Category Archives: អនុស្សាវរីយ

When the death hurts : tears and sadness


A Japanese man is crying in front of his collapsed house where his mother was killed by the earthquake and tsunami on 11 March 2011 (over 25 000 people  were killed and damages estimated to over 230 billions dollars).

Today,death becomes a taboo in our modern society.It seems impossible to talk about it in my family.When a member of family dies, his/her family will lives in pains or sorrow and sadness .He/she went into unknown world whereas we are continuing to live in this known world that is full of mysteries and of sufferings too. .But we know very well that one day ,we are going to die also.Life is unpredictable and impermanent.Death does not just makes us cry only when a member of our family died…but could continue to make us cry for the rest of our life each time we think of him again and again. The Death was talked about a thousand times less than the Birth. The Birth makes people happy whereas the Death makes people unhappy. But who knows if to die is to live and to live is to die?(Socrates).Who knows if the Death is another life elsewhere,if not here on earth,in the other world? Below is a text that I wrote about the death that hurts me : On 1st January 1986,my uncle Chheang just came back home from the hospital in Khao I Dang and told me that my Brother Chamrong died ,and I was stunned and cry in pains immediately. I hardly believed my ears .Did my uncle tell methe wrong news? The strange news made me to question my ears.But already it hurts me in the deep heart .The news was true.My brother Chamrong died in the night of 31st december 1985 at age 6. My uncle was with me for a moment,telling me that worst news and then he went outside the house and let me cry bitterly. From that time on,I could not hope to live a pleasant life . Therefore,no more pleasure,no more good time for me. I will live to endure this pain.In deep grief ,I felt as if my heart tore.In consciousness,I imagined my brother`s faceas if he was in front of me who embrace him .And in reason,I thought that I was not alone to get such a suffering. I sometimes consoled myself by seeking to hear and share the bitter sufferings of other people.I supposed then that they suffered at least as much as I did,if they thought that they suffered their most terrible pains.But I did not tend to measure or weigh their pains. It seems to me that people who suffered worst pains do need to be consoled,not necessarily by someone or friends ,but by seeking how to be self-consoled.By this way ,we usually happen to ask ourselves some big questions concerning life and death. We maybe wanted to know what happen after death and we seek to get answers.Then we could believe thatdeath is not real ,since the dead did not ” die”. One day,perhaps by the end of January 1986,when I was sitting in a chair outside the house for leisure,I heard a distant sermon talked in a loudspeaker from pagoda.It was after noon. So,it seemed a little quiet that I could hear the sermon clearly. And I listened to it with interest because it was about the death.From this sermon,I heard that the death is just like a change of the house : when the house was destroyed, the owner will search for a new house.What the sermon talked about other things,I could not remember.I felt then much relieved from my pains. Therefore,I felt like listening to what people talking about the death.Of course,I believe that the death is not the end. After the death,the dead will be born again one day ,in new body.However,this little belief did not satisfy me very much, because I wanted to know more about the Death! Perhaps, everybody has already thought about death sometimes seriously.And certainly He/She knows that one day the death will come and take him/her out of this world .If he did not think much about the death ,that’s because he is very far from the death, or his worldly ife keeps him from thinking about the death or because he lives a very pleasant life and there is no one of his family`s members died.For many the death is really an unpleasant subject of discussion,above all,when they are young. But curiousity arouses in all people,and this could be various, according to the degrees oftheir interest.However,the problem of death is concerned with everyone.Everyone opposes the death to live. The death is the worst thing of life.That`s why everyone seeks to avoid the death to live as long as possible.But the death has its schedule for everybody.Nobody knows when the death comes to him except the death itself.The reason why most people seem to avoid to talk about the death is that the death makes them feel sad,or distressed.They don’t have any pleasure to talk about it. By contrast,they like to talk about life ,since life is the best thing .They know about life much more than the death.Do they hate to hear from the death?Or do they fear the death?Those who do not fear the death, fear nothing!And What happens after the death?Is there something after death? Those who seek to know about (understand)the death,I believe, will not find unpleasant the talk of the death.This would probably be the most important question that men face with.If there is something like a sort of divine judgment after the death, everyone should consider the death as a passage door between the present and the futur,And He should then learn to live well and die well also since there is something awaiting him in the hereafter. I read the book “Apology of Socrates” a longtime ago and I was interested in the dialogues between Socrates and his disciples on the day of Socrates`s death.Socrates talked much about the death with them by asking questions.Furtherrmore,He tried to demonstrate the immortality of the soul,which once was combined with the body is called “life”.The demonstration ,I believe,is more satisfying than I expected.Socrates told a myth of after-death at the end of the dialogues,having a reasonable belief that there would be something after the death since the soul is immortal. And this “something” is worth for the good men than the bad men. Socrates exhorted us to live well (to take care of our soul) if we wish to get something good in the hereafter,since we exist in a real Being.That`s the soul who stays in the”totality of time”. By this expression,I mean that we are immortal because in reality,we are not our body,we are our soul,a thinking being or a thinking substance. To introduce you to what the death seems to look like,I bring here a true story of a man who had a near-death experience. He is French.His name is Gérard Charouqui.Mr Charouqui was wounded in a car accident in 1990,and He was almost dying.Theaccident was terrible but banal.What we got more from him is his witness of the near-death experience: “At one moment ,I found myself…over my inert body.I saw it lying inert.I tried to move it.butnothing was answered.Then I asked myself what I`ve done there! A strange process started to work: I began being drawn into a sort of whirlpool,little like a Russian mountain in alien festival.It was dreadful.There has been strident cries and whistles, a harsh music.I did not happen to get out of there,horrible!Suddenly came the calm and I felt seeing a Black Hole,the entry of a tunnel,and being drawn pitilessly inside this tunnel…I`ve gone forwards,I`ve floated blind in the tunnel.Little by little,I perceived a small white light at the end of the tunnel.And Itwas getting bigger until it became very lively and strong. Meanwhile,I`ve been dazzled by this light and attracted like a butterfly towards a pane.Snatched! At the end of the way,there was a landscape of this new world which was cottony,calm and serene.I`ve been encercled by a halo of light,intergreting this cosmos.Again I felt myself turning at a giddy speed.But this time,It was no more unpleasant. I saw my life going on like on the movie`s screen.I had two sons , one of them was 6 years old.I lingered on the familiar scenes… I`ve been very attracted by this total calm,the serenity and the wish of going to look further far away.And then I thought of my body : I decided to come back.”Mr. Charouqui was hospitalized in the hospital of Lisieux and underwent several operations.In the room of reanimation,when he opened his eyes,he said “I am awake” and he cried ,suffering from body was torn in pieces,Unbearable!His wife was there,near his bed.Two or three days later ,after he was able to talk,he told her all about what he experienced.After some reflexions,he believed that his experience was real. some doubt could not keep him silent.However something has changed in him : Nevermore I wanted to have such physical pains!.But today, I’m not afraid of the death anymore!For me, that`s a life elsewhere!.The near-death experience of Mr. Charouqui could not generalize the aspects of the death.It just gives us an example of the near-death experience(a partial death)So there would be a distinction between the near-death and the death.And there will be more things to discover in the death. If the death is a life elsewhere,why people fear it badly? For this question ,we have to know that all people desire to live as long as possible until old age.But people can live forever?who desire to live forever?can a man be young forever to live his life happily without having to die? There was a time when it was possible to forestall this natural kind of death indefinitely if only some powerful incantation or magic potion were available.The alchimist of Middle Ages,for example incessantly sought an “elixir of life” that would keep a man forever young.In the Middle Ages too,many people firmly believed in the existence of a miraculous “fountain of youth”,which had been described in a letter supposedly written by Prester John,a fabulous Christian Monarch of Asia.The sixteen century Spanish explorer Juan Ponce da Leon not only believes in the legend but set out for the New World in order to discover the fountain of youth. Men no longer seek the elixir of life or the fountain of youth today, they accept the idea that ,as Shakespear put it:” death , a necessary end,will come when it will come ” But it`s true that men want to live a long life by understanding that death is not bad in itself because nobody is immortal,nobody is young forever.As it`s not bad,it would be reasonable with the fact that we get older and older with the passing of time we are living.And now what is oldness?Old people are less active than young people, like the plants when they are young,grow actively(quickly) and seem always more elegant than when they become old.Byt the oldness, all life degenrates and approaches the death.Those who do not accept death,wouldnot accept to become old either because becoming old means approaching death. Talking about death here,I don`t think of anything else but the real(natural) death thatwas caused by oldness.The other causes of death are the problems of life.And so,men must face with these causes and keep themselves in life as long as possible.For these various causes,I mean men or animals or plants exist only under certain conditions .Man ,for example,must constantly draw oxygen from the air or from some other source,he must drink water so that his bodily tissues may be bathed in fluid,he must have food to supply him energy and with body-building materials; the temperature to which he is subjected must be neither too high nor too low.If these cinditions and various other are not fulfilled,death will result. a man may die as result of mischance.He may succumb to a wound receive on the field of battle;he may be the victim of a murderer; he may accidentally take poison,he may starve to death or die of thirst. The lower animals are no less liable to fatal mishap.The deer may be wounded by a hunter;the moth may fall into the flame;the fly may be trapped in the web of a spider;the worm may be crushed by a human foot. These kind of death are fearful and are so to be avoided by all men or animals.But some kinds of chance play in these games of life and death.The stronger live longer than the weaker. The richer live a more pleasant life and longer life and sometimes vice versa..It`s a chance! So all “life” lives according to its destiny ,among all kinds of dangers on earth.And whatwe know more is that life could not avoid pains,sickness,oldness and death.

The body of Sim Srey Touch is surrounded by family and community members in her home after being crushed by falling metal and concrete at the Wing Star Shoes factory accident in Kampong Speu today. Photograph: Shane Worrell/Phnom Penh Post(16th May 2013)





ផុតលេខ ដែលមិនដែលមានក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរគឺជារបបគ្រប់់គ្រងលើស្រុក

ខ្មែរដែលសំលាប់់ប្រជាជនខ្មែរខ្លួនឯងអស់់ជិតពីរលាននាក់់ ដោយបន្សល់់នូវ

ការខូចខាតហិនហោចលើគ្រប់់វិស័យទំាងអស់់នៃប្រទេសជាតិខ្មែរ ។មិនតែ


ព្រាត់់ប្រាស់់ក្រុមគ្រួសារ និងសេចក្ដីឈឺចាប់់របស់់ប្រជារាស្រ្តខ្មែររាប់់ជំជាន់់

តទៅអនាគត។ថ្ងៃទី៧មករា១៩៧៩ ជាថ្ងៃ(ថ្ងៃយួនឈ្លានពាននិងលេបកម្ពុជា)វិនាស

នៃរបបខ្មែរក្រហម ដែលត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយកងទ័ពវៀតណាម(យួន)និងកង


ជាអ្នកសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ២លាននាក់់ហើយធ្វើជាមករំដោះ ដើម្បីបោកប្រាស់

ប្រជាជនខ្មែរនិងពិភពលោក)ដែលមានលោកហេង សំរិនជាប្រធាន។ប៉ុន្តែ ទោះជាត្រូវទទួលបរាជ័យក៏ដោយ ខ្មែរក្រហមនៅតែមិនវិនាសសាបសូន្យនោះទេ ។

ខ្មែរក្រហម(និន្នាការខ្មែរ)ត្រូវវាយដកខ្លួនថយទៅរស់់នៅឯជាយដែនខ្មែរ-ថៃ ដោយទំាងកៀរប្រជាជនខ្មែរទៅជាមួយផងដែរដើម្បីជាកំលាំងរបស់់ខ្លួន



ដូចជាចលនាតស៊ូខ្មែរដែលដឹកនំាដោយលោកតាសឺន សាន ព្រះបាទនរោត្តម

សីហនុ ព្រះបាទនរោត្តម រណរិទ្ធិដែលបានបង្កើតជំរំតស៊ូជាច្រើន

នៅតាមជាយដែនខ្មែរ-ថៃ ។ប៉ុន្តែ ជំរំខៅអ៊ីដាង ជាជំរំខ្មែរតែមួយ





ថ្ងៃៗ ជាពិសេសក្នុងចន្លោះខែវិច្ឆិកា១៩៧៩ និងខែមករា១៩៨០ជំរំ

ខៅអ៊ិដាង ទទួលជនភៀសខ្លួនខ្មែរមួយថ្ងៃៗចំនួន១៦០០នាក់់។នៅថ្ងៃទី

២៤មករា១៩៨០ ថៃក៏បិទជំរំខៅអ៊ីដាងឈប់់ទទួលជនភៀសខ្លួន។ជំរំខៅអ៊ីដាង

ចាប់់កំណើតនៅថ្ងៃទី២១វិច្ឆិកា១៩៧៩ដោយសារការអនុញ្ញាតពីក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ ។


ដែលបានមករស់់នៅក្នុងជំរំនេះ នឹងត្រូវចាកចេញទៅតាំងទីនៅថ្មីឯប្រទេសទីបី។


ជើងភ្នំខៅអ៊ីដាង។តាមគំរោងដើមដំបូង ជំរំខៅអ៊ីដាងបំរុងនឹងទទួលជនភៀសខ្លួន

ដល់់៣០០ ០០០នាក់់ ប៉ុន្តែជាយថាហេតុខៅអ៊ីដាងទទួលបានជនភៀសខ្លួនបាន

ត្រឹមតែ១៦០ ០០០នាក់់។ចំនួនប៉ុណ្ណេះ គឺច្រើនពេកហើយ សំរាប់់ការទទួលបន្ទុក

របស់់អង្គការUNHCR ទើបបានជាគេត្រូវតែដឹកជនភៀសខ្លួនមួយភាគធំ

ទៅដាក់់ជំរំPhanat nikhom , Sa keo II Mairut និងKap Choeng។

នៅដំណាច់់ឆ្នាំ១៩៨២ ចំនួនប្រជាជនភៀសខ្លួនក្នុងជំរំខៅអ៊ីដាង បានធ្លាក់់ចុះ

មកត្រឹម៤០ ០០០(បួនម៉ឺន)នាក់់។ទោះបីយ់ាងណាជំរំនេះ នៅតែមាន



ក្រោមរបងបន្លាលួស និងក្រោមលូទឹក នាពេលយប់់។ចឹងហើយបាន


ជិតប្រាំមួយម៉ឺននាក់់ ទោះជាជនភៀសខ្លួនចាក់់ចេញពីជំរំទៅតំាងទីលំនៅ

ឯប្រទេសទីបីយ៉ាងច្រើនជារៀងរាល់់ថ្ងៃខែក៏ដោយ។ក្នងឆ្នាំ១៩៩១ ចំនួន


(១៤ ០០០នាក់់) ហើយក៏នឹងលែងកើនទៀតដូចមុនដែរ។នេះក៏ព្រោះតែ


ស្រួលគ្នាជាមួយរបបខ្មែរកុម្មុយនីស្តលើកបន្តុបដោយរបបគ្រប់់គ្រងហ៊ាន ណូយ




ធ្វើមាតុភូមិនិវត្ត ក្នុងកំឡុងប្រតិបត្តិការUNTACក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ហើយនៅថ្ងៃទី៣មិនា

ឆ្នាំ១៩៩៣ ជំរំខៅអ៊ីដាងត្រូវបានបិទទ្វារលែងមានជនភៀសខ្លួន។



មួយថ្ងៃ,ពីរថ្ងៃកន្លងទៅ យើងឥតបានដំណឹងអ្វីបន្តិចអំពីប្អូន។
យើងចេះតែគិតព្រួយបារម្ភពីប្អូន។ លុះថ្ងៃទីពីរកន្លងផុត ទើបស្អែក
ឡើងត្រូវជាថ្ងៃទី០១មករា១៩៨៦ យើងទទួលដំណឹងពីពូឈាងដែល
បានចេញទៅជំរំខៅអ៊ីដាងបន្ទាប់់ពីប៉ា អោយដឹងដោយរន្ធត់់ចិត្តខ្លោច
ផ្សារកទីបំផុតគ្មានដូច្នេះថា៖«ប្អូនស្លាប់់»។ពុទ្ធោ!ប្អូនស្លាប់់! ប្អូនស្លាប់់!ទេ,
ទឹកភ្នែកហូរមកភ្លាមៗច្រើនៗ នឹកអាណិតប្អូនប្រុសពៅកំសត់់។បង ទ្រហោ
យំអាណិតប្អូនរកទីបំផុតគ្មាន បងរកនិយាយមិនរួចទេ។បងដឹងថាពូឈាង
គាត់់និយាយពិត មិនកុហកទេ ។ចិត្តជឿដំណឹងអាក្រក់់ដ៏រន្ធត់់នេះ ព្រលឹងបង
ដូចជាហោះចេញពីខ្លួនបង ព្រោះបងដូចជាស្លាប់់ទៅជាមួយប្អូនដែរ ។បងដឹង
ថាជិវិតបងអស់់ន័យអ្វីទៀតហើយ ព្រោះបងមិនដឹងរស់់នៅដើម្បីអ្វីទៀតទេ ការដែលរស់់គ្មានប្អូន។ដំណឹងពីមរណភាពរបស់់ប្អូន ដូចជាគេយកកំាបិតមក
ទំលុះបេះដូងបង អោយឈឺចាប់់រកទីបំផុតគ្មានឡើយ ហើយបងសូម្បី
តែឈរក៏មិននឹងដែរ ដូច្នេះហើយបានជាទៅទ្រហោយំតែម្នាក់់ឯងលើគ្រែ
រកងើបឈរក៏មិនរួចដែរ។ឱ!វាសនាប្អូន ដូចម្ដេចក៏ខ្លីអីម្ល៉េះ? ឆ្នាំថ្មីមកដល់់
ផ្ដាច់់ឆ្នាំចាស់់ដូចជាផ្ដាច់់ជីវិតប្អូនទៅដែរ។ឆ្នាំថ្មីមកដល់់ គេអបអរសាទរ
ទទួលដោយរីករាយ ,គេស្លៀកពាក់់ល្អស្អាតដើរលេងសប្បាយ ឯយើង
បានស្គាល់់ជីវិតបានត្រឹមតែអាយុប្រាំមួយឆ្នាំ?ហេតុអី?ពេលនេះ ថ្ងៃនេះទី១
ខែ១ឆ្នាំ១៩៨៦ គេបុណ្យទទួលអបអរឆ្នាំថ្មី ឯយើង,យើងបុណ្យទទួលមរណភាព



1985។ថ្ងៃនោះ យើងក្រោកពីព្រលឹមរៀបចំឥវ៉ាន់់។អាកាសធាតុ
ឬអាវខ្លីពីរជាន់់ក៏អាចទប់់ទល់់រងាបាន។ប្អូននៅតែស្លក់់ទឹកមុខ ដោយ
របស់់យើងទេ ហើយក៏ប្អូនដូចជាមិនដឹងថាយើងនឹងចាកចេញដំណើរទៅ
ហើយក្នុងពេលចាកចេញដំណើរ  ប៉ាដាក់់ប្អូនក្នុងរទេះរុញជាមួយនឹងបង្វិច
ធូលីដី។ប្អូននៅតែស្ងៀម មិនមាត់់កអ្វីបន្តិចសោះ។ពេលប្អូនស្រេកទឹក
ប្អូនគ្រាន់់តែស្រែកថាទឹក,ផឹកទឹក! ហើយប្អូនដាក់់មុខចុះ ។ពេលថ្ងៃត្រង់់
ដំណើររបស់់យើងរំកិលជិតដល់់មាត់់របង ហើយយើងត្រូវឈប់់រង់់ចំា
នៅទីនោះអស់់រយៈពេលប្រហែលជិតពីរម៉ោង។ អាកាសធាតុថ្ងៃត្រង់់ក្ដៅ
បន្តិច ហើយក៏ដល់់ពេលហេវបាយល្មម។ប៉ុន្តែប្អូនអត់់ឃ្លានញុំាអីសោះ ។
ប្អូនស្រេកផឹកតែទឹក ទោះប៉ាហុចនំប៉័ងអោយញុំាក៏ញុំាបានពីរបីម៉ាត់់តែ
ហើយពេលនេះ គឺជាងពេលណាៗទំាងអស់់។ប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ ប្អូនបន្ទោរបង់់
លាមកមកពណ៌ខ្មៅ ហើយម្យ៉ាងទៀត ប្អូនខ្សោយកំលាំងណាស់់ សូម្បីដើរ
ក៏ត្រូវដើរថ្មមៗដែរ…ជើងប្អូនហាក់់ដូចជាទន់់ រកកំរើកមិនចង់់រួច។ថ្ងៃនោះ
លុះដល់់ពេលល្ងាច ទើបយើងបានមកដល់់ទីលំនៅថ្មីរបស់់់យើង គឺនៅឯចុង
ជំរំក្បែរជើងភ្នំខៅអ៊ីដាង។ស្អែកឡើង ប៉ាម៉ាក់់ក៏បាននំាប្អូនទៅមន្ទីរពេទ្យ គឺ
Annex1+Annex2)។ប៉ុន្តែពេទ្យជំរំAnnexជាពេទ្យតូចតាច មិនព្យាបាល់់អ្នក
វិញ។ប៉ុន្តែគេមិនបញ្ជូនប្អូនទៅក្នុងថ្ងៃនេះទេ ,ប្អូនត្រូវរង់់ចំាថ្ងៃស្អែក ។រសៀល
ថ្ងៃនោះប៉ាម៉ាក់់ចំបែងក្នុងចិត្តណាស់់ ព្រោះជំងឺរបស់់ប្អូនត្រូវតែព្យាបាលជា
បន្ទាន់់ទើបបាន។ប៉ាម៉ាក់់បាននំាប្អូនពេលចេញពីពេទ្យ ទៅឈៀងចូលលេង
គ្រួសារទ្រាហុង ហើយស្រាប់់តែប្អូននោមមកមានលាយឈាម។យើងទំាង
អស់់គ្នារឹតតែរន្ធត់់ចិត្ត ហើយព្រួយកាន់់តែខ្លំាងអំពីប្អូន។ស្អែកឡើង
ប្អូនត្រូវចាកចេញទៅដេកពេទ្យេជំរំខៅអ៊ីដាង ជាមួយតែម៉ាក់់ម្នាក់់ឯងទេ។
ចេញទៅ ប៉ាម៉ាក់់អោយនំចំណីប្អូនញុំានៅលើគ្រែឥតជើង។យើងនៅអង្គុយ
ទាន់់ហើយស្រួលបួលទេ…យើងត្រូវធ្វើបង្អួច ធ្វើជញ្ជាំង ហើយនិងដំឡើង


នៅដើមខែវិច្ឆិកា ប្អូនឈឹកាន់់តែញឹកញាប់ ។ប្អូនស្រកទំងន់់ខ្លាំង
ប្រកបដោយទឹកមុខស្លក់់ ហើយញុំាអាហារពុំសូវបាន។ក្នុងខែនេះ,
អាកាសធាតុត្រធ្វើអោយរងា ជាពិសេសពេលព្រឹក និងពេលយប់់ ។
ប្អូនត្រូវតែស្លៀកពាក់់អោយបានកក់់ក្ដៅជានិច្ច ដើម្បីកុំអោយកាន់់តែ
ឈឺធ្ងន់់ឡើង។ប៉ុន្មានថ្ងៃមកហើយ ប្អូនញុំាពុំបាន ហើយក៏ពុំមានអាហារ
ច្រើនក្នុងក្រពះ ធ្វើអោយប្អូនរហ៊ិតរហៃ បាក់់កំលំាងកាយ ។មានថ្ងៃមួយ
ប្អូនបន្ទោរបង់់លាមកមកពណ៌ខ្មៅ ហើយទឹកនោមក្រហមព្រឿង។
នោះជារោគសញ្ញាគួរអោយបារម្ភខុសពីសព្វដង ទើបបានជាប៉ានំាប្អូន
រកពេទ្យអោយចាក់់ថ្នាំ នឹងអាល់់ឆាប់់ជា។ពេលនេះ ជំងឹរបស់់ប្អូនធ្វើ
ស្លាំង ,ប្អូនលែងសូវនិយាយស្ដី។ប៉ាម៉ាក់់ខំបំប៉នអាហារដល់់ប្អូន ដើម្បី
ប្រហែលជាចុងខែវិច្ឆិកា គេសង់់ផ្ទះបានជិតពេញក្នុងជំរំប៉ាងភូ ហើយ
មករស់់នៅជំរំថ្មីនេះ ។ហេតុការណ៏នេះធ្វើអោយយើងលែងមានសង្ឃឹម តែក៏
ពួកគេរស់់នៅបានទទួលរបបអាហារ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត ក៍ល្មមអាចអោយ
អត់់របប។តំាងពីថ្ងៃគេបើករបបចុងក្រោយមក តើមានមនុស្សប៉ុន្មាន
រយនាក់់បានលួចចូលមករស់់នៅក្នុងជំរំខៅអ៊ីដាង?ពេលនេះ ពួកឆ.ក
មានធុរៈការងារមមាញឹកច្រើនឡើងវិញហើយ ។ហេតុដូច្នេះ ភាពលំបាករស់់នៅនឹងកើតមានដែរសំរាប់់ជនភៀសខ្លួនអត់់របបទំាងនោះ។
ថ្ងៃទី១៦ខែធ្នូ ថៃធ្វើកាតJ.O.Cអោយពួកអ្នករបបថ្មី(របបRC)ពាក់់ គឺ
ដើម្បីងាយរកចាប់់អ្នកដែលគ្មានកាតពាក់់ ដែលគេនឹងសន្មត់់ថាជា
ជនភៀសខ្លួនអត់់របប។លុះ ពេលគេធ្វើកាតនេះ ចែកអោយពាក់់
បានសព្វគ្រប់់ហើយ ទើបប្រកាស់់អោយជនភៀសខ្លួនទំាងអស់់ពាក់់
ជាប់់នឹងខ្លួនពេលដើរហើរក្នុងជំរំ។ជនភៀសខ្លួនអត់់របប ក៏កើតមាន
ការភ័យខ្លាច ក្នុងពេលធ្វើដំណើរចេញពីផ្ទះ ។ដូច្នេះ ពួកគេតោងប្រយ័ត្ន
នឹងពួកឆ.ក ឫទាហានថៃ។អ្នកខ្លះ ដោយខ្លាចដើរជួបពួកវា
ក៏បានខ្ចីកាតអ្នកមានរបបមកពាក់់បន្លំ ។កាតដែលមិនមានបិទរូបថត
មួយអាទិត្យក្រោយមក គេចាប់់ផ្ដើមបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនរបបថ្មីតាមដោយ
សង្កាត់់គឺម្ដងៗ ពីរសង្កាត់់។ប៉ុន្តែ ពុំមានភាពជ្រួលច្របល់់អ្វីឡើយ។ពុំមាន
អ្វីគួរអោយភ័យព្រួយខ្លំាងពេកទេ ព្រោះនេះមិនមែនជារឿងដែលចាត់់ចែង
ធ្វើឡើងដោយរដ្ឋអំណាចថៃតែឯងទេ។ឫនេះជាល្បិចថៃ ដែលចង់់ចាប់់បញ្ជូន
អ្នករបបថ្មីទៅជំរំខ្មែរនៅឯជាយដែន?គួរអោយបារម្ភដែរ ព្រោះមិនដឹង
ហេតុការណ៍ពិតជា យ៉ាងម៉េច។


កាត់់់មុខផ្ទះ កូនក្រុម…ហើយនិងមុខផ្ទះយើង ដោយស្រែកហៅ
បងរករទេះរុញ ឯប្អូនសុំម៉ាក់់ប៉ាទៅជាមួយបង។បន្តិច ក្រោយ
ពីគាត់់យល់់ព្រមហើយ យើងក៏ចេញដំណើរសំដៅរោងបើកអាហារ
បងអោយប្អូនជិះក្នុងរទេះ ហើយបងរុញរទេះដឹកប្អូនកាត់់ច្រកដើរចន្លោះ
ផ្ទះគឺលើដីសើមដែលកន្លែងខ្លះមានទឹកដក់់ផង។បងរុញរទេះ ប្អូនជិះធ្វើ
មុខញញឹម មើលមករកបង និងអ្នកដទៃដែលធ្វើដំណើរចេញទៅបើកអង្ករ
ដូចយើងដែរ។ថ្ងៃនោះ មេឃស្រឡះ គឺជាវេលារសៀល។មេឃបានរាំង
ភ្លៀងពីរបីថ្ងៃមកហើយ។ហេតុនេះ ការធ្វើដំណើរទៅណាមកណាក្នុងជំរំ
បានស្រួលបន្តិច។ក្នុងពេលបងរុញរទេះដឹកប្អូន បងមើលប្អូនអង្គុយមានទឹកមុខ
រីករាយ ព្រោះប្អូនបានជិះរទេះស្រួល។ប្អូនស្លៀកខោខ្លីខ្លួនទទេ។នៅរោង
បើកអាហារ មានមនុស្សច្រើនណាស់់ ឯរទេះរុញក៏មានច្រើនណាស់់ដែរ។
យើងតំរង់់ជួរចំាប្រហែលកន្លះម៉ោង ទើបយើងបើកអង្ករបាន ហើយត្រលប់់
មកផ្ទះវិញ។ក្នុងពេលត្រលប់់មកផ្ទះវិញ បងរុញរទេះដឹកអង្ករ ប៉ុន្តែប្អូន
មិនជិះក្នុងរទេះជាមួយអង្ករទេ គឺប្អូនត្រូវដើរ ព្រោះបងរុញយ៉ាប់់ពេក។
ដោយឃើញថាប្អូនដើរយឺតជាងបងរុញ ទើបបងអោយប្អូនដើរពីក្រោយ
បងវិញ តែមុខមិនសូវស្រស់់ដូចកាលពេលចេញពីផ្ទះដែលប្អូនជិះរទេះ
បាននោះទេ។ទោះបីយ៉ាងណា ក៏ប្អូនយល់់ចិត្តបងដែរ ព្រោះបងរុញរទេះ
ដឹកអង្ករមិនចង់់រួចផង ទំរំាថែមប្អូនចូលក្នុងរទេះទៀតនោះ បងពិតជារុញ
មិនរួចទេ។ដូចម្ដេចក្ដី ក៏ប្អូនបានចេញមកដើរចេញក្រៅជាមួយបងបាត់់
អផ្សុកខ្លះដែរ។ប្អូនចូលចិត្តចេញដើរណាស់់ ប្អូនមិនចង់់នៅសំងំតែក្នុង
ផ្ទះទេ គឺប្អូនចង់់ឃើញគេឃើញឯង ចង់់ស្គាល់់ទីនេះទីនោះ ចង់់កំសាន្តចិត្ត
ចង់់បំបាត់់ការអផ្សុក។ប្អូនមិនធុញនឹងដើរទេ ទោះជាផ្លូវជិតផ្លូវឆ្ងាយ។
គួរអោយអាណិតប្អូន ដែលអផ្សុក។ប៉ុន្តែ ប្អូនមិនសូវមានសុខភាពល្អទេ
ដូច្នេះប្អូនក៏មិនសូវមានកំលាំងដើរច្រើនដែរ ។សុខភាពរបស់់ប្អូននៅតែ
ដូចសព្វដង គឺដូចជារហិតរហៃ ពុំសូវមានកំលាំងកំហែងទោះជាពេលនេះ
ប៉ានំាប្អូនទៅពេទ្យញឹកញាប់់ជាងពីមុនក៏ដោយ ។ជំងឹញឹកញាប់់របស់់ប្អូន
គឺដូចជាគ្រុនក្ដៅ និងក្អក។



ស្រាប់់តែព្រឹកព្រលឹមស្អែកឡើង ត្រូវជាថ្ងៃអាទិត្យទី២៩កញ្ញា១៩៨៥
មីក្រូផ្សាយសំលេងពេញក្នុងជំរំឮលាន់់រំពងថាអង្គការUNHCR គេបើក
លុះដល់់ថ្ងៃរះភ្លឺស្វាង នៅលើដងវិថីតាមបណ្ដោយរបងជាប់់នឹងជំរំបំាងភូ
មានមនុស្សមូរមី មកឈរ ឬ អង្គុយត្រៀបត្រា ដើម្បីរង់់ចាំប្រជ្រៀតគ្នាចូល
ទៅជំរំបំាងភូ គឺតំរង់់ជួរសំដៅទៅកាន់់រោងសំពត់់សទំាងពីរ ដែលជាកន្លែង
គេបើករបបអោយ។ឮគេថាមនុស្សទំាងអស់់ដែលមកតំរង់់ជួរបើករបបនោះ មានចំនួនប្រមាណជាងប្រាំពីរពាន់់នាក់់ ដែលជាចំនួននៅសល់់ក្រោយពីពួក
ពីព្រឹកទាល់់ល្ងាច យើងនៅកណ្ដាលថ្ងៃកណ្ដាលខ្យល់់ រហូតអស់់កំលាំង
ជាខ្លំាង ទើបបើករបបបាន ប៉ុន្តែយើងសប្បាយចិត្តណាស់់។តែប៉ុណ្ណេះ
យើងបាត់់ភ័យគេចាប់់ យើងមានម្ហូបអាហារចិញ្ចឹមជីវិតហើយយើងអាច
របបដែលយើងបើកបានមកនេះ ឈ្មោះថាR.C(Ration Card)។
ថ្ងៃទី១០ តុលាទើបយើងទទួលបានកាតR.C(អរស៊ី?)ដើម្បីទុកយក
ពីដើមរៀងមក។មិនប៉ុន្មានថ្ងៃផង ក្រោយពីបានបើករបបជាលើក
ដំបូងមក ស្រាប់់តែ លេចឮដំណឹងផ្សាយចេញតាមខ្សែសំលេងCBERS
ថា គេនឹងបើករបបអោយជនភៀសខ្លួនថ្មី(RC)សំរាប់់រយៈពេលតែ
មួយខែទៀតទេ។ដំណឹងនេះ នំាអោយយើងធ្លាក់់ទឹកចិត្តភ្លាមមួយរំពេច
គឺយើងស្រងាកចិត្ត ហើយអស់់សង្ឃឹមឡើងវិញដូចកាលរស់់នៅអត់់
របប ដោយលួចលាក់់ខ្លួន។តើដំណឹងនេះពិតឬទេ?ហេតុអីក៏បានជា

នៅក្នុងជំរំបំាងភូ មានកម្មករសំណង់់ជាច្រើនដែលចេញមកពីជំរំខៅអ៊ីដាង
ទៅ រៀងរាល់់ថ្ងៃ ដើម្បីធ្វើការសាងសង់់ផ្ទះថ្មី ចាប់់ពីម្ដុំជាប់់សាលារៀន
High Schoolឡើងទៅទិសខាងជើង រហូតដល់់ជើងភ្នំខៅអ៊ីដាង។
យើងនឹកឆ្ងល់់ដោយភ័យបារម្ភជានិច្ចចំពោះវាសនារបស់់យើង ព្រោះខ្លាចថាគេនឹងបញ្ជូនពួកអ្នករបបថ្មីអោយទៅនៅជំរំបំាងភូនេះ។
ពួកអ្នករបបថ្មីភាគច្រើនមានសេចក្ដីព្រួយបារម្ភដូច្នេះ។ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះគិតថា គេសង់់ផ្ទះថ្មីធ្វើជំរំទទួលជនភៀសខ្លួនយួន។ យើងចង់់ដឹងហេតុការណ៏
នេះណាស់់ តែមិនមានអ្នកណាដឹងសោះ សូម្បីអ្នកធ្វើការសង់់ផ្ទះទំាងនោះ ក៏អត់់ដឹងអីដែរ។ការសំងាត់់់គឺគេលាក់់កំបំាង …ដោយម្យ៉ាងមកពីពេលវេលា
ខាងមុខស្ថិតនៅឆ្ងាយ។គេត្រូវសង់់ផ្ទះអោយបានពេញជំរំសិន  ទើបប្រាប់់
អ្នករបបថ្មីរយៈពេលតែមួយខែទៀតទេនោះ,លុះ ដល់់ពេលកន្លងផុតទៅ
ពីរបីអាទិត្យ ក៏នៅតែមិនមានបញ្ហាអីកើតឡើង ហើយស្ងាត់់ដំណឹងជ្រៀប។  ប៉ុន្តែអ្នកជំរំរបបថ្មីក៏ចេះតែរស់់តាមដំណើរផ្សងព្រេងរបស់់ខ្លួនបន្តទៅ។