Category Archives: ទស្សនវិជ្ជារបស់់ខ្ញុំ

A lettter sent to Khmer RFA

imageletter1letter2letter3letter4letter5iletter6imageimageimageimageimage

Advertisements

អ្វីមួយអាចរលាយជាសូន្យបាន

នៅក្នុងអត្ថបទមួយដែលខ្ញុំបានសរសេរដោយដាក់់ចំណងជើងថា
Stephen Hawking ថាព្រះមិនបានបង្កើតសាកលលោកទេ
( https://sambatt.wordpress.com/2010/09/03/ ), ខ្ញុំបាន អះអាងថាអ្វីទំាងអស់់មិនអាចរលាយជាសូន្យបានទេ ដោយសារថា នេះ
ជាច្បាប់់រក្សារទុកវត្ថុធាតុ(La loi de la conservation de la
matière។ឧទាហរណ៍ថា អ្នកដុតក្រដាស់់មួយសន្លឹក វានឹងឆេះទៅ ជាផ្សែង
ជាផេះអស់់គ្មានសល់់ ប៉ុន្តែម៉ាសរបស់់វាគ្មានរលាយបាត់់ទៅណាទេ ព្រោះថានោះគ្រាន់តែការបំផ្លែងវត្ថុធាតុប៉ុណ្ណោះ បានន័យថា ម៉ាសរបស់់វា មិនអាចរលាយបាត់់ជាសូន្យបានឡើយ។ ទស្សនវិទូក្រិកម្នាក់់គឺលោកDémocrite ប្រហែលជាអ្នកនំាអោយមាន គំហើញខាងលើនេះ ព្រោះលោកបានអះអាងថា
Rien ne naît de néant ,ni ne​ retourne au néant​ដែលប្រែថា គ្មានអ្វីកើតមកចេញមកពីភាព ទទេ ហើយក៏គ្មានអ្វីវិលត្រលប់់ទៅភាពទទេដែរ។
ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត បានអះអាងថាវត្ថុធាតុមួយប៉ះនឹងវត្ថុធាតុបដិបក្ខ
របស់់ខ្លួននឹងរលាយបាត់់សូន្យ ឈឹង(s’annihiler)ដោយសារថាវត្ថុធាតុទំាង
ពីរមានកំលាំងធាតុផ្ទុយគ្នា ហើយការលាយបាត់់រូបនេះគឺបញ្ចេញនូវពន្លឺផ្លេក
មួយដូចជាពន្លឺផ្លេកបន្ទោរអញ្ចឹង។ ដូចក្នុងផលបូកគណិតដែរ គឺសូន្យជា
លទ្ធផលបានមកពីចំនួនមួយសងនឹង ចំនួនមួយនោះខ្លួនឯង ។ឧទាហរណ៍
+1-1 =0 ឬក៏ថា(+1) + (-1)=0។នៅក្នុង បាតុភូតធម្មជាតិ ក៏ដូច្នោះដែរ
ឧទាហរណ៍ថាអេឡេចត្រុង មួយប៉ះទង្គិចជាមួយ ប៉ូស៊ីត្រុង(គូបដិបក្ខរបស់់ខ្លួន) នឹងរលាយបាត់់ទំាងអេឡេចត្រុងនិងប៉ូស៊ីត្រុង ពីព្រោះវត្ថុទំាងពីរនេះមានកំលំាងធាតុ
ផ្ទុយពីគ្នា គឺមានម៉ាសផ្ទុយគ្នា ដែលអាចអោយ ម៉ាស់់ពីរគឺម៉ាស់់វិជ្ជមាននិងម៉ាស់់
អវិជ្ជមានលុបបំបាត់់គ្នាពេលប៉ះទង្គិចគ្នា។ ម្យ៉ាងទៀត អំពីរឿងដើមកំណើតនៃបន្ទុះ
Big Bangទំនងជាកើតឡើងដោយវត្ថុធាតុមានម៉ាសវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមាន
ក្នុងបរិមាណស្មើគ្នាដែលប្រមូលផ្ដុំគ្នា បង្កើតជាពន្លឺហើយនិងកំដៅដល់់១០
ស្វ័យគុណ២៨ អង្សារ K(Kelvin)រួចហើយ បីនាទីក្រោយមក សីតុណ្ហភាព
បានធ្លាក់់ចុះមកត្រឹម១០ស្វ័យគុណ៩ អង្សារ K ទើបសាកលលោកមានសភាព
ស្ងប់់ពោរពេញទៅដោយចុណ្ណភាគមានលំនឹង ហើយមានចំនួនតិចជាងមុន ដោយសារចុណ្ណភាគអវិជ្ជមាននិងវិជ្ជមានបាន លុបបំបាត់់គ្នាសឹងតែទំាងអស់់ សល់់សាកលោកសព្វថ្ងៃដែលទទូលបានជា លទ្ធផល។លទ្ធផលដ៏ដួចស្ដើង
នេះកើតចេញមកពីចុណ្ណភាគBoxon X និង Boxon anti-X លុបបំបាត់់គ្នា
មិនអស់់ក៏ មានសាកលលោកយើងនេះទៅ។ ប្រសិនជាBoxon Xនិង Boxon
anti-Xលុបបំបាត់់គ្នាអស់់ នោះសាកលលោក យើងនឹងគ្មានអ្វីទំាងអស់់ បាន
ន័យថា ទទេស្អាត។ប៉ុន្តែ មិនដូច្នោះទេ, Boxon X និងBoxon anti-X មិនអាចលុបបំបាត់់គ្នាទៅវិញទៅមកអស់់ឡើយ។Boxon X និងBoxon anti-X
គឺជាចុណ្ណភាគ(លោកធាតុ)ធ្ងន់់ជាងគេទំាងអស់់ ហើយដែល អាចបង្កើតបានតែ
ក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់់បំផុត។នៅពេលដែលសាកលលោកថមថយកំដៅ ចុណ្ណភាគ
ទំាងពីរបាត់់បង់់លំនឹង ហើយក៏បំបែកខ្លួនជាចុណ្ណភាគតូច ហើយស្រាលគឺទៅជា
quarksនិង leptons ។ប៉ុន្តែសំរាប់់ 100 000 000 quarks​និង​leptons,
ចុណ្ណភាគបដិបក្ខ ចំនួន99 999 999ប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានបង្កើតឡើង។បរិមាណនៅ
សល់់ដ៏ស្ដួចស្ដើងបន្ទាប់់ពីការលុបបំបាត់់គ្នា នោះ បានប្រមូលផ្ដុំគ្នា ហើយសាងបាន
ជាសាកលលោកយើងសព្វថ្ងៃនេះ។ តារាវិទូ បានពិចារណាថា ដើមកំណើត
សាកលលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ថាមពល ដែលមិនដឹងចេញមកពីណា
ប៉ុន្តែ ថាមពលនោះទំនងកើតឡើង ដោយសារវត្តមាននៃចុណ្ណភាគពីរប្រភេទដែល
មានម៉ាសកំលាំងធាតុផុ្ទយគ្នាមក នៅផ្ដុំគ្នាគឺថាថាមពលនៃចុណ្ណភាគវិជ្ជមាន សងនឹងថាមពលចុណ្ណភាគអវិជ្ជមាន ស្មើនឹងសូន្យ (ថាមពលសរុបស្មើនឹងសូន្យ)។
ដូច្នេះ ឃើញថា ពុំមានអ្វីមួយកើត មកបានពីភាពទទេសុទ្ធនោះឡើយ។ដើម្បីបំភ្លឺ
គំនិតនេះ យើងគ្រាន់់តែស្រមៃថា អ្នកគ្មានលុយសោះ ហើយអ្នកចង់់មានលុយ។
តើធ្វើយ៉ាងម៉េចទើបមានលុយ?(យើងអត់់និយាយពី ការធ្វើការងារ ឬលួចប្លន់់អីទេ)។
ចំលើយដែលមានគឺ ខ្ចីលុយពីធនាគារ។បើអ្នកខ្ចីលុយ10 000ដុល្លារពីធនាគារទៅ
រកស៊ី គឺអ្នកត្រូវធ្វើ យ៉ាងម៉េច អោយបានចំណេញ គឺរកអោយបានលើសប្រាក់់
10 000ដុល្លារដែល អ្នកបានខ្ចីពីធនាគារនោះ ទើបអ្នកអាចរួចការជំពាក់់បំណុល
ហើយបង្កបង្កើត ដើមទុនរកស៊ី និងធ្វើគំរោងការផ្សេងៗរបស់់អ្នកក្នុងពេលខាង
មុខបាន។ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនិងតារាវិទូ មានគំហើញដូចនេះ ជាមួយរបកគំហើញនៃ ចុណ្ណភាគនិងចុណ្ណភាគបដិបក្ខ ដែលជាអ្នកកសាងលោកយើងនេះ ។ប៉ុន្តែនៅ មានចំងល់់មួយថាតើចុណ្ណភាគទំាងពីរកើតចេញមកពីណា ?បើនៅពេលដែល ដើមឡើយគ្មានអ្វីទំាងអស់។ប៉ុន្តែគេយល់់ឃើញថាអ្វីៗទំាងអស់់សុទ្ធតែមាន ដើមកំណើតដែលពិតជាមានអ្វីមួយនៅខាងដើមបង្អស់់ជាអ្នកបង្កឡើង។ពួកគេ ទាល់់ប្រាជ្ញាចំពោះតែសំណួរមួយនេះទេគឺថាតើមានអ្វីទៅមុនBig Bang?ដូច្នេះ
ពួកគេក៏មិនដឹងថាតើBig Bangកើតចេញពីណាដែរ ។ចំណែកសាសនាមួយចំនួន មានជំនឿថាព្រះជាអ្នកបង្កើតសាកលលោកទំាងមូល។មានតារាវិទូម្នាក់់បាន ចោទសំណួរមួយថាតើព្រះកើតមកពីណា?ចំពោះរឿងនេះ សាសនាបានផ្ដល់់ ចំលើយថាព្រះពុំមានដើមកំណើតទេ ពីព្រោះព្រះអង្គមិនស្ថិតនៅក្នុងលំហនិង ពេលវេលាជាមួយសត្វលោកឡើយ។អ្វីទំាងឡាយណាស្ថិតនៅក្នុងលំហនិង ពេលវេលាគឺមានដើមកំណើត ផ្ទុយពីអ្វីដែលនៅខាងក្រៅ ដែលនឹងមិនចេះ កើតនិងស្លាប់់ឡើយ។ប្រសិនជាសាកលលោកចាប់់កំណើតមកពីបន្ទុះBig Bang
មែននោះ Big Bangពិតមានអ្វីមួយផ្ដល់់កំណើតអោយពីព្រោះមិនអាចមានអ្វីមួយ កើតចេញបានពីភាពទទេឡើយ។មានតារាវិទូខ្លះបានមានជំនឿថាសាកលលោក
បច្ចុប្បន្ន គឺជាសាកលលោកទី៥ដែលបានកើតមកពីសាកលលោកដែលបានស្លាប់់
ទៅជាបន្ទុះBig Crunchដែលបានប្រមូលកាកសំណល់់នៃសាកលលោកមុន មកបង្កើតជាសាកលលោកមួយថ្មីទៀត។នេះបានសេចក្ដីថា សាកលលោក បច្ចុប្បន្នបានចាប់់ជាតិជាលើកទី៥រាប់់ពីកំណើតដំបូងបង្អស់់ដែលនៅតែជា ចំងល់់អំពីថាតើសាកលលោកចាប់់កំណើតមកពីណាដើមដំបូង ហើយដោយ សារអ្វី?
ត្រង់់ចំណុចនេះ តារាសាស្រ្តប្រាប់់ថាផលបូកសរុបនៃថាមពលរបស់់សាកលលោក
ទំាងមូលស្មើនឹងសូន្យ​ហើយថាសាកលលោកបែកចេញជាសាកលលោកពីរប្រភេទ គឺមួយជាសាកលលោកវិជ្ជមាន(សាកលយើង)និងមួយទៀត គឺសាកលោកអវិជ្ជមាន
ដែលស្ថិតនៅដាច់់ដោយឡែកពីសាកលលោកយើង កំណត់់ដោយព្រំដែនដែលមាន
លោកធាតុវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមានប៉ះគ្នាចេញ ជាភ្លើងភ្លែតៗ ។សព្វថ្ងៃ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត
កំពុងស្វែងរកព្រំដែននេះដែលគេ ជឿថាមានពិត ពីព្រោះលោកធាតុអវិជ្ជមាន
ឬវត្ថុធាតុប្រឆាំងលោកធាតុ (Anti-matière)ជាគូនឹងលោកធាតុវិជ្ជមានហើយ
ជាក់់ស្ដែងគេបានរក ឃើញមានគូវត្ថុធាតុដូចជាélectron-positron,
proton-antiproton, quark-antiquark…។ដូច្នេះហើយ តារាវិទូចេះ
តែមានជំនឿថាមាន សាកលលោកអវិជ្ជមានឬសាកលលោកជាគូប្រឆាំងនឹង
សាកលោកយើង (anti-Univers)ទោះបីមិនដឹងនៅទីណាឬមិនអាចរក
ឃើញក្ដី។សាកល លោកអវិជ្ជមាននោះត្រូវតែនៅដាច់់ដោយឡែកពីសាកលលោក
យើងទោះ ជានៅឆ្ងាយយ៉ាងណាក្ដី ។បើមិនដូច្នោះទេនឹងមានការប៉ះទង្គិចគ្នា
ហើយលុប បំបាត់់គ្នាទៅវិញទៅមកមិនខាន(s’annihiler)។សព្វថ្ងៃ តារាវិទូ
ទំាងឡាយ ក្នុងលោកកំពុងស្វែងរកសាកលលោកអវិជ្ជមានដែល អាចមានពិត
យោង តាមតារាវិទូ Stephen Hawkingដែលបានសរសេរនៅក្នុងសៀវភៅ
មួយរបស់់ លោកដែលមានចំណងជើងថា Une brève histoire​du temps (ប្រវត្តិសង្ខេបនៃពេលវេលា)ត្រង់់ទំព័រ៨៨-៨៩ដូចខាងក្រោមនេះ៖ La découverte
du positron en 1932 confirma la théorie de​ Dirac​ et lui valut
de recevoir ​le prix ​Nobel ​en 1933. Nous savons aujourd’hui​
que ​toute particule a son anti-particule ​avec​​​laquelle ​elle
peut​​s’annihiler. (Dans​le cas des particules​​supports-de-force,
les​ anti-particules​​sont anti-mondes et des ​anti-gens faits​​
d’anti-particules.​Cependant si vous rencontrez votre anti-vous,
ne lui ​serrez pas ​la main​! ​Vous disparaîtriez​​tous ​les ​deux
dans un ​grand ​éclair ​de lumière. ដែលប្រែដូចតទៅនេះថា៖
របកគំហើញនៃប៉ូស៊ីត្រុង(គូបដិបក្ខរបស់់អេឡេចត្រុង) ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២បង្ហាញ
អោយឃើញជាក់់ស្ដែងលើទ្រឹស្ដីរបស់់លោក Diracហើយ ដែលនំាអោយលោក
បានទទួលនូវរង្វាន់់ណូបែល(Nobel)នៅក្នងឆ្នំា១៩៣៣។ សព្វថ្ងៃនេះយើងដឹងថា
គ្រប់់ចុណ្ណភាគ(particule)ទំាងអស់់វាមានចុណ្ណភាគ បដិបក្ខ(anti-particule
)ដែលលុបបំបាត់់(ធ្វើអោយរលាយទៅជាសូន្យ) គ្នានឹងគ្នាបាន។(ក្នុងករណីនៃ
ចុណ្ណភាគទ្រទ្រង់់កំលំាង,ចុណ្ណភាគបដិបក្ខគឺវា ដូចតែចុណ្ណភាគខ្លួនវាហ្នឹង)។ប្រហែលជាអាចមានសាកលលោកបដិបក្ខ,មនុស្សបដិបក្ខដែលផ្សំផ្គុំឡើង
ដោយចុណ្ណភាគបដិបក្ខ។ប៉ុន្តែ ប្រសិនជាអ្នកជួបគូបដិបក្ខរបស់់អ្នក​សូមកុំចាប់់ដៃ
គាត់់!មិនចឹងទេ អ្នកទំាងពីរនឹងរលាយបាត់់ខ្លួន ក្នុងផ្លេកពន្លឺដ៏ធំមួយ។

«ទោះបីយ៉ាងណា វាក៏នឹងបានក្លាយជាពន្លឺដែរ។វាមិនរលាយ ជាសូន្យនោះទេ។
ប៉ុន្តែ នៅមានចំងល់់មួយទៀតចោទឡើង៖តើពន្លឺជាអ្វី?តាមទ្រឹស្ដី រូបវិទ្យា,ពន្លឺគឺជា
ចុណ្ណភាគផង និងជារលកផងបានន័យថាជារូបធាតុនិង អរូបធាតុ
matériel et immatérielព្រោះវាជាphotons(ចុណ្ណភាគនៃពន្លឺ) ផងនិង
ondes(រលក)ផង។ប៉ុន្តែ ពន្លឺត្រូវតែកើតចេញមកពីវត្ថុធាតុ ដែលជា
អ្នកបង្កើតវាឡើង។ពន្លឺ ត្រូវតែកើតចេញពីប្រភពណាមួយ ទោះជាប្រភព នោះជា
រូបធាតុក្ដី អរូបធាតុក្ដី(ដូចជារូបខ្មោច ឬទេវតា ជាពន្លឺដែលសំដែងអោយ មនុស្ស
ម្នាក់ណាបានឃើញ ដែលភាសាបារាំងហៅថា apparitions នោះ»។

អត្ថបទទាក់់ទង ដែលមានចំណងជើងថា កើត=ស្លាប់់៖
https://sambatt.wordpress.com/2010/12/03/

Today,human relationship are…

Telephone was particularly created to let us talk with someone without going to meet him/her.Internet was particularly created to let us communicate with someone without going to meet him/her.Unlike the telephone,the internet give us more fun because we can see each other,we can write to each other,we can talk to each other in the real time and we can play games and furthermore it gives you access to almost everything you need. Most people see the internet as the means of approaching each other.That’s why they created the social network to gather people together in a community such as the facebook,wordpress,hi5, khmercity,youtube,twitter,webshot… Yes the internet bring all people closer from any where into a virtual world.We enjoy it.We make a lot of friends.Some bloggers have thounsands of friends that they never meet. Friends are called friends even we when never meet them. These are virtual friends we got from our PC in front of which we spend hours everyday. TV and computer become just as magical machines that take us into a virtual world by escaping this boring and tiring world. Today,the world of images comes to take us to get along with our tiring of life.TV becomes the most powerful thing of images to attract us.The computer is the second. People relate most intimately with these electronic screens and don’t like to read.They are happy when firemen burn books. Everyday we have our ration of images.We become like alcolic or drug addict.The electronic technologies have changed our life.We barely notice them.Before the written word,we relied on our memories.Before telephones,we know the pleasure of writting and receiving letters,the small joy of finding a handwritten envelope in the mailbox from a friend or a relative. Before television and computers,we had a stronger sense of community,a greater attachment to neighborhood and families (Today,only 25% of American population know their neighbors). Today,television has glued us to our homes,isolating us from other human beings.

អ្វីៗទំាងអស់់ត្រូវតែមានដើមកំណើត

អ្វីៗទំាងអស់់ត្រូវតែមានដើមកំណើត។ចឹងមែនហើយ ដែលមនុស្សទូទៅមាន
ជំនឿបែបនេះ។ប៉ុន្តែ គេពុំដឹងថាដើមកំណើតនៃអ្វីៗទំាងអស់់កើតចេញមកពីណា?
វិទ្យាសាស្រ្តបានគិតថាសាកលលោកកើតចេញមកពីបន្ទុះBig Bang តែមិនដឹង
ថាBig Bangបានកើតចេញមកពីណា?យើងត្រូវតែឆ្ងល់់ ឬសួរ ពីព្រោះមិនអាចមាន
អ្វីមួយកើតចេញពីភាពទទេបានទេ។

គំហើញថ្ងៃនេះ(៣)

អ្នកណាមិនស្រលាញ់់សេរីភាព?អ្នកដែលមិនចង់់អោយគេមានសេរីភាព
ក៏ស្រលាញ់់សេរីភាពដែរ។ដូច្នេះប្រទេសទំាងឡាយណាដែលបំបិទសេរីភាព
របស់់ប្រជាជនឯងពិតជាដឹងថាខ្លួនឯងក៏ស្រលាញ់់សេរីភាពដូចគ្នា។អញ្ចឹង វាសម
ហេតុផលទេដែលខ្លួនឯងស្រលាញ់់សេរីភាពហើយបំបិទសេរីភាពរបស់់អ្នកដទៃ?

Nature `s firm will to exist at any price!

It`s a very nice day,today.I`m glad to see the beautiful sky and
Nature around me. I really feel like being with the Nature .
I observe some birds flying here and there .I threw some
pieces of bread to feed the hungry birds.I observe the green grass
and trees and take a deep breath under the sunny sky .
I love Nature but when I `m considering how the Nature
is processing to exist herself,Nature has no mercy at all…
because Nature exists as if she is the Law herself,nobody
could be against her. She lets everything exist by destroying
each other.And she uses time to destroy anything that animals
could not eat nor eliminate.Example:Eagle eats snake ,snake
eats frog ,frog eats insects,insects eat grass or plants,
plants eat or absorb nutrients coming from the dead animals
or plants,and water and sun`s rays.Nature exists without
mercy but with a firm will to exist ;NO MERCY:NO THANK.
It`s sad to come and exist here and see all daily sufferings of
all beings(animals and plants).If I had to choose between existing
and non-existing,I will hesitate and why should I come to exist
where I don`t wanted to? Should I choose to be non-existing to
avoid all sufferings that were already reserved to me after coming
into existence? Each being has to exist absolutely in complicity
with Nature who had to choose to exist rather than being non-existing?
But why is there something rather than nothing ?
Or Nature ,as most scientists believed, had a beginning and then has
to come to an end? Or Nature is always existing without a beginning and
an end? But where did everything come from?
If Nature is existing all the time,and coming from nowhere,we cannot
ask where did everything come from,because Nature comes from nothing
and goes to nowhere.However,Nature had shown off her strong will to exist
at any price: let`s all animals and plants eat each other to survive.
let`s all matters exist so that this universe exist,even if
animals and plants do not exist ,or disappear.

ការងារ ជាអ្វី?

ទិវាការងា(la fète de travail)ឬទិវាពលកម្ម(labor day)ជិតមកដល់់
ហើយគឺត្រូវនឹងថ្ងៃចន្ទទី៥កញ្ញា២០១១ខាងមុខនេះ។
ខ្ញុំមិនដឹងឆ្លៀតយកថ្ងៃឈប់់សំរាកនេះ ធ្វើអីទេ។រាល់់ឆ្នំានៅប្រទេសកាណាដា, ទិវាការងារត្រូវនឹងថ្ងៃចន្ទក្នុងសប្ដាហ៌ទី១នៃខែកញ្ញា,ខ្ញុំភ្លេចអស់់ហើយថាបាន ឆ្លៀតឱកាសឈប់់សំរាកមួយថ្ងៃនេះធ្វើអ្វីខ្លះ ហើយក៏មិនដែលបានគិត ពិចារណាថាតើការងារមានសារៈប្រយោជន៌ប៉ុណ្ណាដល់់មនុស្សលោកដែរ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿថាការងារពិតជាមានសារសំខាន់់ណាស់់សំរាប់់មនុស្សដើម្បីចិញ្ចឹម ជីវិតខ្លួនឯងក៏ដូចជាគ្រួសារ និងកសាងសង្គមជាតិនិងប្រទេសជាតិទំំាងមូល ក្នុងប្រាថ្នាតែមួយគឺសេចក្ដីសុខនិងសេចក្ដីសប្បាយ។មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការងារជា ប្រភពល្អនៃសុខភាពដែរប៉ុន្តែនេះវាអាស្រ័យលើការងារអ្វី ហើយក្នុងស្ថានភាព បែបណាទៀតផង ដូចការងារជាកម្មកររ៉ែ ឬការងាររែកសែងឥវ៉ាន់់ធ្ងន់់ៗឬ ការងារសំណង់់ជាដើម មិនមែនជាប្រភពនៃ សុខភាពនោះទេ។ការងារជាកម្មកររ៉ែពិតជាប្រកបដោយការប្រថុយប្រថាន ជីវិតណាស់់ដូចកាលពីសប្ដាហ៌មុននៅប្រទេសចិន កម្មកររ៉ែជាងដប់់នាក់់ត្រូវ ជាប់់ស្ទះក្នុងអណ្ដូងរ៉ែអស់់រយ់ពេលជាច្រើនថ្ងៃហើយទីបំផុតទើបត្រូវបានគេ ជួយសង្រ្គោះជីវិត។នៅប្រទេសឈីលីកាលពីឆ្នំាមុន កម្មកររ៉ែជាងម្ភៃនាក់់ (តាមខ្ញុំចំាបាន?)ត្រូវបានជាប់់ខ្លួនក្នុងរណ្ដៅរ៉ែអស់់រយ់ពេលជាងពីរខែ ទើបត្រូវ បានគេជួយសង្រ្គោះជីវិតអោយមកជួបជុំគ្រួសារវិញ។ខ្ញុំជឿថាការងារប្រកបដោយ គ្រោះថ្នាក់់ពិតជាមានច្រើន ប៉ុន្តែក៏នៅតែមានមនុស្សជាច្រើនត្រូវការ ក៏ព្រោះតែដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។មនុស្សគ្រប់់រូបពិតជាត្រូវការការងារ ទោះជា ការងារនោះត្រូវឬមិនត្រូវមុខជំនាញរបស់់ខ្លួនក្ដី ។និយាយបែបនេះ ដោយ សារថាមានមនុស្សជាច្រើនដែលបានរៀនចប់់មុខវិជ្ជានៃជំនាញរបស់់ខ្លួនមិន អាចរកការងារធ្វើបាន ហើយក៏រកការងារផ្សេងបណ្ដោះអាសន្នធ្វើទៅ។ បញ្ហានេះ គឺពិតណាស់់ទាក់់ទងទៅនឹងភាពរីកចំរើនឬអន់់ថយនៃសេដ្ឋកិច្ឋជាតិ ហើយមួយវិញទៀតក៏មកពីកំណើនប្រជាជនក្នុងប្រទេសផងដែរ ។និយាយអោយចំ បញ្ហាដ៏ធំបំផុតដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនោះគឺកំណើននៃមនុស្ស លោកដ៏លើសលប់់ដែលបានបង្កបញ្ហាជាច្រើនផ្សេងទៀតដល់់សង្គមដូចជា បញ្ហាគ្មានការងារធ្វើនេះ បង្កអោយសេដ្ឋកិច្ចជាតិអន់់ថយ ។គេជឿថាប្រទេស ណាមួយមានការងារធ្វើគ្រប់់គ្រាន់់អោយប្រជាជន ប្រទេសនោះនឹងមាន សេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់់ ។ប៉ុន្តែ ប្រជាជនក្នុងប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ច លូតលាស់់ខ្លំាង មិនមែនចូលចិត្តធ្វើការខ្លំាងនោះពេកទេ ព្រោះគេត្រូវការ ពេលសំរាកលំហែកាយដែរ ។ដូច្នេះហើយបានជាអ្នកធ្វើការរួបរួមគ្នាបង្កើត សហជីពដើម្បីបំរើផលប្រយោជន៌រួម គឺបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងរួមដែលមាន រយ់ៈពេលកំណត់់ដូចជាបី ឬ ប្រាំឆ្នំា ដើម្បីកែសំរួលស្ថានភាពការងារនិង ការដំឡើងប្រាក់់ខែ ហើយជាពិសេសគឺរយៈពេលធ្វើការកំណត់់អោយ ត្រឹមតែ៤០ម៉ោងក្នុងមួយសប្ដាហ៍ ។ កាលពីដើម គឺចុងសតវត្សទី១៩ សហជីពកម្មករឬអ្នកធ្វើការនៅ ទន់់ខ្សោយពេកទើបបានជាមានការធ្វើបាតុកម្មបះបោរខ្លំាង(រហូតមាន ការបង្ហូរឈាមគ្នា)ពីរឿងទាមទារកំរិតចំនួនម៉ោងធ្វើការទៅតាម សំណូមពរពីកម្មករ ដែលតែងតែត្រូវបានថៅកែបង្ខំអោយធ្វើការក្នុង មួយថ្ងៃដល់់ដប់់ពីរម៉ោង ហើយគ្មានថ្ងៃឈប់់សំរាកទៀត។ការធ្វើ បាតុកម្មបានហុចផ្លែផ្កាមួយគឺការបង្កើតច្បាប់់មួយសំរាប់់ការងារដែលមនុស្ស ជំនាន់់ក្រោយបានទទួលគុណប្រយោជន៍ដ៏ធំធេង។ដូច្នេះ ទិវាការងារ គឺជាទិវាមានន័យនិងសារៈសំខាន់់ណាស់់សំរាប់់យើងគ្រប់់គ្នាជាអ្នក ធ្វើការដែលចេះរួបរួមគ្នាជាសហជីពដែលបំរើផលប្រយោជន៍ដល់់គ្រប់់អ្នកធ្វើការ។ ទិវាការងារ គឺថ្ងៃបុណ្យរំលឹកប្រាប់់យើងគ្រប់់គ្នាជាកម្មករ ជាបុគ្គលិកការងារ ផ្សេងៗ ថាយើងមានអំណាចនិងសិទ្ធិការពារការងាររបស់់ខ្លួននិងសំរួល ស្ថានភាពការងាររបស់់ខ្លួន ។ប៉ុន្តែ យើងក៏មិនគប្បីរំលោភអំណាចនិងសិទ្ធិនេះ រហូតទាល់់បង្កចលាចលសង្គមរហូតបង្កអំពើហិង្សាឬអសន្តិសុខសង្គម ដែលនឹង អាចនំាអោយថៅកែលែងដំណើរការរោងចក្រ លែងមានលទ្ធភាពបង្កើតការងារ បានតទៅមុខទៀត។ ក្នុងឱកាសកំពុងសរសេរអត្ថបទនេះនាចុងសប្ដាហ៍វែងដែលថ្ងៃចន្ទ ជាថ្ងៃទិវាបុណ្យការងារនេះ,ខ្ញុំសូមធ្វើការពិចារណាតវែងឆ្ងាយបន្តិចទៀត អំពីការងារ។មនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ កើតមកមិនមានការងារទេ លើកលែងតែការស្វែងរកអាហារតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតរបស់់ខ្លួន។ គឺខ្ញុំចង់់និយាយពីការងារដែលជាកិច្ចការរបស់់សត្វលោកម្នាក់់ៗដែលត្រូវធ្វើ ដើម្បីស្វែងរកអាហារចិញ្ចឹមជីវិតរបស់់ខ្លួនឯង។កិច្ចការផ្ទះរបស់់ខ្លួនមិនមែនជាការងារ ទេឧទាហរណ៌៖ការបោសសំអាតផ្ទះ មិនមែនជាការងារស្វែងរកអាហារដែលខ្ញុំ ចាត់់ថាជាការងារនោះទេ ។ ការស្វែងរកអាហារ,នេះជាកាតព្វកិច្ចរបស់់សត្វលោកម្នាក់់ៗព្រោះក្រពះ ជាអ្នកបញ្ជាអោយធ្វើដូច្នេះដើម្បីរស់់។ប៉ុន្តែ ក្នុងធម្មជាតិ សត្វលោកទំាងអស់់ ត្រូវស៊ីគ្នាទៅមកឬស៊ីតគ្នា(ក្នុងករណីខ្លះសត្វប្រភេទមួយចំនួនស៊ីសត្វប្រភេទដូចគ្នាទៅវិញទៅមក)។ ឧទារហណ៌៖ឥន្ទ្រីស៊ីពស់់ៗស៊ីកង្កែបៗស៊ីកណ្ដូបៗស៊ីស្មៅៗស៊ី(ស្រូប) ជីវជាតិសត្វទំាងឡាយនោះដែលស្លាប់់ទៅ។ករណីដែលសត្វស៊ីគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្រពើស៊ីខ្លា ខ្លាស៊ីក្រពើ,ពស់ថ្លាន់ស៊ីមនុស្ស​មនុស្សស៊ីពស់ថ្លាន់ ជាដើម។ល។
ធម្មជាតិត្រូវការអោយសត្វលោក រស់់នៅរបៀបនេះដើម្បីថែរក្សាប្រព័ន្ធបរិស្ថានផ្ទុយពីការបង្រៀនរបស់់ សាសនាមិនអោយសំលាប់់គ្នា ដូចជាសាសនាព្រះពុទ្ធដែលចាត់់ថា ការសំលាប់់គឺជាអំពើបាប ដែលគួរតែជៀសវាង។ក៏ប៉ុន្តែពុទ្ធសាសនិក ទំាងឡាយក្នុងលោកនៅតែកាប់់សំលាប់់សត្វធ្វើជាអាហារ ។សាសនាព្រះពុទ្ធ ថ្កោលទោសការកាប់់សំលាប់់សត្វ ប៉ុន្តែមិនបានថ្កោលទោសការហូបសាច់់សត្វទេ។ សូម្បីព្រះសង្ឃដែលមិនតមសាច់់ មិនដែលថ្កោលទោសការហូបសាច់់ឡើយ ប៉ុន្តែលោកយល់់ថាការសំលាប់់សត្វគឺបាប ឯការហូបសាច់់មិនបាបទេ គឺ មិនទាក់់ទិននឹងការសំលាប់់ទេ ដូចព្រះដីការបស់់ព្រះតេជគុណ ហុក សាវណ្ណ ចៅអធិការវត្តខ្មែរកាណាដាដូច្នោះ។ចំពោះខ្ញុំវិញ គិតថាបើការសំលាប់់សត្វបាប ដូច្នេះការហូបសាច់់សត្វក៏បាបដែរ ពីព្រោះតែការហូបសាច់់ទើបមានការសំលាប់់សត្វ។ ការស្វែងរកអាហារចិញ្ចឹមជីវិតរៀងៗខ្លួនរបស់់សត្វលោកម្នាក់់ៗពីធម្មជាតិនេះ គឺជាការងាររបស់់ខ្លួន ដែលខ្លួនជាថៅកែផងកម្មករផង ហើយបើមិនស្វែងរកអាហារ ក៏នឹងមិនមានអាហារទទួលទានដែរ ហើយឧបមាថាសត្វណាមួយឈឺ ឬគ្រោះថ្នាក់់មានរបួសក៏នឹងគ្មាននរណាជួយស្វែងរកអាហារអោយដែរ លើកលែងតែមនុស្សដែលចេះជួយគ្នា ព្រោះមនុស្សមានសតិបញ្ញាខុសពីសត្វ។ ការងារដែលជាការស្វែងរកអាហារនេះជាការងារដើមដំបូងរបស់់មនុស្សលោក។ រួចហើយបន្ទាប់់ពីសម័យបុរេប្រត្តិកន្លងផុតទៅ មនុស្សបានចេះបង្កបង្កើតផ្ទះ បង្កបង្កើតភូមិ ស្រុក ប្រទេស ទើបការងារផ្សេងៗជាច្រើនកកើតមានឡើង ដូចជាការងារកសិកម្ម ការងារសិប្បកម្ម ការងាររដ្ឋបាល ការងារសុខាភិបាល ការងារឧស្សាហកម្ម ការងារពាណិជ្ជកម្ម ។ល។ហើយគ្រប់់ការងារទាំងអស់់ សុទ្ធតែជាការរួមចំណែកដល់់ការអភិវឌ្ឍសង្គមដែលមានវិទ្យាសាស្រ្ត ជាឧបករណ៏និងបង្អែក។សព្វថ្ងៃ វិទ្យាសាស្រ្តទំនើបបានបង្កើតការងារ ជាច្រើនអោយមនុស្សមានការងារធ្វើ ប៉ុន្តែកំណើនមនុស្សលោក លើផែនដីមិនសមមាត្រនឹងចំនួនការងារបង្កើតបានទេ ម្ល៉ោះហើយ នៅគ្រប់់ ប្រទេសទំាងប្រទេសជឿនលឿននិងប្រទេសក្រីក្រតែងមានអ្នកគ្មានការងារធ្វើច្រើនឬតិច ទៅតាមស្ថានភាពនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់់ប្រទេសនោះ។សព្វថ្ងៃ លើលោកយើងនេះ ដូចជាកាន់់តែពិបាករស់់នៅ ជាពិសេសនៅប្រទេសក្រីក្រនានាមិនត្រឹមតែគ្មាន ការងារធ្វើនោះទេ គឺថែមទំាងកើតមានបញ្ហាអត់់អាហារទៀតផង ដូចនៅប្រទេសសូម៉ាលី, អេទ្យូពីជាដើម ដែលមនុស្សរាប់់លាននាក់់កំពុងប្រឈមមុខនឹងការអត់់អាហារ និងទីជំរក យ៉ាងវេទនាជាទីបំផុត។ វិបត្តិនៃការគ្មានទីជំរកជារឿងមួយផ្សេង ឯវិបត្តិនៃការអត់់អាហារជារឿង មួយផ្សេងទៀតប៉ុន្តែធ្ងន់់ធ្ងរនិងគ្រោះថ្នាក់់ជាង ពីព្រោះមនុស្សរស់់នឹងអាហារ មិនមែននឹងទីជំរកទេ។ប៉ុន្តែនៅបណ្ដាប្រទេសក្រីក្រ បញ្ហាទំាងពីរច្រើនកើត មានជាមួយគ្នា ជាពិសេសក្នុងកាលដែលមានសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង។បញ្ហាទំាងពីរ អាចកើតមានដាច់់ដោយឡែកពីគ្នាដែរប៉ុន្តែមិនមែននៅតែក្នុងប្រទេសក្រីក្រនោះទេ, នៅប្រទេសជឿនលឿនឬប្រទេសមហាឧស្សាហកម្មក៏មានបញ្ហាអត់់ទីជំរកដែរ ។ គ្រាន់់តែនៅប្រទេសកាណាដា ដែលសព្វថ្ងៃមានប្រជាជនជាង៣៣លាននាក់់នោះ មានជនអាណាថា(ជនគ្មានទីជំរក)ដល់់ទៅជាងសាមសិបម៉ឺនននាក់់ទៅហើយ ។ ជនគ្មានជំរកទំាងនោះច្រើនជាមនុស្សប្រមឹក ឬញៀនគ្រឿងស្រវឹង ប៉ុន្តែពុំមានបង្ហាញអោយឃើញសញ្ញាណាថាពួកគេមានស្បែកដណ្ដប់់ឆ្អឹង ដូចជាប្រជាជនអត់់អាហារនៅប្រទេសសូម៉ាលី នោះទេ។ពួកគេ មិនស្វែងរកការងារទេប៉ុន្តែមួយថ្ងៃៗគិតតែពីដើរសុំទាននៅតាមផ្លូវថ្នល់់ ជាពិសេសនៅក្នុងក្រុង(centre-ville)ដែលសំបូរមនុស្សដើរកំសាន្ត ដូចជាពួកទេសចរជាដើម។គេថាការងារមិនរត់់រកមនុស្សទេ គឺមនុស្សទេ ដែលរត់់រកការងារ នេះបង្ហាញអោយឃើញជាក់់ថាការស្វែងរកអាហារ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតគឺជាករណីកិច្ចរបស់់មនុស្សគ្រប់់រូប។ការងារនិងមនុស្ស កើនឡើងមិនសូវដែលសមាមាត្រនឹងគ្នាទេ ។នៅប្រទេសកាណាដា, កំណើនប្រជាជនដូចមិនសូវច្រើនពេកទេ ហេតុដូចនេះបានជា ប្រទេសកាណាដាទទួលយកជនអន្តោប្រវេសន្តមួយៗឆ្នំាចំនួនជាង បីសែននាក់់ដែលក្នុងនោះ ជាងបួនម៉ឺននាក់់ចូលមករស់់នៅក្នុងខេត្តកេបិច។ ចំនួននៃជនអន្តោប្រវេសន្តទំាងនោះ ពេលមកដល់់ប្រទេសកាណាដា ភាគច្រើនមិនទាន់់រកការងារធ្វើភ្លាមទេ គឺទៅរៀនភាសាក៏ដូចទៅរៀនមុខវិជ្ជា។ ប៉ុន្តែ តាមពិតទៅ ការងារក៏មិនទាន់់រកបានក៏ដោយសារថាការងារ មិនសូវសំបូរ ឬក៏អាចងាយរកបាននោះដែរ។ជនអន្តោប្រវេសន្តខ្លះ មានសញ្ញាប័ត្រសិក្សាខ្ពស់់ ប៉ុន្តែស្វែងរកការងារទៅតាមជំនាញរបស់់ ខ្លួនឯងមិនបានហើយដោយចំបាច់់ត្រូវតែរកការងារចិញ្ចឹមជីវិតក៏ ធ្វើការងារណាក៏ដោយដែលគេអាចរកបាន។គេថាការងារមិនថោកទាបទេ គឺចរិកមនុស្សទេដែលអាចថោកទាប ។ប៉ុន្តែមនុស្សនៅតែយកការងារ ធ្វើជាផ្លាកសំគាល់់កិត្តិយស សំគាល់់វណ្ណៈ ដោយមើលឃើញថាការងារ ដូចជាចែកវណ្ណៈមនុស្សលោកចឹង ។នរណាមានការងារល្អ ជាវេជ្ជបណ្ឌិ ជាវិស្វវករ ជាថៅកែ ជាមន្រ្តីរដ្ឋការខ្ពស់់ ជាទីប្រឹក្សានាយករដ្ឋមន្រ្តី ជារដ្ឋមន្រ្តី ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី តែងទទួលបាននូវកិត្តិយសខ្ពង់់ខ្ពស់់ ដែលមនុស្សទូទៅទទួលស្គាល់់ហើយតែងប្រកួតប្រជែងចង់់បានពីព្រោះការងារ ថ្នាក់់ខ្ពស់់ទំាងនោះ ធ្វើអោយមនុស្សបានទទួលប្រាក់់ខែខ្ពស់់ ដូច្នេះ ធ្វើអោយជីវភាពធូរធារ និងមានមុខមាត់់។ប៉ុន្តែ ការងារថ្នាក់់ខ្ពស់់ មានកិត្តិយសខ្ពស់់ មួយចំនួន រកប្រាក់់បានមកដោយអំពើមិនសុច្ចរិត គឺដោយអំពើពុករលួយ អំពើលួចជាតិ …ដែលនេះបង្ហាញអោយឃើញថា ការងារមិនមែន ជាផ្លាកសំគាល់់កិត្តិយស់់នោះទេផ្ទុយទៅវិញចរិកមនុស្សទេដែលអាចថោកទាប។