Category Archives: សាសនា

ខ្ញុំសូមបកស្រាយរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន

(បើជំនឿខ្ញុំពិត ហើយការបកស្រាយរបស់ខ្ញុំត្រឹមត្រូវ ខ្ញុំសូម
ជាតិនេះរបស់ខ្ញុំជាជាតិចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំផងគឺឈប់កើត
ដូច្នេះឈប់ស្លាប់):
រឿងព្រេងនិទានខ្មែរទាំងអស់មិនសុទ្ធតែជារបស់ខ្មែរទេ។រឿង
ព្រេងនិទានខ្មែរមួយចំនួនត្រូវបានចម្លងយកមកពីបរទេស
ដោយធ្វើការបកប្រែជាភាសាខ្មែរនិងកែសម្របសម្រួលអោយ
មានលក្ខណៈខ្មែរ។ដូចរឿងនិទានអាខ្វិនអាខ្វិននេះជាដើម
មិនដឹងច្បាស់ជារឿងរបស់ខ្មែរទេ ព្រោះមិនដឹងឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ។
ប៉ុន្តែវាជារឿងបុរាណដែលគេនិពន្ធឡើងរាប់រយឆ្នាំមកហើយ
មានរឿងព្រេងនិទានជាច្រើនផ្សេងទៀតត្រូវបាននិពន្ធឡើង
កាលពីរាប់ពាន់ឆ្នាំកន្លងមកដែរ។ខ្ញុំដឹងដោយសារថា ទស្សនវិទូ
អាល្លឺម៉ង គឺលោកArthur Schopenhauer(1788-1860)
ក៏បានអានរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនដែរ។
សឹងគ្រប់រឿងព្រេងនិទានខ្មែរ មិនមានឈ្មោះអ្នកនិពន្ធទេ
ហើយចាប់ផ្ដើមឡើង សរសេរថា៖កាលពីព្រេងនាយ… ឬជា
យូរលង់ណាស់មកហើយ…។ដូច្នេះយើងមិនដឹងទាំងឈ្មោះ
អ្នកនិពន្ធនិងសម័យកាលនៃការនិពន្ធឡើយទោះជាកន្លង
រាប់រយឬរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយក៏ដោយ។
រឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនសំរាប់មហាជនទូទៅ ហាក់ដូចជារឿង
សាមញ្ញព្រោះអាចជារឿងបែបកំប្លែង បែបអប់រំធម្មតា។
ប៉ុន្តែឥឡូវខ្ញុំមើលឃើញលើសពីនេះ គឺវាជារឿងទាក់ទិន
នឹងជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនា ឬព្រាហ្មណ៌សាសនាហើយ
ជាចៃដន្យ ទាក់ទិនទៅនឹងជំនឿរបស់ទស្សនវិទូក្រិក
គឺលោក ប៉្លា តុង។
លោកប៉្លា តុងមានជំនឿថាមនុស្សមានព្រលឹង ។ព្រលឹងគឹ
ខ្លួនប្រាណទីពីររបស់យើងដែលមើលមិនឃើញ ។ពេលខ្លួន
ប្រាណស្លាប់ទៅ ព្រលឹង មិនស្លាប់ទៅជាមួយទេហើយនឹងទៅ
រកចាប់កំណើតមួយថ្មីទៀត។ប៉ុន្តែរាល់ការចាប់កំណើតរបស់
ព្រលឹងក្នុងខ្លួនប្រាណយើងនេះគឺជាការស្លាប់របស់ព្រលឹងទៅ
វិញទេ ព្រោះលោកជឿថាខ្លួនប្រាណយើងហ្នឹងគឺជាផ្នូររបស់
ព្រលឹង។លុះណាតែព្រលឹងឈប់ចាប់កំណើតទៀត ទើបមាន
សេរីភាព ចាកផុតទុក្ខទាំងឡាយបាន។
លោកប្ល៉ា តុងបានបែងចែកព្រលឹងជាបីផ្នែកក្នុងពីរ៉ាមីដមួយ៖
ផ្នែកខាងលើ រាងតូចស្រួចគឺជាវិចារណញ្ញាណឬបញ្ញា ផ្នែក
កណ្ដាលជាឆន្ទៈឬចិត្ត រីឯផ្នែកខាងក្រោមធំជាងគេ គឺជា
តណ្ហា ឬចំណង់ឬគិលេស។ចិត្តស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជារបស់់
វិចារណញ្ញាណឬបញ្ញា(Intellect)គឺជាឆន្ទៈ។ឆន្ទនេះមាន
អានុភាពខ្លំាងណាស់់ ព្រោះជាកងទ័ពឬកងរក្សាសណ្ដាប់់
ធ្នាប់់សង្គម សន្តិសុខ និងសន្តិភាព ដោយប្រើអាវុធ
យុទ្ធភ័ណ្ឌជាមធ្យោបាយ ។ឆន្ទៈអាចឈ្លោះទាស់់ទែងគ្នា
ជាមួយវិចារណញ្ញាណទោះជានៅក្រោមបង្គាប់់ក៏ដោយ។
នុងករណីនេះហើយបានជាចិត្តឬឆន្ទៈដែលតំណាងដោយ
បេះដូង ពេលស្រឡាញ់នរណាម្នាក់ មិនស្ដាប់វិចារណញ្ញណ
ឡើយ ។ដូច្នេះហើយបានជាភាសិតអង់គ្លេសមួយសរសេរថា
Love is blind ដែលប្រែថាស្នេហាគឺខ្វាក់។មែន!ស្រឡាញ់
គឺខ្វាក់ ស្រឡាញ់គឺខ្វាក់ មើលមិនឃើញអ្វីទាំងអស់ ចេះតែ
ស្នេហាលុះទាល់តែយូរពេលទៅប្រសិនស្នេហាបោកប្រាស់ខ្លួន
ទើបមកស្ដាប់វិចារណញ្ញាណ។
ប៉ុន្តែឆន្ទៈមានមុខងារច្បាស់់លាស់់មួយគឺត្រួតត្រាដោយអាវុធ
លើប្រជារាស្រ្តដែលក្នុងពីរ៉ាមីដតំណាងដោយតណ្ហា ឬសេចក្ដី
ត្រូវការរបស់់សង្គម។ដូច្នេះឃើញថា តណ្ហាស្ថិតនៅក្រោម
បញ្ញាផង ឆន្ទៈ(ចិត្ត)ផង។ប៉ុន្តែទោះបីយ៉ាងណាតណ្ហានៅ
តែអាចមិនស្ដាប់់បង្គាប់់ថ្នាក់់ដឹកនំាទំាងពីរបាន ។មនុស្ស
មានច្រើនប្រភេទ ដោយសារថាខ្លះរស់នៅក្រោមបញ្ជា
វិចារណញ្ញាណច្រើនជាងគេ ខ្លះរស់់នៅក្រោមបញ្ជាឆន្ទៈ(ចិត្ត)
ច្រើនជាងគេ ហើយមួយភាគធំជាងគេបំផុតរស់់នៅក្រោម
បញ្ជាតណ្ហាច្រើនជាងគេ។

ឥឡូវងាកមើលរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនវិញ យើងមានតួ
អង្គសំខាន់ប្រាំគឺអាខ្វិន អាខ្វាក់ យក្ខ(ពីរ) និងនាងពៅ
ដែលយើងអាចប្រៀបថាអាខ្វិនគឺជាវិចារណញ្ញាណ ឬបញ្ញា
អាខ្វាក់គឺជាឆន្ទៈឬចិត្ត យក្ខឈ្មោលខគឺជាអវិជ្ជាឬ
សេចក្ដីល្ងង់ យក្ខញីគឺតណ្ហា រីឯនាងពៅគឺជាព្រលឹង។
ក្នុងជំនឿពុទ្ធសាសនានិងព្រហ្មណ៌សាសនាវិញ ដើម្បីរំដោះ
ព្រលឹង លុះត្រាតែប្រើបញ្ញាជាមួយចិត្តទៅបង្រ្កាបតណ្ហា
ដែលជាដើមហេតុនៃការកើត-ស្លាប់។ ក្នុងរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន
មានតួយក្ខដល់ទៅពីរ ហេតុអ្វី?យក្ខឈ្មោល តំណាងអវិជ្ជា
ឬសេចក្ដីល្ងង់ ចំណែកយក្ខញីតំណាងតណ្ហា។យក្ខ
ឈ្មោលយក្ខញីមិនបានមកជាមួយគ្នាទេ គឺយក្ខឈ្មោល
មកដល់មុន ត្រូវបានអាខ្វិន(បញ្ញា)បណ្ដេញទៅបាត់ព្រោះ
តែល្ងង់មិនដឹងល្បិចបញ្ឆោតរបស់អាខ្វិន។បន្ទាប់មក ដល់
វេនយក្ខញី(តណ្ហា)មកដល់ ត្រូវបានអាខ្វាក់(ចិត្ត)
កាត់ដាច់កស្លាប់នៅនឹងកន្លែង។ជោគជ័យក្នុងការសង្រ្គោះ
នាងពៅ(ព្រលឹង)គឺត្រូវការត្រូវការបញ្ញានិងចិត្តសហការគ្នា
ទើបបានសំរេច។ដូច្នេះ គេត្រូវការបញ្ញានិងចិត្តដើម្បីរំងាប់
តណ្ហា។ការរំដោះឬសង្គ្រោះនាងពៅគឺដូចជារំដោះឬរម្ងាប់
ទុក្ខដូច្នោះដែរ។កន្លែងរម្ងាប់ទុក្ខឬរលត់ទុក្ខគឺនិពា្វន។
ដើម្បីរំដោះទុក្ខឬបំបាត់ទុក្ខ អោយអស់រលីង គឺត្រូវបំបាត់
ឬរំលើងឫសកែវនៃទុក្ខពោលគឺកំចាត់អវិជ្ជា(យក្ខឈ្មោល)
សម្លាប់តណ្ហា(យក្ខញី)។

គូស្នេហ៏ឬគូបដិបក្ខ?

ក្នុងសាកលលោកយើងនេះ មនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ កើតមក
តែងតែមានគូស្នេហ៍ឬគូបន្តពូជ ហើយសូម្បីតែវត្ថុគ្មានវិញ្ញាណ
ខ្លះក៏អាចមានគូដែរ បើមិនគូស្នេហ៍ក៏គូបដិបក្ខដែរ។គូស្នេហ៍នៅ
ជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នា ឯគូបដិបក្ខគឺច្រានគ្នាចេញ ដោយមិនអាច
នៅជាមួយគ្នាបានឡើយ។គូបដិបក្ខមិនមែនត្រូវតែមានន័យថា
ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនោះទេ គឺមានន័យថាមានកម្លាំងឬធាតុផ្ទុយគ្នា
តួយ៉ាងដូចអេឡេចត្រុងមានគូរបស់វាគឺប៉ូស៊ីត្រុងដែលមិនអាច
នៅជាមួយគ្នាបានព្រោះថាបើប៉ះទង្គិចគ្នានោះ នឹងលុបបំបាត់
គ្នា ហើយនឹងរលាយខ្លួនទាំងពីរនាក់បាត់ជាពុំខាន។រឿងនេះ
ខុសគ្នានឹងចរន្តអគ្គសនីឬប៉ូលដែកឆក់ដែលចរន្តវិជ្ជមានរត់
ទៅរកចរន្តអវិជ្ជមានឬប៉ូលខាងជើងទាញឆក់ប៉ូលត្បូងហើយប៉ូល
ខាងជើងនិងខាងជើងច្រានគ្នា ក៏ដូចជាប៉ូលខាងត្បូងច្រាន
ប៉ូលខាងត្បូងដែរ។ចរន្តអគ្គសនីឬប៉ូលញីឈ្មោលនេះ មិនមែនដូច
នឹងគូបដិបក្ខទេ ព្រោះថាវាមិនស៊ីសងគ្នាមួយនឹងមួយដូច
គូបដិបក្ខដែលប្រៀបប្រដូចទៅនឹងករណី +1-1=0ឡើយ។
សូម្បីផែនដីក៏មានគូដែរគឺមេឃ។តាមជំនឿរឿងព្រេងក្រិកបុរាណ
ផែនដីដែលក្រិកហៅថាGaïaនោះ មានមេឃដែលក្រិកហៅថា
Ouranosជាគូស្នេហ៍។ដើមឡើយOuranosនៅអោបរឹតGaïaរួម
ស្នេហ៍មិនទៅណាឡើយ ហើយក៏បានបង្កើតយក្សា ទេវតានិងមនុស្ស
លោកមក។ប៉ុន្តែGaïaថប់ដង្ហើមនឹងការអោបរឹតពីOuranos
ក៏ប្រឹងរើខ្លួនចេញ តែមិនរួចក៏បានពឹងកូនៗអោយជួយ ហើយ
ទីបំផុតកូនក៏បានសំរេចកាត់លិង្គហរបស់Ouranosៗក៏ហោះឡើង
លើខ្ពស់ទៅសែនឆ្ងាយ,នោះហើយហៅថាមេឃ។ប៉ុន្តែយូរៗម្ដង
រាល់ពេលភ្លៀងOuranosអាចបន្ទាបខ្លួនមករួមស្នេហ៍ជាមួយ
Gaïaទោះមិនបានអោបរឹតយូរដូចមុនក៏បានបញ្ចេញទឹកកាម
ដែលជាភ្លៀងនោះធ្លាក់មកលើGaïaដែរ។
មានគូស្នេហ៍ពិសេសមួយខុសពីគូស្នេហ៍សត្វលោក ខុសពីផែនដី
និងមេឃ គឺគូស្នេហ៍អវកាសនិងពេលវេលា។
តាមពិត ពេលវេលាមានគូជាយូរមកហើយ ។ស្វាមីរបស់ពេលវេលា
គឺអវកាសដែលភាសាសាមញ្ញហៅថាលំហនោះអី។អ្នកទាំងពីរ
គឺជាគូស្នេហ៍ដ៏ស្មោះប្ដូរផ្ដាច់ជាងគេទាំងអស់ គឺលើសជាងស្នេហា
ទុំទាវទៅទៀតព្រោះថានៅទីណាក៏ដោយ ស្វាមីរបស់ពេលវេលា
ទៅដល់ទីណា ពេលវេលាក៏ទៅដល់ទីនោះ។ទុំនិងទាវមិននៅ
ជាមួយគ្នាគ្រប់ទីកន្លែងទេហើយក៏អាចបែកបាក់គ្នាដូចគូស្នេហ៌
មនុស្សដ៏ទៃដែរប្រសិនមានជម្លោះ។។ចំណែកអ្នកទាំងពីរនៅជាមួយគ្នា
រហូតគ្រប់វិនាទី ស្មោះភក្ដីនឹងគ្នារហូតហើយមិនអាចបែកគ្នា
បានជាដាច់ខាត គឺថាមិនមានអ្វីអាចបំបែកអ្នកទាំងពីរ
ចេញពីគ្នាបានឡើយ។នៅទីណាមានអវកាស នៅទីនោះមាន
ពេលវេលា។ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរមិនមែនជាមនុស្ស មិនមែន
ជាសត្វឬរុក្ខជាតិ តែជាអង្គភាពឥតរូប ឥតក្លិន ឥត
រសជាតិ ឥតវិញ្ញាណ មានវត្តមាននៅគ្រប់កាលៈទេសៈ។
ប៉ុន្តែពេលគេថាធ្វើដំណើរក្នុងលំហ ឬធ្វើដំណើរក្នុងពេលវេលា
ដែលភាសាបារាំងថាvoyager dans l’espace ou voyager
dans le temps(ធ្វើដំណើរក្នុងលំហឬធ្វើដំណើរក្នុងពេលវេលា)
គេចង់ថាមានន័យពីរខុសគ្នា ព្រោះការធ្វើដំណើរក្នុងលំហ
គឺការធ្វើដំណើរក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ចំណែកការធ្វើដំណើរក្នុង
ពេលវេលាគឺការធ្វើដំណើរទៅអតីតកាលឬអនាគតកាល។
ប៉ុន្តែគេមិនអាចបំបែកអវកាសចេញពីពេលវេលាបានឡើយ
ដូចដែលលោកតារាវិទូCarl Saganបានមានប្រសាសន៍នោះ។
គេថែមទាំងបានស្រម៉ៃផលិតយានយន្តដែលអាចធ្វើដំណើរ
ក្នុងពេលវេលាទៀតផងគឺចង់ទៅអតីតកាលក៏បានទៅ
អនាគតកាលក៏បាន។តែដោយហេតុថាអវកាសនិងពេលវេលា
តែងនៅជាមួយគ្នាជានិច្ចនោះ ដូច្នេះ នៅក្នុងកាលទាំងបី
ត្រូវតែមានអវកាសដែរ។
តាមទ្រឹស្ដីតារាសាស្រ្ត អ្នកទាំងពីរដែលជាអវកាសនិង
ពេលវេលាបានកើតមកជាមួយគ្នាពីបន្ទុះBig Bang
ដែលជាបុព្វហេតុនៃកំណើតរបស់សាកលលោក។ក្នុង
សាកលោកយើងនេះ អ្វីដែលបានកើតហើយ ក៏នឹងត្រូវ
តែស្លាប់ ។សត្វលោករួមទាំងវត្ថុគ្មានវិញ្ញាណ ហើយនិង
អ្នកទាំងពីរក៏នឹងស្លាប់ទៅវិញដែរ។ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរកើត
មកជាមួយគ្នា ហើយពេលស្លាប់ក៏នឹងស្លាប់ជាមួយគ្នាដែរ។
គឺអ្នកទាំងពីរហើយដែលគ្របដណ្ដប់សាកកលោកទាំងមូល។
គឺអ្នកទាំងពីរហើយដែលជាលំនៅដ្ឋាននៃភព ផ្កាយ ហ្គាឡាក់ស៊ី
ទាំងឡាយ ប្រៀបដូចជាទឹកជាលំនៅដ្ឋាននៃមច្ឆាទាំងឡាយដែរ។
គឺអ្នកទាំងពីរហើយដែលទ្រទ្រង់ផ្កាយ ភព អាចម៏ផ្កាយ
ល្អងធូលី ឧស្ម័ន ហ្គាឡាក់ស៊ី ពន្លឺ ក្នុងសាកលលោកនេះ។
ទោះបីថាអ្នកទាំងពីរគ្មានរូប គ្មានក្លិន គ្មានរសជាតិ
គ្មានវិញ្ញាណ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរដែលទ្រទ្រង់ផ្កាយ ភព នានា
ក៏នឹងត្រូវខូចទ្រង់ទ្រាយ របៀបដូចបាល់មួយដាក់់លើពូកៗ
នឹងត្រូវផត ឬទ្រុឌ ហើយប្រសិនជាបាល់នោះធ្ងន់មហាសែន
ធ្ងន់ឥតគណនាទម្ងន់បាន នោះនឹងចោះទំលុះអ្នកទាំងពីរ
បង្កើតបានជារូងខ្មៅមួយដែលគ្មានបាត់ គឺបាល់គេចចេញពី
អ្នកទាំងពីរបានហើយ គឺចេញទៅទីកន្លែងផ្សេងឬ
សាកលលោកមួយទៀត។មានរូងខ្មៅជាច្រើនរាប់មិនអស់
នៅក្នុងសាកលលោកនេះ ដោយមួយចំនួនធំស្ថិតនៅកណ្ដាល
ស្នូលហ្គាឡាក់ស៊ី។គឺរូងខ្មៅនោះហើយជារណ្ដៅខ្មោចរបស់ផ្កាយ
ដែលបានស្លាប់បាត់ស្រមោលទៅ គឺប្រៀបទៅដូចជាផ្នូរខ្មោច
មនុស្ស សត្វចឹងដែរ។ប៉ុន្តែរណ្ដៅនៃរូងខ្មៅនោះដំបូងមាឌ
តូចទេ លុះដោយសារគំនួចរបស់វាៗក៏ស្រូបយកធូលី ឧស្ម័ន
ផ្កាយនានាដែលនៅក្បែរ ព្រមទាំងពន្លឺផងដែរ ក៏បណ្ដាល
អោយវារីកមាឌធំឡើងៗជាលំដាប់។
លើលោកនេះ ពុំមានសត្វលោកណាអាចចេញពីអ្នកទាំង
ពីរបានទេ លើកលែងតែថាសត្វលោកកុំរស់នៅក្នុង
សាកលលោកនេះទៀត មានន័យថាបានស្លាប់ចាកចេញ
ទៅពីសាកលលោកនេះហើយ។
រីឯគូបដិបក្ខវិញ អ្នកទាំងពីរត្រូវតែមានធាតុផ្ទុយគ្នា នៅ
កន្លែងទីទៃពីគ្នា ដោយមិនប៉ះទង្គិចគ្នាទើបបានសុខ។ដោយ
សារថាគេរកឃើញថាលោកធាតុមានគូបដិបក្ខ ដូចជា
électron-positron,proton-antiproton,
quark-antiquark។ដូច្នេះហើយ តារាវិទូក៏ហ៊ានសន្និដា្ឋន
ថាសាកលលោកយើងនេះ(Univers)ក៏មានគូបដិបក្ខដែរ
(Anti-Univers)។គេគិតថាសាកលលោកយើងនេះជា
សាកលលោកវិជ្ជមាន ចំណែកសាកលលោកដែលជាគូបដិបក្ខ
គឺជាសាកលោកអវិជ្ជមានដែលមិនដឹងនៅទីណា។ប៉ុន្តែប្រសិន
ជាសាកលលោកទាំងពីរមកប៉ះទង្គិចគ្នានោះនឹងរលាយបាត់
សូន្យទាំងពីរតែម្ដង។យោង តាមតារាវិទូ Stephen Hawking
ដែលបានសរសេរនៅក្នុងសៀវភៅ
មួយរបស់់ លោកដែលមានចំណងជើងថាUne brève histoire​
du temps (ប្រវត្តិសង្ខេបនៃពេលវេលា)ត្រង់់ទំព័រ៨៨-៨៩ដូច
ខាងក្រោមនេះ៖ La découverte
du positron en 1932 confirma la théorie de​
Dirac​ et lui valut de recevoir ​le prix ​
Nobel ​en 1933. Nous savons aujourd’hui​
que ​toute particule a son anti-particule
​avec​​​ laquelle ​elle peut​​ s’annihiler.
(Dans​ le cas des particules ​​supports-de-force,
les​ anti-particules,anti-mondes et
des ​anti-gens sont faits​​ d’anti-particules.
​Cependant si vous rencontrez votre anti-vous,
ne lui ​serrez pas ​la main​! Sinon,vous disparaîtriez
​​tous ​les ​deux dans un ​grand ​éclair ​de lumière.
ដែលប្រែដូចតទៅនេះថា៖របកគំហើញនៃប៉ូស៊ីត្រុង(គូបដិបក្ខ
របស់់អេឡេចត្រុង) ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២បង្ហាញអោយឃើញជា
ក់់ស្ដែងលើទ្រឹស្ដីរបស់់លោក Diracហើយ ដែលនំាអោយ
លោកបានទទួលនូវរង្វាន់់ណូបែល(Nobel)នៅក្នងឆ្នំា១៩៣៣។
សព្វថ្ងៃនេះយើងដឹងថាគ្រប់់ចុណ្ណភាគ(particule)
ទំាងអស់់វាមានចុណ្ណភាគ បដិបក្ខ(anti-particule)
ដែលលុបបំបាត់់(ធ្វើអោយរលាយទៅជាសូន្យ) គ្នានឹង
គ្នាបាន។(ក្នុងករណីនៃចុណ្ណភាគទ្រទ្រង់់កំលំាង,ចុណ្ណភាគ
បដិបក្ខគឺវា ដូចតែចុណ្ណភាគខ្លួនវាហ្នឹង)។ប្រហែលជាអាច
មានសាកលលោកបដិបក្ខ,មនុស្សបដិបក្ខដែលផ្សំផ្គុំឡើង
ដោយចុណ្ណភាគបដិបក្ខ។ប៉ុន្តែ ប្រសិនជាអ្នកជួបគូបដិបក្ខរបស់់
អ្នក​សូមកុំចាប់់ដៃគាត់់!មិនចឹងទេ អ្នកទំាងពីរនឹងរលាយ
បាត់់ខ្លួន ក្នុងផ្លេកពន្លឺដ៏ធំមួយ។

ទោះបីយ៉ាងណា វាក៏នឹងបានក្លាយជាពន្លឺដែរ។
វាមិនរលាយ ជាសូន្យនោះទេ។ប៉ុន្តែ នៅមានចំងល់់មួយទៀត
ចោទឡើង៖តើពន្លឺជាអ្វី?តាមទ្រឹស្ដី រូបវិទ្យា,ពន្លឺគឺជា
ចុណ្ណភាគផង និងជារលកផងបានន័យថាជារូបធាតុនិង
អរូបធាតុmatériel et immatérielព្រោះវាជា
photons(ចុណ្ណភាគនៃពន្លឺ) ផងនិងondes(រលក)ផង។
ប៉ុន្តែពន្លឺអាចកើតចេញមកពីលោកធាតុឬអលោកធាតុ។
ពន្លឺ ត្រូវតែកើតចេញពីប្រភពណាមួយ ទោះជាប្រភព
នោះជារូបធាតុក្ដី អរូបធាតុក្ដី ដូចជារូបខ្មោច
ឬទេវតា ជាពន្លឺដែលសំដែងអោយ មនុស្សម្នាក់ណា
បានឃើញ ដែលភាសាបារាំងហៅថា apparitions នោះ។

Buddhist life quotes

_In one’s family,respect and listening are the source of
harmony.
_The mind contains all possibilities.
_Victory creates hatred,defeat creates suffering.Those who
are wise strive for neither victory nor defeat.
_We are not independant but interdependant.
_If your compassion does not include yourself,it is not
complete.
_Learn to respond,not to react.
_We do not need more knowledge but more wisdom.Wisdom
comes from our own attention.
_Generosity brings joy,honesty brings peace.

មនុស្សមាត់ទិព្វ

មនុស្សគឺដូចទេវតាដែរតើ គឺមានភ្នែកទិព្វ ត្រចៀកទិព្វ
និងមាត់ទិព្វ។ចំពោះភ្នែកទិព្វ និងត្រចៀកទិព្វ អ្នកទាំង
អស់គ្នាបានដឹងនិងឃើញស្រាប់ហើយនៅសម័យនេះ ដែល
យើងហៅថាសម័យហ្វេសប៊ុកគឺថាចង់ឃើញគ្នាពីទីណាភ្លាមៗ
ក៏បាន ហើយស្ដាប់ឮគ្នានិយាយពេលណាទីណាក៏បានតាមចិត្តចង់។
ចុះមាត់ទិព្វនោះវិញយ៉ាងម៉េចដែរ?មាត់ទិព្វរបស់មនុស្សយើង
គឺថាពេលគេអោយពរគ្នាក្នុងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ជាពិសេស
ក្នុងឱកាសបុណ្យឆ្លងឆ្នាំចាស់ចូលឆ្នាំថ្មីតែម្ដង។ចំណែកពាក្យដាក់
បណ្ដាសារវិញឬពាក្យសម្បថវិញក៏ស័ក្ដិសិទ្ធដែរ ព្រោះមនុស្សមាត់ទិព្វ។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពេលមនុស្សដើរព្រៃ គេសូមមិនអោយ
និយាយអ្វីផ្ដេសផ្ដាសទេ ព្រោះខ្លាចអារក្សអ្នកតាព្រៃភ្នំ ដូចជា
និយាយបន្លាចគ្នាថាមានពស់ៗ ក៏ខ្លាចថាពស់នឹងចេញមកមែន
ជាដើម។ល។
មានរឿងព្រេងមួយក្នុងជំនឿពុទ្ធសាសនាបានប្រាប់ថា
មនុស្សដើមឡើយគឺជាទេវតាខ្លួនប្រាណមានពន្លឺអាច
ហោះហើរ ដើរលេងសប្បាយគ្រប់ទីកន្លែង។ថ្ងៃមួយ ពួកគេបាន
មកដល់ភពផែនដី បានឃើញពពុះទឹកសមុទ្រ សស្អាតក៏ទៅលូក
ដៃចាប់មកហិតមើលព្រោះធំក្លិនឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ក៏ភ្លក់មើល ហើយ
ក៏សោយ រួចក៏នាំគ្នាសោយទាល់តែអស់ ហើយព្រះកន្សែង
សោកស្ដាយ ប៉ុន្តែមុខមាត់របស់ពួកគេប្រែប្រួលទៅជាអាក្រក់
រួចលែងចេះហោះហើរ ហើយក៏ត្រូវតែស្នាក់នៅលើផែនដីតទៅ
ទៀត ។លុះក្រោយមក មានក៏ទឹកសមុទ្របាននំាមកនូវចំណី
ថ្មីមួយទៀតគឺដូចជាពពុះទឹកដែរ តែទន់ជ្រាយដូចFromage
មានរស់ចជាតិកាន់តែឆ្ងាញ់ ក៏នំាគ្នាសោយសប្បាយតទៅទៀត។
ក៏ប៉ុន្តែម្ដងនេះ ពន្លឺក្នុងអង្គប្រាណរបស់គេក៏កាន់តែអ៊ីវទៅៗ
ស្រាប់តែយូរបន្តិចក៏លែងភ្លឺ ប៉ុន្តែក្នុងគ្រាជាមួយគ្នានោះ ក៏
កើតមានពន្លឺព្រះអាទិត្យមកបំភ្លឺលោក ។ចំណែកឯFromage
ក៏ឈប់មាន ធ្វើអោយពួកទេវតាយើងព្រះកន្សែងទួញសោកស្ដាយ
ទៀតហើយ ព្រោះមិនដឹងនឹងបានអីសោយ។ពេលនោះ ពួកគេ
ក៏នាំគ្នាចេញដំណើរស្វែងរកចំណីអាហារថ្មីហើយបានសាងសង់ជំរក
ឬផ្ទះ ហើយបង្កើតជាភូមិរស់នៅដោយបរិភោគបន្លែឬផ្លែឈើ។
បន្តិចក្រោយមក គេក៏បានស្គាល់រុក្ខជាតិមួយគឺស្រូវ ដែលផ្លែមិន
មានសំបកទេ គឺថាដំណាំស្រូវនេះកាលណាគេបេះយកគ្រាប់វាមក
អាចដាំបាយបរិភោគតែម្ដង ហើយចំណែកឯដើមវានៅជាកញ្រ្ជាំង
នោះក៏ដុះលូតលាស់ចេញផ្លែផ្កាថ្មីទៀតដោយមិនចាំបាច់ថែទាំឡើយ។
ដូច្នេះពួកទេវតា-មនុស្សយើងក៏រស់នៅស្រួលដោយមិនបាច់ធ្វើកសិកម្ម។
ថ្ងៃមួយមានមនុស្សម្នាក់កើតមានគំនិតខ្ជិល ដោយនិយាយថាបើ
ទៅបេះគ្រាប់ស្រូវរាល់ថ្ងៃចឹងដូចជាធុញហើយនឿយហត់ ។ដូច្នេះគេ
ក៏សំរេចចិត្តទៅច្រូតស្រូវយកគ្រាប់ស្រូវមកទុកបរិភោគអោយបាន
បួន-ប្រាំថ្ងៃ។ឃើញដូច្នេះ ទេវតា-មនុស្សឯទៀតក៏ធ្វើតាម រួចក្រោយ
មកក៏នាំគ្នាច្រូតស្រូវយកផលមានស្រាប់នេះមកទុកសម្រាប់
បរិភោគរយៈពេលកន្លះឬមួយខែ។មិនយូរប៉ុន្មានក៏កើតមានរឿង
ទួញសោកមួយ គឺថាស្រូវឈប់ដុះលូតលាស់ចេញផ្លែផ្កាឯងៗទៀត
ហើយ ចំណែកគ្រាប់ស្រូវក៏ទៅជាមានសំបក ធ្វើជីវិតរស់នៅកាន់
តែយ៉ាប់ ដោយសារតែគំនិតខ្ជិលរបស់ទេវតាម្នាក់នោះ។ដូច្នេះ
ពេលនោះតទៅ ពួកគេត្រូវតែដាំដំណាំស្រូវហើយប្រមូលភោគផល
មកបោកបែនហើយកិនស្រូវយកសំបកវាចេញ។ដល់ចឹងទៅ ពួក
គេក៏នាំគ្នាចែកដីគ្នាធ្វើកសិកម្ម រហូតដល់មានពេលមួយ
ឈ្លោះទាស់ទែងគ្នា មិនដឹងដោះស្រាយយ៉ាងម៉េច ព្រោះមិនមាន
អ្នកណាដោះស្រាយអោយ។ដូច្នេះគឺក៏រកមើលមនុស្សណារូបរាងស្អាត
ស្អំចេះគិតខុសត្រូវមកជួយដោះស្រាយជម្លោះរវាងពួកអ្នកមានជម្លោះ។
មិនយូរប៉ុន្មាន គេក៏លើកអ្នកនោះអោយធ្វើជាអ្នកប្រធានភូមិ រួច
ក៏ក្លាយជាស្ដេចគ្រប់គ្រងពួកគេគ្រប់ទិសទីទាំងអស់។រួចហើយពួក
គេមានកូនចៅរស់នៅពាសពេញលើពិភពលោក ក៏មានអ្នកគ្រប់
គ្រង់ជាច្រើនផ្សេងទៀតហើយបង្កើតបានជាជាតិសាសន៍និង
ប្រទេសផ្សេងៗមានដូចសព្វថ្ងៃនេះ។

តើអ្នកដឹងទេ?

ត្រីងៀតប្រៃខ្លាំង ធ្វើម៉េចទើបបន្សាបវាអោយឈប់ប្រៃខ្លាំង?
គឺត្រូវយកវា​ទៅត្រាំទឹកអំបិលអោយបានមួយសន្ទុះធំ រួចលាង
វាអោយស្អាត។ទឹកសាបមិនបន្សាបវាបានលឿនទេ ។ចំណែក
ទឹកអំបិល វិញវាបឺតយកជាតិប្រៃពីត្រីងៀតបានយ៉ាងឆាប់
រហ័សហើយធ្វើអោយបាត់ប្រៃខ្លាំងយ៉ាងលឿន។មនុស្សមាន
សមាជិកគ្រួសារស្លាប់ កើតទុក្ខខ្លាំង ធ្វើម៉េចទើបបន្សាប
ទុក្ខខ្លាំងបាន?គឺត្រូវ ស្ដាប់ធម៌ទេសនា ឬស្មូតឬស្ដាប់ចំរៀង
កំសត់ ។មិនត្រូវ ទៅរាំច្រៀង ឬស្ដាប់ចំរៀងរាំញាក់ឡើយ។ឬ
ក៏អាចធ្វើដំណើរទេចរណ៍ទៅលេងមាត់សមុទ្រស្រូបខ្យល់អាកាស
បរិសុទ្ធឬកំសាន្តព្រៃ កំសាន្តភ្នំឬប្រាសាទបុរាណផ្សេងៗ។
អ្នកជំងឺខ្លះបានស្បើយដោយបានដើរកំសាន្តមាត់សមុទ្រស្រូប
ខ្យល់បរិសុទ្ធហើយផឹកទឹកក្រូចពោធិសាត់។មិនតែប៉ុណ្ណោះត្រូវ
ទទួលស្គាល់ថាជីវិតនរណាក៏ផុយស្រួយដូចគ្នា។ គ្មាននរណាមាន
ជំរករឹងមាំដើម្បីធានាការពារជីវិតខ្លួនឯងបានគ្រប់ពេលវេលា
នោះទេ។ទីបំផុត សំរាប់គ្រប់គ្នា ជីវិតនឹងទៅដល់ទីបញ្ចប់ដោយ
គេចមិនរួច ព្រោះជីវិតគឺកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់។គ្រប់អ្វីៗជា
របស់យើងគ្រាន់តែជារបស់បណ្ដោះអាសន្ននតែប៉ុណ្ណោះ ។
ចំណែកឯជីវិតរបស់ខ្លួនយើងម្នាក់ៗក៏ជារបស់បណ្ដោះអាសន្នដែរ
ព្រោះសេចក្ដីស្លាប់មិនទៀងឡើយ។ជីវិតមនុស្សយើងបើធៀប
នឹងជីវិតផ្កាយឬជីវិតអមតៈ គឺខ្លីណាស់ ហាក់ដូចជាមួយ
ពព្រិចភ្នែកប៉ុណ្ណោះ។ដូច្នេះហើយ ប្រសិនជាមានជីវិតអមតៈ
ក្រោយសេចក្ដីស្លាប់ តើចង់បានទេ គ្រប់គ្នា?ជីវិតអមតៈគឺ
ឈប់កើតឈប់ស្លាប់ហើយក៏ឈប់មានទុក្ខ(មានតែសុខនិង
សប្បាយ:Béatitude) ដូចករណីព្រះពុទ្ធចូលព្រះបរិនិពា្វន។
ដោយ ថេន ម៉ារឌី

មិនគួរអោយជឿ៎(3)

1.Prahlad Jani ជាយោគីឬអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូជនជាតិឥណ្ឌា
បានរស់នៅដោយអត់បរិភោគចំណីអាហារនិងទឹកហើយមិនដែល
បត់ជើងតូចជើងធំឡើយ តាំងតែពីលោកមានអាយុ៨ឆ្នាំក្រោយពេល
ដែលទេពធីតាបីអង្គគឺព្រះនាងKaliព្រះនាងLakshmiនិងព្រះនាង
Saraswatiបង្ហាញនាំផ្លូវអោយដើរតាម នាយប់អាធ្រាត្រមួយ។
Prahlad Jani ក៏យល់ព្រមប៉ុន្តែបានសួរថាតើបានម្ហូបអាហារ
អីបរិភោគ?ទេពធីតាទំាងបីអង្គក៏បានយកម្រាមដៃ
ម្នាក់មួយមកចុចលើបបូរមាត់Prahlad Jani ហើយវាចាប្រាប់
ថាឯងអត់ត្រូវការបារម្ភពីម្ហូបអាហារទៀតទេ។ចាប់តាំងពីគ្រានោះមក
Prahlad Janiក៏ឈប់បរិភោគចំណីអាហារ ឈប់ផឹកទឹក ហើយក៏
ឈប់បត់ជើង។Prahlad Janiកើតនៅឆ្នាំ១៩២៧។លោកអត់បរិភោគ
ចំណីអាហារនិងទឹកអស់រយៈពេល៨៤ឆ្នាំហើយ។លោកបានអះអាងថាលោក
នឹងរស់រហូតដល់អាយុមួយពាន់ឆ្នាំ(១០០០ឆ្នាំ)។លោកបានប្រាប់ថា
អាហារទិព្វដែលនាងទេពធីតាទំាងបីផ្ដល់អោយនោះគឺហូរចូលទៅក្នុង
មាត់របស់លោកតាមរន្ធតូចមួយជាប់នឹងក្រអូមមាត់។ដូច្នេះហើយលោក
ក៏ល្បីឈ្មោះពេញទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេសហើយធ្វើអោយគេងឿងឆ្ងល់គ្រប់គ្នា
រហូតដល់ថ្ងៃមួយក្នុងឆ្នាំ២០០៣វេជ្ជបណ្ឌិតប្រមាណជា៤០នាក់បាន
សុំអោយលោកសាកល្បងអត់អាហារនិងទឹកក្នុងបន្ទប់ឃ្លាំមើលមួយដោយ
កាមេរ៉ា២៤ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃសំរាប់រយៈពេល១០ថ្ងៃនៅឯមន្ទីរពេទ្យSterling
ក្នុងរដ្ឋGujarat ប្រទេសឥណ្ឌា។លោកPrahlad Janiក៏បាន
ឈ្នះការសាកល្បងធ្វើអោយវេជ្ជបណ្ឌិតទំាងអស់រងការអាម៉ាស។
វេជ្ជបណ្ឌិតShahបានប្រកាស់ប្រាប់ថាមានសញ្ញានៃការកកើតទឹកនោម
ដែលផ្លោកនោមស្រូបយកទៅបាត់អស់ ដោយមិនដឹងហេតុអ្វីឡើយ។វិទ្យាសាស្រ្ត
មិនអាចបកស្រាយពន្យល់បានទេ។ក្នុងឆ្នាំ២០១០លោកPrahlad Jani បានយល់ព្រមអោយគេធ្វើការសាកល្បងម្ដងទៀតសំរាប់រយៈពេលលើកនេះ
គឺ១៥ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ លទ្ធផលគឺដូចការសាកល្បងលើកទីមួយដែរ។

2.Olm សត្វត្រកួតយក្សខ្វាក់ភ្នែកទាំងពីរនៅប្រទេសចិនអាចរស់
រយៈពេល១០ឆ្នាំដោយមិនត្រូវការស៊ីចំណីអាហារ។

3.នៅប្រទេសកាណាដា ក្នុងឆ្នាំ១៨៨៧ ចុងភៅម្នាក់រកប្រាក់ចំណូល
បាន២ដុល្លារក្នុងមួយសប្ដាហ៍ ហើយអ្នកដែលជិៈរថយន្តក្រុងទៅធ្វើការ
ត្រូវចំណាយ25%នៃប្រាក់ខែរបស់ខ្លួនសំរាប់ការធ្វើដំណើរ។

(សរសេរនិងបកប្រែដោយថេន ម៉ារឌី)INDIA-SCIENCE-DEFENCE-FOOD-OFFBEATsalamandrecuisinière1887

គេមិនដឹងខ្ញុំខឹង

ខ្ញុំបានឈប់ញុំាសាច់ជាយូរមកហើយ ហើយក៏ទទួលរងការរិះគន់់ពី​​អ្នកដ៏ទៃជា
ច្រើននាក់ដែរ។ប៉ុន្តែ ខ្ញុំខំអត់ធ្មត់សង្កត់ចិត្តមិនតបតដោយកំហឹងនឹងសំដី
ដែលបញ្ឈឺដល់ខ្ញុំឡើយ។សំដីដែលបញ្ឈឺនោះគឺគេថាខ្ញុំអត់ញុំាសាច់ឆ្អិន
ប៉ុន្តែញុំាសាច់ឆៅ។សំដីនេះឈ្លើយ បញ្ឈឺចិត្ត ក៌ដូចជារារាំងផ្លូវដើររបស់
ខ្ញុំដែរ។ខ្ញុំខឹងក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំ តែខ្ញុំធ្វើជាសើចលេងជាមួយគេឯង គឺ
បណ្តោយអោយពេលកន្លងទៅលឿនៗ នឹងអាល់គេឈប់និយាយរឿងខ្ញុំ ហើយនិយាយរឿងអ្វីផ្សេង។ខ្ញុំសូមនិយាយការពិតថាខ្ញុំសប្យាយចិត្តពេលខ្ញុំ
បានមកជួបជុំគ្នាជាមួយអ្នកទាំងអស់គ្នាដូចជាក្នុងឱកាសជប់លៀងជា
ដើមនេះ។ខ្ញុំចូលចិត្តនិយាយហើយក៏ចូលចិត្តស្ដាប់គេនិយាយដែរ។ធ្វើដូច្នេះ
យើងកាន់តែស្គាល់គ្នាបានច្រើនឡើង។
សំដីបញ្ឈឺខាងលើ មិនអាចរារំាង ដំណើរទៅមុខរបស់ខ្ញុំបានឡើយ។
ខ្ញុំដើរលើផ្លូវរបស់ខ្ញុំនេះជាងម្ភៃឆ្នំាហើយ ហើយខ្ញុំនឹងដើរតទៅមុខទៀត
រហូតដល់ទៅបញ្ចប់នៃជីវិតរបស់់ខ្ញុំ។ខ្ញុំគិតថាអ្នកដែលចង់បានបុណ្យ
ដោយការធ្វើបុណ្យ ធ្វើទាន សំពះព្រះ បន់ស្រន់ គួរតែចាប់ផ្ដើមឈប់
ញុំាសាច់ទៅ ។ឈប់សម្លាប់សត្វហើយឈប់ញុំាសាច់គឺប្រសើរជាង
សំពះព្រះទៅទៀត។ធ្វើបុណ្យឬសំពះព្រះគឺអត់បានការទេបើនៅតែ
សម្លាប់សត្វឬញុំាសាច់។ការអត់ញុំាសាច់មួយថ្ងៃ ដូចជាបានសាង
អំពើល្អមួយដែរ។អ្នកដឹងទេថា សាសនាព្រះពុទ្ធមិនអោយសំលាប់សត្វ ។សំលាប់សត្វគឺបាប។អញ្ចឹងការហូបសាច់ក៏បាបដែរ។
ប៉ុន្តែ មនុស្សគេចពីបាបមិនបានទំាងអស់ទេ ។គ្រាន់តែយើងអាច
បន្ថយបាបបានឬបើយើងបានតំាងចិត្តឈប់ធ្វើបាបហើយ យើង
ក៏នឹងសប្បាយចិត្ត ហើយយើងក៏នឹងរស់នៅគេចផុតពីជំងឺជាច្រើន
បានទៀតផងដែរ ដោយការមិនហូបសាច់។