្ដី
ប៉ុន្តែក៏អាចជឿលើអ្វីមួយដែលវិទ្យាសាស្រ្តច្រើនបដិសេធ។


When the death hurts : tears and sadness

100_5555

A Japanese man is crying in front of his collapsed house where his mother was killed by the earthquake and tsunami on 11 March 2011 (over 25 000 people  were killed and damages estimated to over 230 billions dollars).

Today,death becomes a taboo in our modern society.It seems impossible to talk about it in my family.When a member of family dies, his/her family will lives in pains or sorrow and sadness .He/she went into unknown world whereas we are continuing to live in this known world that is full of mysteries and of sufferings too. .But we know very well that one day ,we are going to die also.Life is unpredictable and impermanent.Death does not just makes us cry only when a member of our family died…but could continue to make us cry for the rest of our life each time we think of him again and again. The Death was talked about a thousand times less than the Birth. The Birth makes people happy whereas the Death makes people unhappy. But who knows if to die is to live and to live is to die?(Socrates).Who knows if the Death is another life elsewhere,if not here on earth,in the other world? Below is a text that I wrote about the death that hurts me : On 1st January 1986,my uncle Chheang just came back home from the hospital in Khao I Dang and told me that my Brother Chamrong died ,and I was stunned and cry in pains immediately. I hardly believed my ears .Did my uncle tell methe wrong news? The strange news made me to question my ears.But already it hurts me in the deep heart .The news was true.My brother Chamrong died in the night of 31st december 1985 at age 6. My uncle was with me for a moment,telling me that worst news and then he went outside the house and let me cry bitterly. From that time on,I could not hope to live a pleasant life . Therefore,no more pleasure,no more good time for me. I will live to endure this pain.In deep grief ,I felt as if my heart tore.In consciousness,I imagined my brother`s faceas if he was in front of me who embrace him .And in reason,I thought that I was not alone to get such a suffering. I sometimes consoled myself by seeking to hear and share the bitter sufferings of other people.I supposed then that they suffered at least as much as I did,if they thought that they suffered their most terrible pains.But I did not tend to measure or weigh their pains. It seems to me that people who suffered worst pains do need to be consoled,not necessarily by someone or friends ,but by seeking how to be self-consoled.By this way ,we usually happen to ask ourselves some big questions concerning life and death. We maybe wanted to know what happen after death and we seek to get answers.Then we could believe thatdeath is not real ,since the dead did not ” die”. One day,perhaps by the end of January 1986,when I was sitting in a chair outside the house for leisure,I heard a distant sermon talked in a loudspeaker from pagoda.It was after noon. So,it seemed a little quiet that I could hear the sermon clearly. And I listened to it with interest because it was about the death.From this sermon,I heard that the death is just like a change of the house : when the house was destroyed, the owner will search for a new house.What the sermon talked about other things,I could not remember.I felt then much relieved from my pains. Therefore,I felt like listening to what people talking about the death.Of course,I believe that the death is not the end. After the death,the dead will be born again one day ,in new body.However,this little belief did not satisfy me very much, because I wanted to know more about the Death! Perhaps, everybody has already thought about death sometimes seriously.And certainly He/She knows that one day the death will come and take him/her out of this world .If he did not think much about the death ,that’s because he is very far from the death, or his worldly ife keeps him from thinking about the death or because he lives a very pleasant life and there is no one of his family`s members died.For many the death is really an unpleasant subject of discussion,above all,when they are young. But curiousity arouses in all people,and this could be various, according to the degrees oftheir interest.However,the problem of death is concerned with everyone.Everyone opposes the death to live. The death is the worst thing of life.That`s why everyone seeks to avoid the death to live as long as possible.But the death has its schedule for everybody.Nobody knows when the death comes to him except the death itself.The reason why most people seem to avoid to talk about the death is that the death makes them feel sad,or distressed.They don’t have any pleasure to talk about it. By contrast,they like to talk about life ,since life is the best thing .They know about life much more than the death.Do they hate to hear from the death?Or do they fear the death?Those who do not fear the death, fear nothing!And What happens after the death?Is there something after death? Those who seek to know about (understand)the death,I believe, will not find unpleasant the talk of the death.This would probably be the most important question that men face with.If there is something like a sort of divine judgment after the death, everyone should consider the death as a passage door between the present and the futur,And He should then learn to live well and die well also since there is something awaiting him in the hereafter. I read the book “Apology of Socrates” a longtime ago and I was interested in the dialogues between Socrates and his disciples on the day of Socrates`s death.Socrates talked much about the death with them by asking questions.Furtherrmore,He tried to demonstrate the immortality of the soul,which once was combined with the body is called “life”.The demonstration ,I believe,is more satisfying than I expected.Socrates told a myth of after-death at the end of the dialogues,having a reasonable belief that there would be something after the death since the soul is immortal. And this “something” is worth for the good men than the bad men. Socrates exhorted us to live well (to take care of our soul) if we wish to get something good in the hereafter,since we exist in a real Being.That`s the soul who stays in the”totality of time”. By this expression,I mean that we are immortal because in reality,we are not our body,we are our soul,a thinking being or a thinking substance. To introduce you to what the death seems to look like,I bring here a true story of a man who had a near-death experience. He is French.His name is Gérard Charouqui.Mr Charouqui was wounded in a car accident in 1990,and He was almost dying.Theaccident was terrible but banal.What we got more from him is his witness of the near-death experience: “At one moment ,I found myself…over my inert body.I saw it lying inert.I tried to move it.butnothing was answered.Then I asked myself what I`ve done there! A strange process started to work: I began being drawn into a sort of whirlpool,little like a Russian mountain in alien festival.It was dreadful.There has been strident cries and whistles, a harsh music.I did not happen to get out of there,horrible!Suddenly came the calm and I felt seeing a Black Hole,the entry of a tunnel,and being drawn pitilessly inside this tunnel…I`ve gone forwards,I`ve floated blind in the tunnel.Little by little,I perceived a small white light at the end of the tunnel.And Itwas getting bigger until it became very lively and strong. Meanwhile,I`ve been dazzled by this light and attracted like a butterfly towards a pane.Snatched! At the end of the way,there was a landscape of this new world which was cottony,calm and serene.I`ve been encercled by a halo of light,intergreting this cosmos.Again I felt myself turning at a giddy speed.But this time,It was no more unpleasant. I saw my life going on like on the movie`s screen.I had two sons , one of them was 6 years old.I lingered on the familiar scenes… I`ve been very attracted by this total calm,the serenity and the wish of going to look further far away.And then I thought of my body : I decided to come back.”Mr. Charouqui was hospitalized in the hospital of Lisieux and underwent several operations.In the room of reanimation,when he opened his eyes,he said “I am awake” and he cried ,suffering from pains.my body was torn in pieces,Unbearable!His wife was there,near his bed.Two or three days later ,after he was able to talk,he told her all about what he experienced.After some reflexions,he believed that his experience was real. some doubt could not keep him silent.However something has changed in him : Nevermore I wanted to have such physical pains!.But today, I’m not afraid of the death anymore!For me, that`s a life elsewhere!.The near-death experience of Mr. Charouqui could not generalize the aspects of the death.It just gives us an example of the near-death experience(a partial death)So there would be a distinction between the near-death and the death.And there will be more things to discover in the death. If the death is a life elsewhere,why people fear it badly? For this question ,we have to know that all people desire to live as long as possible until old age.But people can live forever?who desire to live forever?can a man be young forever to live his life happily without having to die? There was a time when it was possible to forestall this natural kind of death indefinitely if only some powerful incantation or magic potion were available.The alchimist of Middle Ages,for example incessantly sought an “elixir of life” that would keep a man forever young.In the Middle Ages too,many people firmly believed in the existence of a miraculous “fountain of youth”,which had been described in a letter supposedly written by Prester John,a fabulous Christian Monarch of Asia.The sixteen century Spanish explorer Juan Ponce da Leon not only believes in the legend but set out for the New World in order to discover the fountain of youth. Men no longer seek the elixir of life or the fountain of youth today, they accept the idea that ,as Shakespear put it:” death , a necessary end,will come when it will come ” But it`s true that men want to live a long life by understanding that death is not bad in itself because nobody is immortal,nobody is young forever.As it`s not bad,it would be reasonable with the fact that we get older and older with the passing of time we are living.And now what is oldness?Old people are less active than young people, like the plants when they are young,grow actively(quickly) and seem always more elegant than when they become old.Byt the oldness, all life degenrates and approaches the death.Those who do not accept death,wouldnot accept to become old either because becoming old means approaching death. Talking about death here,I don`t think of anything else but the real(natural) death thatwas caused by oldness.The other causes of death are the problems of life.And so,men must face with these causes and keep themselves in life as long as possible.For these various causes,I mean men or animals or plants exist only under certain conditions .Man ,for example,must constantly draw oxygen from the air or from some other source,he must drink water so that his bodily tissues may be bathed in fluid,he must have food to supply him energy and with body-building materials; the temperature to which he is subjected must be neither too high nor too low.If these cinditions and various other are not fulfilled,death will result. a man may die as result of mischance.He may succumb to a wound receive on the field of battle;he may be the victim of a murderer; he may accidentally take poison,he may starve to death or die of thirst. The lower animals are no less liable to fatal mishap.The deer may be wounded by a hunter;the moth may fall into the flame;the fly may be trapped in the web of a spider;the worm may be crushed by a human foot. These kind of death are fearful and are so to be avoided by all men or animals.But some kinds of chance play in these games of life and death.The stronger live longer than the weaker. The richer live a more pleasant life and longer life and sometimes vice versa..It`s a chance! So all “life” lives according to its destiny ,among all kinds of dangers on earth.And whatwe know more is that life could not avoid pains,sickness,oldness and death.

The body of Sim Srey Touch is surrounded by family and community members in her home after being crushed by falling metal and concrete at the Wing Star Shoes factory accident in Kampong Speu today. Photograph: Shane Worrell/Phnom Penh Post(16th May 2013)

ស្លាប់់់=កើត

_Death is a life elsewhere (Gérard Charouqui)
(La mort,c’est une vie ailleurs)

_Who knows if to live is to die or to die is to live? (Socrates)
(Qui sait si vivre,c’est mourir et mourir,c’est vivre?)

ប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ ខ្ញុំបានដាក់់ប្រកាស់់មួយឆ្ងល់់ពីពាក្យផ្ទុយនឹងពាក្យ
“ស្លាប់់”គឺអ្វី?(https://sambatt.wordpress.com/2010/11/27/)
ចំលើយដែលខ្ញុំមិនចង់់ថាពាក្យ
” រស់់”នោះ គឺ ពាក្យ” កើត “។ ពេលនេះ ខ្ញុំពិចារណាតទៅទៀត
ថាវាពិតជាចឹងមែនឬ? ដូចជាពាក្យ”ចាប់់ផ្ដើម”ផ្ទុយយនឹងពាក្យ”បញ្ចប់់”។
តំាងពីឮដំណឹងនៃមហាសោកនាដកម្មនៅស្ពានកោះពេជ្រក្នុងឱកាស
បុណ្យអុំទូកប្រណំាងរបស់់ជាតិយើងមក នំាអោយខ្ញុំមានចិត្តសង្វេគនិង
រន្ធត់់សោកស្ដាយចំពោះជីវិតរបស់់បងប្អូនខ្មែរយើងដែលបានបង់់ជីវិត

ទៅយ៉ាងអាណោចអាធ័មជាទីបំផុត។ដូច្នេះខ្ញុំក៏ចេះតែសញ្ជឹងគិត
ពិចារណាអំពីជីវិតនិងសេចក្ដីស្លាប់់ កាន់់តែទ្វេឡើងទៀត ជាពិសេសគឺ
ឆ្ងល់់នឹងការស្លាប់់? បើខ្ញុំឆ្ងល់់ថាហេតុអីស្លាប់់ ?ខ្ញុំគួរតែសួរផងដែរថា
ហេតុអីកើត?ហេតុអីក្នុងលោកយើងនេះតែងមានភាពផ្ទុយគ្នាជាគូៗ ?
មានកើតមានស្លាប់់,មានភ្លឺមានងងឹត?មានក្ដៅមានត្រជាក់់
មានសប្បាយមានទុក្ខ?មានល្អមានអាក្រក់់?មានក្រមានមាន?
មានតូចមានធំ?មានសំណាងមានអភ័ព្វ?មានចេះមានល្ងង់់?
……………………………………………….
ខ្ញុំគិតថាពិភពលោកមានយ៉ាងនេះដើម្បីថ្លឹងសមីកា ,ដើម្បីថ្លឹងថ្លែង
តុល្យភាព ដែលធម្មជាតិត្រូវការ។មិនមានអ្វីមួយគេចចេញផុតពី
ច្បាប់់នេះទេ។ សូម្បីសាកលលោកយើងនេះក៏អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តគិតថា
មានគូផ្ទុយនឹងខ្លួនដែរ …គឺថាជាសាកលលោកអវិជ្ជមានដែលនំាអោយ
គេគិតថាបើសាកកលលោកទំាងពីរនេះប៉ះទង្គិចគ្នា នឹងត្រូវរលាយទំាងពីរ
បាត់់តែម្ដង…នេះក៏មកពីគេរកឃើញថាវា

មានពិតមែនÉlectronដែលមានគូផ្ទុយរបស់់វាគឺPositron ហើយProton
មានគូAnti-proton,NeutronមានគូAnti-neutronជាដើមដែលជាលោក
ធាតុមានពិត ហើយដែលអាចផ្សំផ្គុំជីវិតខុសប្លែកពីសាកលលោកយើងនេះបាន។
និយាយពីការស្លាប់់វិញ,តើវាជាអ្វី?
ស្លាប់់នឹងកើត វាគ្រាន់់តែជាការឆ្ពិនភ្នែកតែប៉ុណ្ណោះ។សត្វលោក
វិលកើតវិលស្លាប់់ តែព្រលឹងមាននៅជាអមតៈ បីដូចជា ព្រះអាទិត្យ
រះហើយលិច រះហើយលិច ប៉ុន្តែព្រះអាទិត្យ មិនដែលរះមិនដែលលិចទេ
ព្រោះ”រះ “និង”លិច”គ្រាន់់តែជាការឆ្ពិនភ្នែកតែប៉ុណ្ណោះ។រះ =លិច ,
មើលនៅជ្រុងម្ខាងផែនដី ឃើញថារះ,ហើយមើលនៅជ្រុងម្ខាងទៀត
ឃើញថាលិច ,ប៉ុន្តែព្រះអាទិត្យមិនបានរះមិនបានលិចទេ។ចលនាវិលជុំវិញ
ខ្លួនឯងរបស់់ផែនដី ជាអ្នកសំដែងការឆ្ពិននេះ។ពិភពលោកយើងនេះ,
បើតាមទ្រឹស្ដីរបស់់សាសនាហិណ្ឌូ ថាមិនពិតទេ គឺដូចជាស្រមោល
នៃការពិតដូច្នោះ ។នេះត្រូវគ្នានឹងទ្រឹស្ដីរបស់់មហាទស្សនវិទូក្រិកឈ្មោះប្លាតុង
ដែលបានប្រៀបធៀបពិភពលោកយើងនេះទៅនឹងរូងភ្នំមួយដែលមនុស្សយើង
គ្រប់់គ្នារស់់នៅកជាប់់នឹងច្រវាក់់ ដោយងាករកមើលការពិតមិនរួច ឃើញតែ
ស្រមោលចំាងមកពីខាងក្រៅដែលជាពិភពលោកពិត,ហើយពួកគេឈ្លោះគ្នា
ថាស្រមោលនេះពិតស្រមោលនោះពិត ដោយចិត្តប៉ងប្រាថ្នាមិនចេះអស់់មិន
ចេះហើយ។ក្នុងរូងនោះ លោកប្លាតុងបាន យលថាមានមនុស្សម្នាក់់គឺលោកគ្រូ
សូក្រាតបានរួចខ្លួនពីការជាប់់ច្រវាក់់ ហើយបានចាកចេញទៅឃើញការពិត
នៅខាងក្រៅ ដោយត្រលប់់ចូលមកវិញ ត្រូវគេចំអកអោយលោកហើយថា
លោកបង្ខូចយុវជនក្រិក ..ហើយត្រូវនំាទៅតុលាការកាត់់ទោសប្រហារជីវិត។

លោកប៉្លាតុងក៏មានជំនឿផងដែរថាខ្លួនប្រាណយើង គឺជាផ្នូររបស់់ព្រលឹង។
ដូច្នេះ ការកើតមកលើលោកនេះ គឺជាការស្លាប់់របស់់ព្រលឹង ចូលទៅក្នុងផ្នូរ
ដែលជាខ្លួនប្រាណនេះឯង

ខាងក្រោមនេះខ្ញុំសូមដកស្រង់់ទ្រឹស្ដីខ្លះក្នុងBhagavad Gîta ដូចតទៅ៖

-Celui qui le tient pour capable de tuer,celui qui le
croit frappé à mort ,aucun ne possède la vraie connaissance:
il ne tue pas;  il n’est pas tué.៖អ្នកដែលថាគាត់់អាចសំលាប់់បាន,
អ្នកដែលជឿថាគាត់់ត្រូវគេវាយស្លាប់់,ពុំមានអ្នកណាម្នាក់់មានចំណេះដឹងពិតទេ៖
គាត់់មិនសំលាប់់ទេ,គាត់់មិនបានត្រូវគេសំលាប់់ទេ

-Jamais il ne naît ;il ne meurt ;il n’a pas été,il ne sera
à nouveau. Lui qui est inné necessaire,éternel,primordial,
on ne le tue pas quand on tue le corps.ដែលប្រែថា៖

គាត់់មិនដែលបានកើតមកទេ,គាត់់មិនដែលស្លាប់់,គាត់់មិនបានមានជីវិត,
គាត់់មិនបានកើតមកទៀត។គាត់់ដែលជាវត្ថុធាតុចំបាច់់ខាងក្នុង,អមតៈ,
សំខាន់់ជាងគេមិនត្រូវបានគេសំលាប់់ទេ ពេលដែលគេសំលាប់់ខ្លួនប្រាណ
គាត់់នោះ។
អត្ថបទអំពី ៖what is the death?:
https://sambatt.wordpress.com/2011/03/18/when-the-death-hurt-tears-and-sadness/
អត្ថបទដែលមានចំណងជើងថា៖អ្វីមួយអាចរលាយជាសូន្យបាន:
https://sambatt.wordpress.com/2012/10/06/