Category Archives: ភាសាខ្មែរ

ខ្ញុំសូមបកស្រាយរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន

(បើជំនឿខ្ញុំពិត ហើយការបកស្រាយរបស់ខ្ញុំត្រឹមត្រូវ ខ្ញុំសូម
ជាតិនេះរបស់ខ្ញុំជាជាតិចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំផងគឺឈប់កើត
ដូច្នេះឈប់ស្លាប់):
រឿងព្រេងនិទានខ្មែរទាំងអស់មិនសុទ្ធតែជារបស់ខ្មែរទេ។រឿង
ព្រេងនិទានខ្មែរមួយចំនួនត្រូវបានចម្លងយកមកពីបរទេស
ដោយធ្វើការបកប្រែជាភាសាខ្មែរនិងកែសម្របសម្រួលអោយ
មានលក្ខណៈខ្មែរ។ដូចរឿងនិទានអាខ្វិនអាខ្វិននេះជាដើម
មិនដឹងច្បាស់ជារឿងរបស់ខ្មែរទេ ព្រោះមិនដឹងឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ។
ប៉ុន្តែវាជារឿងបុរាណដែលគេនិពន្ធឡើងរាប់រយឆ្នាំមកហើយ
មានរឿងព្រេងនិទានជាច្រើនផ្សេងទៀតត្រូវបាននិពន្ធឡើង
កាលពីរាប់ពាន់ឆ្នាំកន្លងមកដែរ។ខ្ញុំដឹងដោយសារថា ទស្សនវិទូ
អាល្លឺម៉ង គឺលោកArthur Schopenhauer(1788-1860)
ក៏បានអានរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនដែរ។
សឹងគ្រប់រឿងព្រេងនិទានខ្មែរ មិនមានឈ្មោះអ្នកនិពន្ធទេ
ហើយចាប់ផ្ដើមឡើង សរសេរថា៖កាលពីព្រេងនាយ… ឬជា
យូរលង់ណាស់មកហើយ…។ដូច្នេះយើងមិនដឹងទាំងឈ្មោះ
អ្នកនិពន្ធនិងសម័យកាលនៃការនិពន្ធឡើយទោះជាកន្លង
រាប់រយឬរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយក៏ដោយ។
រឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនសំរាប់មហាជនទូទៅ ហាក់ដូចជារឿង
សាមញ្ញព្រោះអាចជារឿងបែបកំប្លែង បែបអប់រំធម្មតា។
ប៉ុន្តែឥឡូវខ្ញុំមើលឃើញលើសពីនេះ គឺវាជារឿងទាក់ទិន
នឹងជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនា ឬព្រាហ្មណ៌សាសនាហើយ
ជាចៃដន្យ ទាក់ទិនទៅនឹងជំនឿរបស់ទស្សនវិទូក្រិក
គឺលោក ប៉្លា តុង។
លោកប៉្លា តុងមានជំនឿថាមនុស្សមានព្រលឹង ។ព្រលឹងគឹ
ខ្លួនប្រាណទីពីររបស់យើងដែលមើលមិនឃើញ ។ពេលខ្លួន
ប្រាណស្លាប់ទៅ ព្រលឹង មិនស្លាប់ទៅជាមួយទេហើយនឹងទៅ
រកចាប់កំណើតមួយថ្មីទៀត។ប៉ុន្តែរាល់ការចាប់កំណើតរបស់
ព្រលឹងក្នុងខ្លួនប្រាណយើងនេះគឺជាការស្លាប់របស់ព្រលឹងទៅ
វិញទេ ព្រោះលោកជឿថាខ្លួនប្រាណយើងហ្នឹងគឺជាផ្នូររបស់
ព្រលឹង។លុះណាតែព្រលឹងឈប់ចាប់កំណើតទៀត ទើបមាន
សេរីភាព ចាកផុតទុក្ខទាំងឡាយបាន។
លោកប្ល៉ា តុងបានបែងចែកព្រលឹងជាបីផ្នែកក្នុងពីរ៉ាមីដមួយ៖
ផ្នែកខាងលើ រាងតូចស្រួចគឺជាវិចារណញ្ញាណឬបញ្ញា ផ្នែក
កណ្ដាលជាឆន្ទៈឬចិត្ត រីឯផ្នែកខាងក្រោមធំជាងគេ គឺជា
តណ្ហា ឬចំណង់ឬគិលេស។ចិត្តស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជារបស់់
វិចារណញ្ញាណឬបញ្ញា(Intellect)គឺជាឆន្ទៈ។ឆន្ទនេះមាន
អានុភាពខ្លំាងណាស់់ ព្រោះជាកងទ័ពឬកងរក្សាសណ្ដាប់់
ធ្នាប់់សង្គម សន្តិសុខ និងសន្តិភាព ដោយប្រើអាវុធ
យុទ្ធភ័ណ្ឌជាមធ្យោបាយ ។ឆន្ទៈអាចឈ្លោះទាស់់ទែងគ្នា
ជាមួយវិចារណញ្ញាណទោះជានៅក្រោមបង្គាប់់ក៏ដោយ។
នុងករណីនេះហើយបានជាចិត្តឬឆន្ទៈដែលតំណាងដោយ
បេះដូង ពេលស្រឡាញ់នរណាម្នាក់ មិនស្ដាប់វិចារណញ្ញណ
ឡើយ ។ដូច្នេះហើយបានជាភាសិតអង់គ្លេសមួយសរសេរថា
Love is blind ដែលប្រែថាស្នេហាគឺខ្វាក់។មែន!ស្រឡាញ់
គឺខ្វាក់ ស្រឡាញ់គឺខ្វាក់ មើលមិនឃើញអ្វីទាំងអស់ ចេះតែ
ស្នេហាលុះទាល់តែយូរពេលទៅប្រសិនស្នេហាបោកប្រាស់ខ្លួន
ទើបមកស្ដាប់វិចារណញ្ញាណ។
ប៉ុន្តែឆន្ទៈមានមុខងារច្បាស់់លាស់់មួយគឺត្រួតត្រាដោយអាវុធ
លើប្រជារាស្រ្តដែលក្នុងពីរ៉ាមីដតំណាងដោយតណ្ហា ឬសេចក្ដី
ត្រូវការរបស់់សង្គម។ដូច្នេះឃើញថា តណ្ហាស្ថិតនៅក្រោម
បញ្ញាផង ឆន្ទៈ(ចិត្ត)ផង។ប៉ុន្តែទោះបីយ៉ាងណាតណ្ហានៅ
តែអាចមិនស្ដាប់់បង្គាប់់ថ្នាក់់ដឹកនំាទំាងពីរបាន ។មនុស្ស
មានច្រើនប្រភេទ ដោយសារថាខ្លះរស់នៅក្រោមបញ្ជា
វិចារណញ្ញាណច្រើនជាងគេ ខ្លះរស់់នៅក្រោមបញ្ជាឆន្ទៈ(ចិត្ត)
ច្រើនជាងគេ ហើយមួយភាគធំជាងគេបំផុតរស់់នៅក្រោម
បញ្ជាតណ្ហាច្រើនជាងគេ។

ឥឡូវងាកមើលរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនវិញ យើងមានតួ
អង្គសំខាន់ប្រាំគឺអាខ្វិន អាខ្វាក់ យក្ខ(ពីរ) និងនាងពៅ
ដែលយើងអាចប្រៀបថាអាខ្វិនគឺជាវិចារណញ្ញាណ ឬបញ្ញា
អាខ្វាក់គឺជាឆន្ទៈឬចិត្ត យក្ខឈ្មោលខគឺជាអវិជ្ជាឬ
សេចក្ដីល្ងង់ យក្ខញីគឺតណ្ហា រីឯនាងពៅគឺជាព្រលឹង។
ក្នុងជំនឿពុទ្ធសាសនានិងព្រហ្មណ៌សាសនាវិញ ដើម្បីរំដោះ
ព្រលឹង លុះត្រាតែប្រើបញ្ញាជាមួយចិត្តទៅបង្រ្កាបតណ្ហា
ដែលជាដើមហេតុនៃការកើត-ស្លាប់។ ក្នុងរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន
មានតួយក្ខដល់ទៅពីរ ហេតុអ្វី?យក្ខឈ្មោល តំណាងអវិជ្ជា
ឬសេចក្ដីល្ងង់ ចំណែកយក្ខញីតំណាងតណ្ហា។យក្ខ
ឈ្មោលយក្ខញីមិនបានមកជាមួយគ្នាទេ គឺយក្ខឈ្មោល
មកដល់មុន ត្រូវបានអាខ្វិន(បញ្ញា)បណ្ដេញទៅបាត់ព្រោះ
តែល្ងង់មិនដឹងល្បិចបញ្ឆោតរបស់អាខ្វិន។បន្ទាប់មក ដល់
វេនយក្ខញី(តណ្ហា)មកដល់ ត្រូវបានអាខ្វាក់(ចិត្ត)
កាត់ដាច់កស្លាប់នៅនឹងកន្លែង។ជោគជ័យក្នុងការសង្រ្គោះ
នាងពៅ(ព្រលឹង)គឺត្រូវការត្រូវការបញ្ញានិងចិត្តសហការគ្នា
ទើបបានសំរេច។ដូច្នេះ គេត្រូវការបញ្ញានិងចិត្តដើម្បីរំងាប់
តណ្ហា។ការរំដោះឬសង្គ្រោះនាងពៅគឺដូចជារំដោះឬរម្ងាប់
ទុក្ខដូច្នោះដែរ។កន្លែងរម្ងាប់ទុក្ខឬរលត់ទុក្ខគឺនិពា្វន។
ដើម្បីរំដោះទុក្ខឬបំបាត់ទុក្ខ អោយអស់រលីង គឺត្រូវបំបាត់
ឬរំលើងឫសកែវនៃទុក្ខពោលគឺកំចាត់អវិជ្ជា(យក្ខឈ្មោល)
សម្លាប់តណ្ហា(យក្ខញី)។

ការបកស្រាយធម្មតាៗអំពីរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន

រឿងអាខ្វាក់អាខ្វិនគឺជារឿងដែលសបញ្ជាក់ពីខ្សែ
ជីវិតរបស់មនុស្សពីរអ្នកដែលរស់នៅដោយគ្មាន
សេរីភាព រហូតដល់ព្រេងវាសនាហុចអោយបានក្លាយ
ជាមន្រ្តីនិងព្រះមហាក្សត្រគ្រប់គ្រងផែនដី ដោយសារ
តែភាពអត់ធ្មត់ តស៊ូ ជំន: មិនខ្លាចឧបសគ្គ។ ហើយ
នៅក្នុងរឿងនេះដែរក៏មានឈុតឆាក កំសត់ កនិង
កើតទុក្ខ ដោយសារតែភាពក្រីក្រ។ ម៉្យាងវិញទៀត
រឿងនេះក៏បានបង្ហាញពីសេចផ្តើមស្រលាញ់ ការ
សហការគ្នាក្នុងកាល:ទេស:លំបាកនានារវាងមនុស្ស
ពីរនាក់ ក្នុងគ្រប់ស្ថានភាព ភ័យខ្លាច។ ដោយសារ
តែមានភាពស្មោះត្រង់និងពាក្យសច្ច:ទើបធ្វើអោយ
អាខ្វាក់និងអាខ្វិនមានសេរីភាពដូចជាបានកើត
ជាមនុស្សថ្មី។
ដោយជិន វិច្ឆិកា

រឿងនិទានខ្មែរជារឿងប្រឌិតឬរឿងពិត?

និយាយតាមត្រង់ ខ្ញុំចូលចិត្តអានឬស្ដាប់រឿងនិទានខ្មែរ
ណាស់កាលពីនៅកុមារដោយជឿថាជារឿងពិតទៀត
ផង។ប៉ុន្តែដល់យូរទៅ លុះចេះគិតពិចារណាក៏លែងចូល
ចិត្តហើយស្ដាប់ក៏លែងចូលចិត្ត ពីព្រោះគិតថាជារឿងប្រឌិត
សុទ្ធសាធ។តែសព្វថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនអាចបដិសេទថារឿងព្រេង
ខ្មែរទាំងអស់សុទ្ធតែជារឿងប្រឌិតនោះទេ ព្រោះខ្ញុំនៅតែមាន
ជំនឿថាមានរឿងនិទានខ្មែរជាច្រើនអាចជារឿងពិត ជា
ពិសេសរឿងទាក់ទងទៅនឹងរឿងអ្នកតាផ្សេងៗជាដើម។
ឯរឿងនិទានដែលខ្ញុំមិនជឿមានដូចជារឿងដែលមានសត្វ
ផ្សេងៗវចេះនិយាយគ្នាឬចេះនិយាយជាមួយមនុស្ស តួយ៉ាង
ដូចរឿងព្រេងខ្មែរអំពីបុព្វហេតុនៃការប្រារព្ធបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ
ដែលក្នុងនោះមានសេចក្ដីថា៖កុបិលមហាព្រហ្មបានចោទ
ប្រស្នាបីខដល់ធម្មបាលកុមារ ជាកូនសេដ្ធីដែលបានរៀនចេះ
ចប់នូវវេទមន្តនិងចេះភាសាបក្សីទាំងពួង ហើយបានសន្យា
ថា បើស្រាយមិនរួចទេ នឹងកាត់ក្បាលធម្មបាលកុមារ ផ្តុយ
ទៅវិញបើស្រាយប្រសា្ននោះរួច កុបិលមហាព្រហ្ម នឹងត្រូវ
កាត់ក្បាល។
ធម្មបាលកុមារទាល់ប្រាជ្ញា ប៉ុន្តែទីបំផុតបានស្ដាប់សត្វឥន្ទ្រី
ញី-ឈ្មោលសន្ទនាគ្នាអំពីប្រសា្ននោះ ទើបបានយល់ឡើងហើយ
ដល់ថ្ងៃកំណត់ក៏បានឆ្លើយថា
_ខទី១៖វេលាព្រឹក សិរីស្ថិតនៅមុខ ទើបមនុស្សត្រូវយកទឹក
លុបមុខ
_ខទី២៖វេលាថ្ងៃត្រង់ សិរីស្ថិតនៅទ្រូង ទើបមនុស្សត្រូវយក
ទឹកលាងទ្រូង
_ខទី៣វេលាព្រលប់ សិរីស្ថិតនៅជើង ទើបបមនុស្សត្រូវយក
ទឹកលាងជើង។កុបិលមហាព្រហ្មត្រូវកាត់ក្បាលបូជាធម្មបាល
កុមារ ហើយអោយកូនស្រីទាំង៧នាក់យកពានមកទទួល
ក្បាល រួចអោយកូនច្បងហែប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុមេរុ៦០នាទី
ទើបយកទៅទុកនៅគន្ធាមលីនៃភ្នំកៃលាស។លុះគម្រប់១ឆ្នាំ
សង្រ្កាន្តទេពធីតាទាំង៧ក៏ផ្លាស់វេនគ្នាហែក្បាលកុបិលមហា
ព្រហ្មប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុមេរុ រាល់ៗឆ្នាំរហូតមក។ហេតុ
នេះហើយ បានជាមានសង្រ្កាន្តអោយទំនៀមដាច់ឆ្នាំ
ចាស់ចូលឆ្នាំថ្មីនេះ។
………………………………..
ដូច្នេះហើយខ្ញុំមិនអាចជឿរឿងនិទានទាំងអស់បានឡើយ
ហើយយល់រឿងបែបមិនគួរអោយជឿនោះថា សុទ្ធសឹងជារឿង
និទានអប់រំមនុស្សអោយយល់អំពីទំនៀមទំលាប់ឬរបៀបរស់
នៅក៏ដូចរបៀបចេះគិតពិចារណាដើម្បីដោះស្រាយរឿងរ៉ាវផ្សេងៗ
ដើម្បីអោយរស់បានសុខចំរើនក្នុងសង្គម។ចំពោះរឿងអាខ្វាក់
អាខ្វិនវិញក៏ខ្ញុំជឿទៅមិនរួចដែរ ។តែខ្ញុំគ្រាន់គិតថាជារឿង
កំប្លែងកំសាន្តក៏ដូចជាអប់រំអោយមនុស្សចេះគិតពិចារណា
នឹងចេះតស៊ូក្នុងជីវិតរស់នៅដើម្បីបានផុតសេចក្ដីក្រីក្រលំបាក។
ប៉ុន្តែរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិននេះ មានលក្ខណៈពិសេសមួយប្លែក
ដែលអ្នកផងមិនគិតស្មានដល់ ព្រោះអាចជារឿងប្រៀបធៀប
ទៅនឹងជំនឿមួយ ជាពិសេសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។ខ្ញុំជាអ្នក
នឹកឃើញដោយផ្អែកលើទស្សនវិជ្ជារបស់លោកប្ល៉ា តុងហើយ
នឹងបកស្រាយក្នុងពេលឆាប់ៗ។

សង្ខេបរឿងអាខ្វាក់អាខ្វិន

កាលពីព្រេងនាយ មានមនុស្សពីរនាក់ ម្នាក់ខ្វាក់ភ្នែកទាំងពីរ
ឯម្នាក់ទៀតខ្វិនៗជើងទាំងពីរនៅផ្ទះជិតគ្នាយកគ្នាជាសម្លាញ់នឹងគ្នា។
យប់ថ្ងៃមួយ ដោយធន់ទ្រាំធ្វើជាខ្ញុំចិនម្ចាស់ផ្ទះតទៅមុខទៀត
មិនបាន ក៏បបួលគ្នារត់ៗតាមជើងទឹក ជិៈទូកអុំ មិនបានសំរេច
ក៏ត្រូវចិនចាប់មកផ្ទះវិញ។យូរបន្តិចក្រោយមក យប់មួយអាខ្វាក់
អាខ្វិនបបួលគ្នារត់ម្ដងទៀត លើកនេះតាមជើងគោក ទើបបាន
សំរេចបំណង ដោយអាខ្វិនអោយអាខ្វាក់លើកខ្លួនដាក់លើស្មាហើយ
អាខ្វិនបញ្ជាអោយដើរតាមខ្លួនប្រាប់។បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរបានពីរបីថ្ងៃ
ក៏បានមកដល់ស្រុកមួយដែលល្បីថាមានសត្វខ្លាកាចសាហាវធ្វើអោយ
អ្នកស្រុកខ្លាច ហើយកូនចៅមិនអោយចេញដើរពេលយប់ព្រលប់។
ចំណែកអាខ្វាក់អាខ្វិននៅព្រលប់ថ្ងៃមកដល់ នឹកគិតនឹងគ្នាថាធ្វើស្រែ
ប៉ុន្តែមិនមាននង្គ័លគោក្របីពីណា ក៏ដើររចូលទៅភូមិគេ អ្នកស្រុក
ឃើញប្រាប់ថាស្រុកនេះមានខ្លាសាហាវណាស់។អាខ្វាក់ឆ្លើយថា ៉ឃ្លេមិន
ខ្លាច ទៅខ្លាចខ្លា ៉។ខ្លាជួនជាពេលនោះសំងំលបមកខាំគោ ដល់ឮ
អាខ្វាក់ថាដូ្ចច្នេះ ក៏នឹកឆ្ងល់ថា ពីដើមគេខ្លាចអញ ឥឡូវមានឃ្លេ
គេខ្លាចជាងអញទៅទៀតអញមិនដែលឃើញសោះឃ្លេ ចឹងអញចាំ
មើលវាអោយឃើញច្បាស់ប្រាកដ។អាខ្វិនឃើញក្រោលគោគេហើយ
ប្រាប់អោយអាខ្វាក់ចូលទៅលួចគោ ជួនក៏បានជួបនឹងខ្លាហើយស្ទាប
ខ្លាយលថាគោនប់ធាត់ល្អ ឯខ្លាវិញវាភ័យស្មានតែខ្លេក៏មិនហ៊ានរើ
បំរះ ទាល់តែអាខ្វាក់ទាញមកខ្លុះ ចាក់ច្រមុះឈឺទ្រាំមិនបានក៏ស្ទុះ
ច្រឡោចរត់ទៅបាត់។អាខ្វិនខ្លាចស្ទើរស្លាប់តែអាខ្វាក់ស្ដាយអានប់
ក៏ទៅតាមរហូតដល់កណ្ដាលវាលស្រែឃើញខ្ទមមួយមានទាំងរនាស់
អណ្ដើក ខ្សែពួរ ចង្អេរទៀតផង ក៏អាខ្វាក់យកទាំងអស់ ទាស់តែ
អាខ្វិនមិនសូវចង់ដោយនិយាយឡើងថា ៉ យកធ្វើអីធ្ងន់អត់អំពើ ៉។
អាខ្វាក់តបវិញថា៉ធ្ងន់អីឯង ធ្ងន់តែអញទេ ចេះតែយកទៅ ៉។អាខ្វាក់
ជាមនុស្សមានកម្លាំង ក៏យករបស់ទាំងអស់នោះទៅ លុះដល់ដើរ
ចូលព្រៃលេចវាលដល់ព្រឹកឡើង ក៏បានជួបនឹងអ្នកយកឃ្មុំ អាខ្វាក់
សុំឃ្មុំស៊ី ។អ្នកយកឃ្មុំក៏ឆ្លើយទៅថា ៉គ្នាស៊ីតែទឹកទេ ទុកកាកអោយ
ឯង ៉ហើយយកបំពង់ឫស្សីមួយដោះទុក្ខសត្វធំរួចចុកអោយជិត ហុច
ទៅអោយអាខ្វាក់អាខ្វិនកាន់យកទៅ ដើរលេចវាលចូលព្រៃក៏ៃឃ្លាន
បាយ អាខ្វាក់ដាក់អាខ្វិនចុះ ហើយដកឆ្នុកបំពង់ក៏ធំុំក្លិនស្អុយ ក៏
ថាកន្លែងនេះធំក្លិនស្អុយ ក៏ទៅមុខទៀតដល់កន្លែងមួយមានត្រពាំង
ក្រោមម្លប់ឈើ ហើយអាខ្វាក់ដកឆ្នុកបំពង់ក៏ធុំក្លិនស្អុយទៀត តែ
ដលលូកដៃទៅទើបដឹងថាលាមកក៏ខឹងខ្លាំងណាស់ហើយថាយើងចាញ់
បោកអាអ្នកយកឃ្មុំ វាបញ្ឆោតយើងអោយយកបំពង់អាចម៌វា រួចថា
ស៊ីបាយហើយនឹងតាមទៅរកសម្លាប់វា។ អាខ្វាក់អាខ្វិនដើររកវា វង្វេង
ផ្លូវ ឮសត្វសសេះចោះដើមឈើយកកណ្ឌៀរស៊ី គិតស្មានថាអ្នកយកឃ្មុំ
ក៏ស្រែកហៅថា៖ ៉ឯងមានចិត្ត ឯងចុះពីលើដើមឈើមក ៉។លុះដើទៅ
ដល់អាខ្វិនប្រាប់ថា ៉សត្វសសេះចោះដើមឈើទេ មិនមែនមនុស្សទេ ៉។
អាខ្វាក់អាខ្វិនដើរលេចវាល ចូលព្រៃ លេចព្រៃចូលវាល កាន់តែឆ្ងាយ
ទៅរហូតដល់ស្រុកមួយមានស្ដេចគង់នៅសោយរាជ្យហើយមានយក្ខតែង
មកស៊ីមនុស្សនៅសាលាមួយ។ជួនជាថ្ងៃនោះ ស្ដេចបានយកនាងពៅ
សម្លាញ់ជាបុត្រីក្រមុំតែមួយដាក់ក្នុងស្គរអោយយក្ខមកចាប់ស៊ីក្នុងសាលា
នោះ បើមិនចឹងទេ វានឹងមកស៊ីមនុស្សក្នុងនគរទាំងនាហ្មឺន ទាំង
ស្ដេច។នាងពៅអាណិតរាស្ត្រទាំងស្ដេចនាហ្មឺនទើបបានជាមកអោយយក្ខ
ស៊ីខ្លួននាងអាខ្វាក់អាខ្វិនមកដល់រៀបចំសំរាកក្នុងសាលា ហើយបិទ
ទ្វារសាលាទាំងអស់។នាងពៅនៅក្នុងស្គរឮមាត់មនុស្សនិយាយគ្នាក៏សួរ
ទៅថា ៉អ្នកមកពីណា?សូមអ្នកប្រញាប់ចេញទៅ ត្បិតសាលានេះស្ដេច
សង់ឡើងដាក់មនុស្សអោយយក្ខស៊ីសព្វថ្ងៃ តែដល់ព្រលប់ទើបហោះ
មកឮសន្ធឹកដូចផ្គរ។អាខ្វិនឮនាងពៅថាយក្ខនឹងមកស៊ីភ័យលស់
ព្រលឹង ចំណែកអាខ្វាក់ដោយហេតុខ្វាក់ពីកំណើតផង មានកម្លាំង
មានរឹទ្ធិផង ឮហើយឆ្លើយថា ៉ខ្លាចអីយកនោះ បើវាមក យើងមិន
ចេះកាប់អោយស្លាប់ នាងនៅអោយស្ងៀមទៅ យកបាយចំណីអោយ
យើងស៊ីនឹងមានកម្លាំងកាប់អោយស្លាប់ នាងឯងរកដាវអោយមុតល្អ
យើងនឹងកាប់យក្ខ។នាងពៅក៏តបថាបើអ្នកសម្លាប់យក្ខនោះបាន
ទ្រព្យទំាងប៉ុន្មានដែលគេអោយយក្ខនោះ ខ្ញុំនឹងជូនអ្នកទាំងអស់។
អាខ្វាក់ឮដូច្នោះ អរណាស់ បង្គាប់អោយអាខ្វិនយកបាយចំណីមក
អោយស៊ីនឹងអាល់មានកម្លាំងសម្លាប់យក្ខ។លុះវាលាយប់ងងឹតមកដល់
ល្មមជាវេលាយក្ខមកស៊ីមនុស្ស យក្ខហោះមកឮសន្ធឹកដូចព្យុះលាន់ខ្ទ័រ
ទាំងដី នាំអោយអាខ្វិនភ័យស្ទើលេចអាចម៌លេចនោម។ឯនាងពៅ
សន្លប់ក្នុងស្គរ។ចំណែកអាខ្វាក់មិនខ្លាចបន្តិច អង្គុយចាំមាត់ទ្វារ។
យក្ខមកដល់ក៏ស្រែកសន្ធាប់ដូចរន្ទះថា ៉នរណាបិទទ្វារសាលាអញ? ៉
អាខ្វាក់បទៅថា ៉អញបិទទ្វារសាលា អញខ្លាចអីឯង ៉។យក្ខក៏ឆ្លើយ
ថា ៉មនុស្សមកពីណាចិត្តធំម្ល៉េះ?អញសុំមើលថ្លើមឯងប៉ុណ្ណាបានជា
ចិត្តធំម្ល៉េះ?អាខ្វាក់បោះចង្អេរទៅ យក្ខឃើញថាជាថ្លើមធំដូច្នេះ
សមខ្លួនវាធំជាងអញ ហើយសួរទៀតថាចុះ ៉ចៃឯងប៉ុណ្ណា? ៉អាខ្វាក់
ក៏បោះអណ្ដើកទៅ យក្ខឃើញនាំអោយយក្ខគិតថាចៃវាធំប៉ុណេ្ណះ
សមខ្លួនវាធំមែន ៉។រួចយក្ខសួរទៅទៀតថា ៉ចុះរោមជើងឯងប៉ុណ្ណា?
អាខ្វាក់បោះខ្សែពួរទាក់ក្របី ទៅអោយយក្ខមើលឃើញហើយ
យក្ខភិតភ័យ ក៏រត់ត្រលប់ទៅវិញ។ភ្លាមនោះនាងពៅភ្ញាក់ពីសន្លប់
ក៏ប្រាប់ទៅអាខ្វាក់ថា ៉នៅមានយក្ខញីទៀត យប់បន្តិចវានឹងមក ៉។
បន្តិចមកយក្ខញីហោះមកដល់ហើយច្រានទ្វារអើតក្បាលមក អាខ្វាក់
ឮសន្ធឹកយក្ខច្រានទ្វារក៏កាប់ស្មានទៅត្រូវយក្ខដាច់ស្លាប់នៅទីនោះ
ឯង។រួចហើយ អាខ្វាក់អាខ្វិនយកទ្រព្យមាសប្រាក់មកចែកគ្នា
លុះចែកចុះចែកឡើងមិនត្រូវគ្នាដោយសារអាខ្វិនចេះតែចង់បាន
របស់មានតម្លៃជាង ម្ដងដាក់មុខខ្លួន ម្ដងដាក់មុខអាខ្វាក់
អោយអខ្វាក់ជ្រើសយក។អខ្វាក់ជ្រើសត្រូវតែរបស់ល្អ ក៏ទាស់ទែង
គ្នា ជួនជាគ្រានោះមានផ្លែក្រសាំងជ្រុះមកលើក្បាលអាខ្វាក់ៗស្មានតែ
អាខ្វិនវាយក៏ឆ្លើយថា ៉ និយាយត្រឹមតែមាត់មិនអស់ចិត្ត ដៃដល់
ទៀតផង ៉ហើយអាខ្វាក់ទៅធាក់ដាល់អាខ្វិនទាល់តែអាខ្វិនត្រង់ដៃ
ត្រង់ជើងអស់។ឯអាខ្វិនស្ទុះទៅដាល់អាខ្វាក់ត្រូវភ្នែកៗក៏ភ្លឺទាំងពីឡើង។
និយាយពីនាងពៅ លុះក្រោយអាខ្វាក់អាខ្វិនចាកចេញទៅ ព្រឹកភ្លឺ
ឡើងអស់មនុស្សម្នាមកមើលនាងពៅ ឃើញនាងនៅរស់ មិនស្លាប់
ទៅជាស្លាប់ឯយក្ខទៅវិញដូច្នេះ ក៏បានទៅក្រាបទូលស្ដេចមានព្រះ
បន្ទូលសួរនាងពៅថា ៉ម្ដេចបានជាកូនរួចពិស្លាប់ហើយឃើញយក្ខ
ស្លាប់ទៅវិញ?នាងក៏ទូលប្រាប់ព្រះបីតាតាមដំណើររៀងសព្វគ្រប់
រួចស្ដេចអោយប៉ាវគងដើររកចៅខ្វាក់ចៅខ្វិននឹងអាល់ព្រះរាជទាន
ព្រះរាជធីតាជាប្រពន្ធ នឹងអោយសោរាជ្យ។ឯអ្នក​ប៉ាវ​គង​ទៅ​ក្នុង​ស្រុក
​តូច​ធំ​ជួប​នឹង​ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន ហើយ​ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន​សួរ​ថា
«មាន​កលិយុគ​កលិយាក​អី​បាន​ជា​ស្តេច​ឲ្យ​ប៉ាវ​គង?» ។ អ្នក​ប៉ាវ
​គង​ប្រាប់​ថា «ស្តេច​ឲ្យ​ប៉ាវ​គង​រក​អ្នក​សម្លាប់​យក្ខ​នឹង​យក​ទៅ​ឲ្យ​
សោយ​រាជ្យ» ។ ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន​ឮ​ក៏​ត្រេក​អរ​ណាស់​ប្រាប់​ថា«ខ្ញុំ​នេះ
​ហើយ​សម្លាប់​យក្ខ កាល​ដើម​ខ្ញុំ​ខ្វាក់​ខ្វិន ឥឡូវ​ជា​ហើយ មិន​ជឿ
​សោត​មាន​ទាំង​របស់​ដែល​ខ្ញុំ​យក​មក​ជា​សម្គាល់​ផង» ។ អ្នក​ប៉ាវ​គង
​នាំ​ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន​ទៅ​ថ្វាយ​ស្តេច​លុះ​ទៅ​ដល់​ហើយ​ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន
យក​ទាំង​របស់​ដែល​យក​អំពី​សាលា​ចូល​ទៅ​គាល់​ស្តេច​គ្រាន់​ជា​សម្គាល់ៗ
ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន​ក្រាប់​ថ្វាយ​បង្គំ​ស្តេច ស្តេច​ទ្រង់​មាន​ព្រះ​បន្ទូល​សួរ​ថា
«ចៅ​ឯង​ឬ​ដែល​សម្លាប់​យក្ខ? » ។ ចៅ​ខ្វាក់​ចៅ​ខ្វិន​ក្រាប​ទូល​តាម
​ដំណើរ​សព្វ​គ្រប់ ។ ស្តេច​ទ្រង់​ឲ្យ​ហៅ​នាង​ពៅ​មក​ឲ្យ​មើល ហើយ​ទ្រង់​
សួរថា «ចៅ​នេះ​ឬ​ដែល​សម្លាប់​យក្ខ?» ។ នាង​ពៅ​ក្រាប​ទូល​ថា
«អ្នក​នេះ​ហើយ​ដែល​សម្លាប់​យក្ខ ប៉ុន្តែ​កាល​ពី​មុខ​គាត់​ខ្វាក់​ខ្វិន
ឥឡូវ​នេះ​មិន​ខ្វាក់​ទេ» ។ ស្តេច​ទ្រង់​ជ្រាប ទ្រង់​ផ្សំ​នាង​ពៅ​ឲ្យ​ជា​
ជាយា​ចៅ​ខ្វាក់ ឲ្យ​សោយ​រាជ្យ​ជំនួស​ព្រះ​អង្គ ។ ដល់​ចៅ​ខ្វាក់បាន
​សោយ​រាជ្យ​ហើយ ឲ្យ​ចៅ​ខ្វិន​ធ្វើ​ជា​ឧបរាជ ត្បិត​ជា​មនុស្ស​កំសត់​កម្រ
ផង​គ្នា ក៏​បាន​សេចក្តី​សុខ​រៀង​រាប​ដរាប​ទៅ ។

ភ្នែក​សាច់​មិន​សម្រេច​ដូច​ភ្នែក​ប្រាជ្ញា

កំណាព្យមួយនិងចំរៀងមួយបទសំរាប់ជីវិតនេះ

ក្នុងមួយជីវិតនេះខ្ញុំប្រហែលជាចេះចាំកំណាព្យតែមួយនិងចំរៀងមួយបទតែបុ៉ណ្ណោះទេ
មើលទៅ។ប៉ុណ្ណឹងក៏មិនអីដែរ សំខាន់គឺបានចូលចិត្តទស្សនវិជ្ជា មានជំនឿក្នុងខ្លួន
ទុកយកទៅបរលោកជាមួយ។
កំណាព្យ៖(កំណាព្យនេះដូចជាចេះចាំមួយកំណាត់ទេ។
សម័យសាធារណរដ្ឋលន់ ណុល ខ្ញុំអត់ទាន់ចេះអានសៀវភៅទេ។ប៉ុន្តែមាន
សៀវភៅពីសម័យនោះយកមករៀនអានក្រោយសម័យប៉ុល ពត)

រីគោក្របី សេះនិងដំរី បំរើធ្វើការ ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ គ្រប់ប្រាំងវស្សា ជរាពិកា
ក៏មិនថាអ្វី ។ខ្លះជាជំនិៈ ខ្លះអូសរទេះ ខ្លះភ្ជួររាស់ដី តាមតែយើងប្រើ ឥតប្រកែកអ្វី
ក្មេងក្មាងប្រុសស្រី ក៏គ្នាខ្លាចដែរ។

ចំរៀង៖(ចំរៀងចេះចាំមកពីសម័យយួនត្រួតត្រាក្រោយសម័យប៉ុលពត)

រៀនៗពួកយើងរៀន កុំខ្មាស់អៀន រៀនអោយចេះ អោយមានចំណេះ ចេះធ្វើការ
កសាងអាត្មា បំរើប្រជាជន ស្មោះត្រង់យកអស់ ពីកម្លាំងកាយ គ្មាននឿយណាយ
ហើយគ្មានធុញទ្រាន់ យើងរៀនៗអោយទាន់ អោយបានគ្រប់គ្រាន់ ទាន់ជាតិត្រូវការ។

ពាក្យពេចន៌នៃភាសាបរទេសខ្លះៗដែលខ្មែរកាច់តុងយកមកប្រើ និងដើមកំណើតពាក្យខ្មែរផ្សេងៗទៀត

ខ្មុំសូមចាប់ផ្ដើមដោយពាក្យPing Pong(ពីង ប៉ុង)៖
_ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមស្គាល់និងលេងPing Pong នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨២
ឬ១៩៨៣។ប៉ុន្តែតាមការចងចាំរបស់ខ្ញុំ គឺខ្ញុំមិនបានកាច់
តុងពាក្យនេះទេ ហើយក៏ដូចជាមិនចាប់អារម្មណ៌នឹងអ្នក
ដទៃនិយាយពាក្យនេះថាម៉េចដែរ។ខ្ញុំលេងកីឡានេះយូរៗទៅក៏
ចូលចិត្តហើយលេងពូកែជាងក្មេងៗឯទៀតនៅម្ដុំផ្សារទួល
ទំពូង(ភាគខាងកើត)។ថ្ងៃមួយមានគ្រូPing Pongម្នាក់នាំ
កូនមកលេងប្រកួតនៅជាមួយនឹងខ្ញុំ ។អ្នកជិតខាងជាច្រើន
មកមើលជុំជិត ដោយអ្នកខ្លះភ្នាល់ដាក់លុយទៀតផង។ខ្ញុំខំ
ប្រឹងលេងទោះខ្ញុំមិនដាក់មិនភ្នាល់ដាក់លុយក៏ដោយ ។កូន
គ្រូនោះលេងពូកែ ដោយខ្ញុំមិនដែលលេងជាមួយក៏ខំប្រឹង
ប្រកួតយកឈ្នះមិនសូវងាយប៉ុន្មានដែរ។អ្នកជិតខាង ឃើញ
ខ្ញុំឈ្នះទះដៃស្រែកហ៊ោ នំាអោយគ្រូPing Pongនិងកូនមាន
ទឹកមុខសើចមិនសូវស្រស់ ហើយក៏សុំចាកចេញទៅ។រាល់
ពេលល្ងាច បាយហើយខ្ញុំតែងចុះមកលេងជាមួយអ្នក
ជិតខាងនៅខាងក្រោមផ្ទះខ្ញុំ ហើយនិយាយគ្នាលេងពី
នេះពីនោះ។ជួនកាលគេយកនាមត្រកូលខ្ញុំមក
និយាយលេងសើច ជួនកាលក៏យកឈ្មោះប៉ារបស់ខ្មុំ
មកនិយាយចំអន់លេងតែម្ដងដូចថា តា ប៉េងឬមិន
ចឹងទេក៏និយាយបញ្ឈិតបញ្ឈៀងថា ប៉េង ប៉ុង តែប៉ុណ្ណឹង។
ដូច្នេះហើយ ពេលគេទៅលេងPing Pong គេថាទៅលេង
ប៉េងប៉ុង។ខ្ញុំខំតែស្មានថាពាក្យនេះ គេនិយាយតែម្ដុំ
ផ្សារទួលទំពូងទេ ។ដល់ឥឡូវខ្មែរដូចជានិយាយពាក្យ
Ping Pongថាប៉េង ប៉ុងគ្រប់ទីកន្លែងទៅហើយ។
_ពាក្យកាលីបប្រហែលចេញមកពីពាក្យCalibreដែលប្រែ
ថាព្យាស(ទំហំគ្រាប់កំាភ្លើង)តែខ្មែរយើងសំដៅយកន័យ
ទីពីរដែលថាគុណភាព,ចរិត ដោយដាក់ន័យបន្ថែមថា
គុណភាពខ្ពស់ឬចរិតខ្ពស់?
_ហ្ស៊ីនជាពាក្យនិយាយកាត់ខ្លីចេញមកពីពាក្យអង់គ្លេស
Virginដែលមានន័យថាព្រហ្មចារី ឬបរិសុទ្ធគឺគេយកតែ
ព្យាង្គខាងចុងginមកនិយាយ ដូចគេសួរហ្ស៊ីនអត់?
ដែលមានន័យថាថ្មីសុទ្ធឬប្រើហើយម្ដងនៅ?
_ពាក្យតាង៉ែន ៖ពាក្យនេះខ្ញុំឮជាលើកដំបូងកាលរស់
នៅជំរំជនភៀសខ្លួនខៅអ៊ីដាង។ប៉ុន្តែខ្ញុំដូចជាពុំដែល
ឮគេប្រើពាក្យនេះទៀតទេ ក្រោយពីបានចាកចេញពី
ជំរំនោះមក។ន័យរបស់វាចង់ថាមិនដឹងអីឬចេះអីឬល្ងង់។
ន័យមួយទៀតគឺផ្លែមៀនម្យ៉ាងមានសាច់ក្រាស់ជាងមៀន
ជូហុតដែលមានរសជាតិផ្អែមក្រអូបឆ្ងាញ់ជាងតាង៉ែន។
_ពាក្យពិធីករដែលទំនងមានន័យស្មើនឹងពាក្យបារាំងថា
Animateur(Animatrice=ពិធីការនី)ដែលក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ
ប្រែថាជីវបាលក៍ឬអ្នកចាត់ចែង។ពាក្យពិធីករនេះ ខ្ញុំបានដឹង
ថាខ្មែរយកមកប្រើកាលពីជាងមួយទសវត្សមកហើយ។
_ឡាន មានន័យថារមូរដែកដែលគេប្រើក្នុងនាឡិកាឬ
កូនរថតូចៗដែលគេមូរឡានហើយលែងវាក៏វិលទៅមុខ។
លុះក្រោយមកប្រទេសខ្មែរមានរថយន្តដែលបរទេសគេ
នាំយកមកប្រើឬលក់ក៏ហៅថាឡានៗ។ប៉ុន្តែការពិត
រថយន្តអត់មានឡានសោះ។មិនជាអ្វីទេ នេះជាការធម្មតា
នៃការវិវត្តន៌នៃពាក្យពេចន៌ខ្លះអញ្ចឹងហើយ។ដូចភាសា
អង់គ្លេសក៏អញ្ចឹងដែរ ឧ.ពាក្យTankប្រែថាធុងទឹក។កាល
សម័យសង្រ្គាមលោកលើកទីមួយ អង់គ្លេសបានទិញដែក
ជាច្រើនហើយកុហក់គេថាយកទៅធ្វើធុងទឹក ។លុះដល់ពេល
ធ្វើសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយក៏បញ្ចេញរថក្រោះជាច្រើនមក
ច្បាំងជាមួយអាលឺ្លម៉ង់ គេក៏ដឹងភ្លាមថាអង់គ្លេសកុហក់។
ដូច្នេះគេក៏នៅតែហៅរថក្រោះថាTankដដែល។អញ្ចឹងហើយ
ពាក្យTankមានន័យពីរគឺធុងទឹក និងរថក្រោះ។
_ឆែកឆេរ ពាក្យនេះក្លាយមកពីពាក្យបារាំងថាchercher។
ដោយសារថាខ្មែរយើងអានកាច់តុងមិនបានច្បាស់ដូច
បារាំង ហើយយកមកសេសេរជាភាសាខ្មែរក៏ពិបាកនឹង
រកអក្សរមកសរសេរអោយចំការបន្លឺពាក្យនោះ ក៏យក
អក្សរ ‘ឆ’មកសេរសរទៅ។តាមពិតពាក្យនេះប្រែជាភាសា
ខ្មែរបានតើគឺមានន័យថារក ឬស្វែងរក។ហើយពាក្យ
rechercherមានន័យថារកម្ដងទៀតឬស្រាវជ្រាវ។
ប៉ុន្តែខ្មែរអោយន័យរបស់ពាក្យchercherលើសពី
ន័យថារកបន្តិចគឺមានន័យថាសួររក ដូចគេថាប៉ូលីស
ឆែកឆេរឥវ៉ាន់របស់អ្នកដំណើរតាមរថយន្តក្រុង។ប៉ុន្តែ
ន័យម្យ៉ាងទៀតថាកកាយរកអ្វីដែលគេសង្ស័យថាមាន
ដូចជាឆែកឆេរផ្ទះជនសង្ស័យ ក្រែងមានអាវុធជាដើម។ល។
__ឆក់ពាក្យនេះមានន័យថាចាប់យកដោយប្រញាប់។ឧ.
ចោរឆក់អីវ៉ាន់គេ។ក្នុងន័យនេះ គេប្រើចំពោះដែកម្យ៉ាង
ដែលស្រូបទាញហៅថាដែកឆក់។ប៉ុន្តែក្នុងវចនានុក្រម
ខ្មែរ គេអត់បាននិយាយប្រាប់ពីន័យមួយទៀតដូច
គេថាឆក់ខ្សែភ្លើងជាដើម។ចូលក្នុងន័យត្រង់នេះ គឺ
ទំនងណាស់ខ្មែរយកពាក្យបារាំងមួយគឺchocឬពាក្យ
អង់គ្លេសថាshockឧ.choc électrique,
electric shockដែលប្រែថាឆក់ខ្សែភ្លើង។
_ផ្សារ មានន័យបីយ៉ាងគឺទីមួយ ផ្សាមានន័យថាឈឺចាប់
សរសេរអត់’រ’។ន័យទីពីរ ផ្សារគឺភ្ជាប់ភ្ជិតដោយទឹកបន្សារ។
ឧ.ផ្សារឆ្នាំង ផ្សារដែក។ន័យទីបីគឺចាញមកពីពាក្យបារាំង
ដែលថាbazarមានន័យថាទីប្រជុំលក់ទំនិញ។ឧ.ផ្សារទួលទំពូង។
_ម៉ោង ពាក្យនេះខ្ញុំទើបដឹងពីដើមកំណើតកាលពីជាងម្ភៃ
ឆ្នាំមុនទេ។គឺថាដំបូងឡើយកាលពីសម័យអាណានិគមបារំាង
ខ្មែរយើងច្រើនសួរគ្នាថាមានMontre(នាឡិកា)ទេ?Montre
(ម៉ូង) នេះប្រែថានាឡិកា។យូរៗទៅ កាលណាគេសួរម៉ូង គឺ
គេចង់ដឹងថាម៉ោងប៉ុន្មាន?
_ពាក្យបារាំងសែសចេញមកពីពាក្យFrançais
ហើយដោយខ្មែរចូលចិត្តប្រើពាក្យខ្លីក៏កាត់យកតែ
ពាក្យបារាំង=Fran។
_ពាក្យសុរាឬស្រាចេញមកពីពាក្យសុរៈជានាមរបស់ព្រាន
ព្រៃម្នាក់ដែលបានជួបប្រទះបក្សីប្រជុំគ្នាផឹកទឹកដែលដក់
នៅប្រឡង់ប្រគាបឈើធំមួយក្នុងព្រៃហើយស្រវឹងធ្លាក់
រល្ងីល្ងើហើរឡើងមិនរួច ព្រាននោះសង្ស័យក៏ឡើងទៅ
មើលឃើញទឹកដក់ក្នុងប្រគាបឈើមានគ្រាប់ឈើច្រើន
ប្រភេទនិងគ្រាប់ធញ្ញជាតិត្រាំក្នុងនោះក៏ក្បង់ក្រេបមើល
ទៅព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗហើយក្រេបថែមទៀតហើយក៏ស្រវឹង
ចង់បរិភោគសាច់ ហើយចុះមកសម្លាប់បក្សីទាំងនោះ
យកមកអាំងបរិភោគក្លែមមានរសជាតិឆ្ងាញ់។ដល់ក្រោយ
មក គាត់បាននាំតាបសមួយរូបឈ្មោះវរុណៈមកអោយផឹក
ទឹកត្រាំនោះល្បងមើលក៏ស្រវឹងចង់បរិភោគសាច់សត្វដែរ។
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សុរៈនិងវរុណៈចូលដៃគ្នាពេញ
ទីហើយបានយកទឹកត្រាំនោះមកផ្សាយក្នុងស្រុក ពួក
មនុស្សក៏ចេះផ្សំគ្រឿងត្រាំធ្វើអោយកើតជាទឹកស្រវឹងហៅ
ថាសុរាដែលខ្មែរយើងហៅកាត់ខ្លីថាស្រា។

កំណត់សំគាល់៖ភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្នមានល្បាយភាសាបរទេស
ច្រើនណាស់គឺភាគច្រើនមានពាក្យកម្ចីពីភាសាបាលី-សំស្រ្កឹត
ដែលខ្មែរយើងយកមកប្រែទាំងសូរស័ព្ទដើម្បីសម្របសម្រួល
នឹងសម្ដីខ្មែរនិងចំណង់ចំណូលចិត្តខ្មែរដូចជាពាក្យថា
Jatiប្រែថាជាតិ, Dukkha ប្រែថាទុក្ខ,Nirantara ប្រែថា
និរន្តរៈ ,Samadhiដែលប្រែថាសមាធិ។
ខាងក្រោមនេះជាពាក្យខ្លះៗដែលខ្មែរយកពីភាសា
បាលី-សំស្រ្កឹតមកប្រើមានដូចតទៅ៖
ព្រះច័ន្ទ=Chandra
រាហូ=Râhu(ក្បាលរបស់់ketu)
កន្ទុយ?=Ketu?
ព្រះវាយោ=Vâyu
ព្រះសោម=Sôma(នាមមួយទៀតរបស់់ព្រះច័ន្រ្ទ)
ព្រះសូរ្យ=ព្រះសូរិយា=Surya
ព្រះឥន្រ្ទ=Indra
ព្រះសិវៈ=~Çiva
ព្រះព្រហ្ម=Brahmâ
ព្រះវិស្ណុ=Vishnu
ព្រះយមរាជ=Yama
ព្រះកាមទេព=Kama
រាជា=Raja
ក្សត្រ=Kshatriya
មហា=Mahâ
សិង្ហ=Simha
ព្រះរាម=Rama
ហនុមាន=Hanumant
ព្រះនាងគង្គា=Gangâ
ព្រះធរណី=Dharani
ប្រឹថិពី=Prithivi
ព្រហស្បតិ៏=Brihaspati
ព្រះគណេស=Ganeca(Ganesha)
គ្រុឌ=Gharuda
នាគ=Naga
ពឹស=Visha
ធម្មា=Dharma
បព៌ត=pârvati
ហេមពាន្ត=Himavant
ស្រី=Çri(Shri)
បុរស=Purusha
ឧមា=Umâ
មាតា=Matâ
បិតា=Pîta
ឪពុក=Avuka(=Avukក្រោយមកទៅជាVuk=ពុក,មេវិធាវី=Avocat)
វិស្វករ=Vicavakarman(Vishavakarman)
កុមារា=kumara(=Prince)
កុមារី=Kumari(=Princesse)
វិញ្ញាសា=Vyâsa
ឆាយា=Châya
ឧស្សាហ៏=Ushas
ប្រហារ=Prahara
ប្រល័យ=Pralayâ
មនុស្ស=Manu

អាហារ=Ahara
ធ្នូរ=Dhanus
រាត្រី=Ratri
អាចារ្យ=Agastya
យក្ស=Yaksha
អហឹង្សា=Ahimsâ
គ្រូ=Kuru
សាគរ=Sagara
ស្នា=Çarnhga(shanhga)

Happy New Year 2019

56664671_2411346658933291_6353229028559683584_nAnick2019année du cochon