ពាក្យ អ្នក

ពាក្យ អ្នក (ជាពាក្យខ្មែរបុរាណព្រេងព្រឹទ្ធ
សព្វថ្ងៃប្រើជាអញ្ញត្រសព្ទ)ជាពាក្យប្រើជំនួសឈ្មោះបុគ្គលដែលត្រូវ
និយាយទៅរកក្នុងទីចំពោះមុខសំរាប់់ពលរដ្ឋយើងហៅគ្នាដោយសេចក្ដី
សមគួរ មិនចេញឈ្មោះបុគ្គលនោះ(ប្រើបានទំាងប្រុស ស្រី) ដូចគេថា៖
អ្នកអញ្ជើញទៅណា?អញ្ជើញចូលអង្គុយលេងសិន!

ពាក្យ អ្នក ដូចយើងទំាងអស់់គ្នាដឹងស្គាល់់ច្បាស់់ស្រាប់់ហើយ
ខ្មែរយើងមិនសូវប្រើទេក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់់ទងគ្នារាល់់ថ្ងៃ ជាពិសេស
ជាមួយជនជាតិខ្មែរយើងដូចគ្នា ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ យើងប្រើស្និទ្ធស្នាល
ណាស់់ជាមួយជនបរទេសដូចជាបារាំង អាមេរិកាំង ជាដើមដែលចេះនិយាយ
ភាសាយើង ឬក៏អ្នកបកប្រែ តែងត្រូវការប្រើពាក្យអ្នករត់់មាត់់ណាស់់
ពីព្រោះពាក្យអ្នក =vous(បារំាង),you(អង់់គ្លេស)ដូច្នេះ អ្នកប្រែ មិនសូវ
ចាប់់អារម្មណ៏ថា ពាក្យនៃភាសាបារំាង និងអង់់គ្លេស ទំាងពីរនេះ យើងអាចបកមកថា
ប្អូន បង ពូ មីង លោក តា យាយ …បាន ដែលជាពាក្យខ្មែរយើងប្រើប្រាស់់ស្និទ្ធស្នាល
ក្នុងជីវិតរាល់់ថ្ងៃ ចំពោះគ្នា និងគ្នា។ពាក្យ ខ្មែរយើងមួយចំនួន ពិតជាបានវិវត្ត
ច្រើនណាស់់ តំាងពីការបង្កើតវចនានុក្រម របស់់សម្ដេចជួនណាតមក ។
ដូច្នេះតាម គំនិតខ្ញុំ គួរតែធ្វើការប្រែសំរួលថ្មីអោយទាន់់សម័យពីព្រោះ មាន
ពាក្យជាច្រើនបានធ្វើការវិវត្តន៏អត្ថន័យ ហើយក៏មានពាក្យថ្មីៗកើតមានច្រើន
ឡើងដែរ ដែល យើងមិនអាចរកឃើញក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររបស់់សម្ដេចជួនណាត
ទៀតទេពេលនេះ ដូចជាពាក្យ សេវាកម្ម ពិធីករ តាង៉ែន កាលីប
ហើយ ពាក្យដែលវិវត្តន៏ទៅមានន័យថ្មីទៀត ដូចជា ពាក្យ គ្រួសារ ក្រុង ញុំា
ដែលពេលនេះពាក្យ គ្រួសារមានន័យមួយទៀតថាប្ដី ឬ ប្រពន្ធ ,ពាក្យក្រុង
ដែលពីមុនមានន័យថា ប្រទេស តែពេលនេះ គឺទីក្រុង ,ហើយពាក្យញុំាដែលពីមុន យើងប្រើសំរាប់់និយាយទៅកាន់់ក្មេងតូច មានន័យថា ស៊ី ឬ ហូប នោះ ,ឥឡូវនេះ
ទំាងចាស់់ទំាងក្មេងក៏អាចប្រើបាន ហើយកំពុងនិយមប្រើទៀត។ម្យ៉ាងទៀត
ពាក្យមួយចំនួន ក៏លែងប្រើដូចជាពាក្យ នគរ ដែលកាលពីដើមមានន័យថា
ក្រុង នោះ។ពាក្យអ្នក ត្បិតយើងមិន ប្រើ ហៅគ្នាទៅមករវាងខ្មែរ
និងខ្មែរគ្នាឯងក្នុងការប្រាស្រ័យគ្នារាល់់ថ្ងៃនោះក៏ដោយ ប៉ុន្តែ យើងអាចប្រើ
ផងដែរក្នុង ការធ្វើសន្ទរកថា ក្នុងសំបុត្រ ក្នុង ការសរសេរនិពន្ធ ឬការសរសេរ
វិញ្ញាសាប្រលង (លំហាត់់ប្រលង)ដូចជាគេថា ចូរអ្នករក…
ចូរអ្នកឆ្លើយនឹងសំណួរខាងក្រោម…។ល។

ពាក្យអ្នក ន័យទី២ គឺ មានន័យថា បុគ្គល,ជន ,មនុស្ស ដែល
យើងប្រើមុខនាម គុណនាម ឬករិយាស័ព្ទ៖ពីមុខនាម ឧទាហរណ៏ ៖

អ្នកការ, អ្នកក្រុង អ្នកផ្សារ អ្នកស្រែ អ្នកចំការ អ្នកស្រុក អ្នកភូមិ
អ្នកជំនួញ អ្នកកីឡា អ្នកនយោបាយ អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ត អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត
អ្នកកំប្លែង អ្នកចំរៀងប៉ុន្តែ យើងប្រើពីមុខនាម
ដទៃទៀតដូចជា អ្នកងារ=ជនដែលត្រូវទោសធ្លាក់់ជាមនុស្សថ្នាក់់
ទីបួន៖សូទ្រៈ។អ្នកបុណ្យឬអ្នកមានបុណ្យ=គឺអ្នកមានបុណ្យសំណាងអស្ចារ្យ។
អ្នកផង=មហាជន អ្នកទំាងពួងគេរាល់់គ្នា។អ្នកផ្លូវ=អ្នកនំាផ្លូវសេចក្ដី
គឺស្រ្តីនំាមុខកូនស្រីចេញចូលតាមរយៈកិច្ចការ ក្នុងពិធីមង្គលការ
ជាគូនឹង អ្នកមហា។អ្នកសិល្ប៏=អ្នកមានសីល្ប៏ អ្នកមានសីល្ប៏វិទ្យា។

ពីមុខគុណនាម ឧទាហរណ៏៖អ្នកធំ អ្នកតូចតាច

អ្នកក្លាហាន អ្នកខ្លាច អ្នកខ្លំាង អ្នកប្រាជ្ញ អ្នកល្ងង់់ អ្នកក្រ អ្នកតោកយ៉ាក អ្នកមាន …

ពីមុខករិយាស័ព្ទ មានច្រើនរាប់់មិនអស់់,ឧទាហរណ៏៖

អ្នករកស៊ី អ្នកធ្វើការ អ្នកថតរូប អ្នកទិញ អ្នកលក់់(ឥវ៉ាន់់ រឺរបស់់របរផ្សេងៗ
រាប់់មិនអស់់…) អ្នកច្ឆៃត្បូង អ្នកធ្វើដំណើរ អ្នកបើកបរ(រថយន្ត យន្តហោះ…)
អ្នកត្រួតពិនិត្យ អ្នកចិញ្ចឹម អ្នកបរបាញ់់សត្វ…បន្ទាប់់មកទៀត ពាក្យ
អ្នក អាចប្រើដាក់់ខាងមុខកិរិយាស័ព្ទធ្វើ ដូច យើងថា ៖
អ្នកធ្វើពុម្ព អ្នកធ្វើនំ អ្នកធ្វើឧបករណ៏ភ្លេង អ្នកធ្វើស្រែ អ្នកធ្វើស្ករ
អ្នកធ្វើត្រាប់់ អ្នកធ្វើរឺសង់់ផ្ទះ អ្នកធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ….

អ្នកប្រើនំាមុខ កិរិយាស័ព្ទ មាន ដូចជាថា៖
អ្នកមានសំណាង អ្នកមានបុណ្យ អ្នកមានកិត្តិយស អ្នកមានបុណ្យសក្ដិ
អ្នកមានមុខមាត់់ …

អ្នក៖ន័យមួយទៀតសាធារណជនហៅបងថ្លៃថាអ្នកដែរ។

អ្នកប្រើនំាមុខឈ្មោះក៏បានដែរ៖ អ្នកទេព អ្នកចន្ទ អ្នកសុខ…

ពាក្យអ្នក ដែលយើងប្រើពីមុខកិរិយាស័ព្ទមានន័យក្នុង
ភាសាអង់់គ្លេសថា_ erនិងក្នុងភាសាបារំាងថា_eur ដែលគេប្រើនៅខាងចុងករិយាស័ព្ទទៅ
ជាមានន័យថាអ្នក ឩទាហរណ៍ worker , travailleur…ប៉ុន្តែក្នុងភាសាខ្មែរយើង ក៏មានពាក្យមួយទៀតដែល
យើងប្រើដាក់់ខាងចុងដែរគឺពាក្យ_ករ ដូចជា ៖
កសិករ សិប្បករ កីឡាករ អាជីវករ ពិធីករ….ហើយមានពាក្យមួយ
ផ្សេងទៀត ដែលប្រើនៅខាងចុងនាមដែរ ប៉ុន្តែមានន័យផ្សេងពីពាក្យអ្នក
នោះគឺ វិទូ ប្រើដូចនេះ៖_វិទូ ឧទាហរណ៏៖តារាវិទូ ទស្សនវិទូ ….ដែលពាក្យ
វិទូមានន័យថាអ្នកចេះ អ្នកដឹង អ្នកប្រាជ្ញ។

ន័យទី៣៖ អ្នក គឺន័យជាគូជាមួយនឺងពាក្យលោកដូចយើងថា៖
អ្នកស្រី ឬលោកស្រី ជាគូ នឹងពាក្យ លោកឬលោកប្រុស
អ្នកគ្រូ ជាគូនឹង លោកគ្រូ។ម្យ៉ាងទៀត
យើងប្រើពាក្យអ្នកពីមុខពាក្យមួយចំនួនដូចជាច្រើនដូចជា៖
អ្នកបង អ្នកមីង (ជាគូជាមួយ លោកពូ) អ្នកនាង អ្នកនាងកញ្ញា អ្នកដូន អ្នកយាយ…
ដើម្បីអោយពិរោះឬ រាបសា។

ពាក្យអ្នកប្រើពីមុខនាម + និយម ដូចជា៖
អ្នកជាតិនិយម អ្នកឱកាសនិយម អ្នកសុទិដ្ឋិនិយម អ្នកទុទិដ្ឋិនិយម អ្នកអាត្មានិយម …

ទីបញ្ចប់់,
ខ្ញុំសង្កេតឃើញមានពាក្យខ្លះ មិនទាន់់ដឹងមានបុន្មានទេ ,ប៉ុន្តែពេលនេះ
ឃើញមានមួយគឺពាក្យ អ្នកចម្រៀង
ដែលយើងប្រើពាក្យអ្នកពីមុខកិរិយាស័ព្ទច្រៀង
តែមិនអាចមានន័យដូចអ្នកចម្រៀងបានទេ។អញ្ចឹងហើយទើបបានជាយើងមិនអាចប្រើពាក្យ
អ្នកច្រៀង ជំនួស អ្នកចំរៀង បានដោយសារថាអ្នកច្រៀងគឺអាចជានរណាក៏ដោយ
ដែលច្រៀង ឬចេះច្រៀង រាប់ទំាងជាអ្នកចម្រៀង ឬ មិនមែន
ដូចយើងសួរថា នរណាអ្នកច្រៀងបទចំរៀងនេះ ?ចំលើយអាច ថា
ម្នាក់់នេះ ម្នាក់់នោះ បងខ្ញុំ ប្អូនខ្ញុំ មិត្តសំលាញ់់ខ្ញុំ ….ឬបើប៉ះអ្នកចំរៀង
ក៏ថា អ្នកចម្រៀងតែម្ដងដូចជាអ្នកចំរៀង ម៉េង ពេជ្ជតា អ្នកចម្រៀងព្រាប សុវត្តិ …។

កំណត់់សំគាល់់មួយ៖ ខ្មែរយើង មិនសូវប្រើពាក្យ “អ្នក”
ក្នុងការហៅគ្នា ទេ ។យើង ប្រើពាក្យអ្នក ច្រើនក្នុងការសរសេរ ។
ចឹងហើយបានជាពាក្យ “អ្នក” ស្ដាប់់ដូចជាមិនជិតដិត
ឬ ជិតស្និទ្ធ ។យើងច្រើនប្រើពាក្យ”អ្នក” ជាពហុវចនៈ ដូចថា
សូមអ្នកទំាងអស់់គ្នា…ជាពិសេសក្នុងការប្រជុំ។

ពាក្យអ្នកឯង
“អ្នកឯង” ស្ដាប់់មើលទៅ ដូចជាដាច់់សាច់់បន្តិច ។ឬនេះក៏មកពីពាក្យ
“អ្នក” ជាពាក្យមិនសូវជិតស្និទ្ធ ?លុះឮគេពាក្យនេះនិយាយចេញមក
ហាក់ដូចមិនពិរោះ ហាក់ដូចជាអ្នកនិយាយហ្នឹងខឹងឬមិនគួរសម ឬ មើលងាយ
គេចឹង។ ពាក្យ “ឯង” ដាក់់ពីក្រោយពាក្យ”អ្នក” បែរជាមានន័យមិនគួរសម
ឬមិនគួរប្រើ ដូចជាថាលោកឯង ជាដើម។ ប៉ុន្តែ បើដាក់់ពីក្រោយ ពាក្យ អូន កូន
ប៉ា ម៉ាក់់ …ស្ដាប់់ទៅដូចជាជិតស្និទ្ធទៅវិញ។

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s