បណ្ណសារចំណាត់ក្រុម៖ ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ

ល្បិចប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែររបស់់យួន


យើងសាកសួរខ្លួនឯងទៅមើលថាតើខ្មែរក្រហមគឺជានរណា?
នរណាបង្កើតខ្មែរក្រហម?ដើម្បីអ្វី?
ប្រទេសខ្មែរយើងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទី ប្រជារាស្រ្តខ្មែររាប់លាននាក់
ត្រូវបានបាត់បងជីវិត មិនមែនដោសារខ្មែរយើងខ្សោយ មិនមែនដោយ
សារខ្មែរយើងកំសាកចំពោះមុខសត្រូវនោះទេ គឺមកពីមេដឹកនំាខ្មែរយើង
ជាពិសេសគឺស្ដេចស៊ី ហនុ ល្ងង់ខ្លៅចាញ់កលល្បិចយួនគ្រប់ច្រកល្ហក
ទើបនំាអោយមានការបែកបាក់សាមគ្គីគ្នារហូតមកទាល់សព្វថ្ងៃនេះ ដែល
ប្រទេសខ្មែរយើងស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់យួនជាងបីទសវត្សហើយ។
យួនលេងល្ខោនបានល្អណាស់។ខ្មែរសឹងទំាងអស់រួមជាមួយប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោក
នំាគ្នាជឿថាខ្មែរសម្លាប់ខ្មែររាប់លាននាក់។តៀដឹងទេថាខ្មែរដែលបានសម្លាប់
ខ្មែររាប់លាននាក់នោះគឺជានរណា? ខ្មែរទំាងគួរនំាគ្នាតាមដានរកការពិត
នៃប្រវត្តិសស្រ្តនេះអោយឃើញ ហើយពេលដែលរកឃើញការពិតហើយ នឹងភ្ញាក់ខ្លួនយ៉ាងឈឺ
ចាប់ពោរពេញដោយកំហឹងដោយមិននឹកស្មានថាខ្មែរល្ងង់ដល់ថ្នាក់ហ្នឹង៖
ួួយួនបំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេសខ្លួនយ៉ាងខ្ទេចខ្ទី និងសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ
អស់រាប់លាននាក់ ហើយបែរទៅជាអរគុណយួនដែលធ្វើជាចូលមករំដោះប្រទេសខ្មែរ
ពីរបបខ្មែរក្រហមដែលជារបបវាបានបង្កើតឡើងដើម្បីបំផ្លាញប្រទេសខ្មែរ
និងសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែររាប់លាននាក់ក្នុងបំណងចូលមកលេបប្រទេសខ្មែរ
នៅថ្ងៃ៧មករា១៩៧៩នោះឯង។

អត្ថបទទាក់ទង៖នរណាជាអង្គការ?នៅអាស័យដ្ឋានខាងក្រោមនេះ

http://sambatt.wordpress.com/2013/01/19/

ការពិតអំពីហ៊ុន​ សែន៖ហ៊ុន​សែនមិនមែនក្រាញអំណាចទេ


hunsenlegacy
hunseniswhat

នរណាជាអង្គការ?

អង្គការគឺជាបីសាចឃាតករដែលសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរអស់់រាប់់លាននាក់់,
វាមិនមែនជាឳម៉ែរបស់់ប្រជាជនខ្មែរនោះទេ។ដូច្នេះហើយបានជារបបគ្រប់់គ្រង
របស់អង្គការសម្លាប់់ប្រជាជនខ្មែរអស់រាប់់លាននាក់់ ហើយបំផ្លិចបំផ្លាញ
ប្រទេសកម្ពុជាខ្ទិចខ្ទីរអស់់រលីង។
ថ្ងៃទី១៧មេសា១៩៧៥ គឺជាថ្ងៃដែលពស់់(អង្គការ)ចាប់់បានកង្កែប
(កម្ពុជា)ហើយថ្ងៃទី៧មករា១៩៧៩គឺជាថ្ងៃដែលពស់់នេះ(អង្គការ)
វាលេបកង្កែប(កម្ពុជា)។ប៉ុន្តែមិនដូចសម័យដែលវាបានលេបចម្ប៉ា,
វាពិបាកលេបក៏ខ្ជាក់់ចេញនៅថ្ងៃទី២៣តុលា១៩៩១ រួចហើយខំលេប
ឡើងវិញដោយអត់់អាម៉ាស់់នៅចំពោះមុខពិភពលោកទំាងមូល។

ក្នុងនយោបាយ,ជាទូទៅ៖

ភ្នែកអាចមើលឃើញអ្វីទំាងអស់់លើកលែងតែការពិត។
ប្រាជ្ញាមិនអាចមើលឃើញអ្វីទំាងអស់់លើកលែងតែការពិត។
សេចក្ដីល្ងង់់មិនត្រឹមតែមិនអាចអោយអ្នកមើលឃើញការពិត
នោះទេ វាថែមទំាងអាចនំាមកអ្នកនូវសេចក្ដីវិនាសនិងទុក្ខវេទនា
គ្រប់់បែបយ៉ាង។

សេចក្ដីផ្ដើម

គួរអោយចំឡែកណាស់ ប្រទេស​ខ្មែរ​កំពុង​តែបាន​សេចក្ដី​សុខក្សេមក្សាន្ត ស្រាប់​តែមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏មហា​ចង្រៃ​មួយ​ផ្ទុះ​ឡើង។

នៅថ្ងៃ១៧ មេសា ១៩៧៥, ប្រទេស​ខ្មែរ​ក្លាយ​ជា​លាន​មរណៈ​ភ្លាម។ ខ្មែរមួយ​​ក្រុម​ ក្លាយ​ជាឃាតករ​លើ​សាសន៍​ខ្លួន​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ។ ប៉ុន្តែ​មេបញ្ជាការ គឺ «អង្គការអនាមិក» មិនមែន​សម្ដេច​សីហនុ, មិនមែន ខៀវ សំផន… គួរអោយ​ចម្លែក​ណាស់! គូបដិបក្ខ​ប្រឆំាង​គ្នា​ក្នុង​កំឡុង​ ៥ឆ្នំា ១ខែ ត្រូវ​ចាញ់​ទំាងអស់​គ្នា។ មើលចុះ… លោក លន់ ណល់ សុំចាញ់​ ស្ម័គ្រចិត្ត​​ដើរ​ចាក​ចោល​ស្រុក, សម្ដេច​សីហនុ បែរជា​ជាប់​ឃុំឃាំង​ទៅវិញ, រីឯ ខៀវ សំផន… គ្មានឮ​ឈ្មោះ។

សំណួរ៖ តើនរណា​ជា​អ្នកឈ្នះ?

ចម្លើយ៖ គឺក្រុម​សំងាត់​ជា​អ្នកឈ្នះ… រួចវា​លួច​បន្លំ​ប្រើ​ឈ្មោះ «អង្គការ»។

ជាដំបូងអង្គការ​ចាត់​សំលាប់​ជាបន្ទាន់​នូវ​បញ្ញវន្ត ព្រះសង្ឃ រួចវា​លើក​បន្តុប​ចោរ​សិន។ កាលណោះ អង្គការ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ខ្មែរ ប្រើ​របប​ចោរ គឺយើង​ឃើញ​ចោរ​ក្ដាប់​អំណាច​យ៉ាង​ពេញ​លេញ។ ប៉ុន្តែ ​វាប្រើ​យីហោ​ខ្មែរក្រហម។ ខ្មែរ​ក្រហម​ធុន​នេះ ដើរ​ប្លន់​បាញ់​សម្លាប់ខ្មែរ​ដោយ​សេរី។ វាកែ​ទម្រង់​ពាក្យ​ប្លន់ ជា​ពាក្យ​ស្នើ។ ប៉ុន្តែ​ពាក្យ​ស្នើនេះ សាហាវ​​យង់ឃ្នង​ជាង​ពាក្យ​ប្លន់​ទៅ​ទៀត។ ព្រោះ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​អង្គការ​ការពារ​ចោរ​ដើរ​ស្នើ… បើម្ចាស់់​ទ្រព្យ​មិនព្រម​អោយ​ចោរ គឺមិន​ព្រម​អោយ​ខ្មែរក្រហម​ធុន​នោះ វាសំលាប់​ចោល​ដោយ​សេរី រួចវា​ចោទ​ថា ក្បត់អង្គការ។ អង្គការ​ដេញ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មួយ​នគរ អោយ​​ចាកចេញ​ពីទី​លំនៅ​ ត្រូវ​ចោល​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​យ៉ាង​ច្រើន​ឥត​គណនា។ អង្គការច្នៃ​រដ្ឋធានី​ភ្នំពេញ និង​ទីក្រុង​ទំាងឡាយ​ អោយ​ទៅជា​ទីក្រុង​ខ្មោច។ ពេលនោះ​អង្គការ​បែរ​បញ្ចូល​ចិន​ បញ្ចូល​យួន​មក​កាន់កាប់​ប្រទេស​ខ្មែរ, ប្រមូល​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​ខ្មែរ, ប្លន់​ដឹកនំា​ចេញ​ទៅ​ដោយ​សេរី, សេសសល់​បន្តិច​បន្តួច អង្គការ​បញ្ជា​អោយ​បំផ្លាញ​ចោល។

អង្គការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ដល់​រាស្រ្ត​ខ្មែរ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ គឺធ្វើ​ដូចម្ដេច​ក៏ដោយ​អោយ​តែ​ដល់​​ស្លាប់ រួចវា​ចាត់​ក្រុម​ឃាតករ​អាថ៌កំបំាង​អោយ​ចេញ​មក​សម្លាប់​ខ្មែរ​ជា​ដំណាក់ៗ។ មើលចុះ…បងប្អូន​ខ្មែរ​ដែល​មិន​ទាន់​ដល់​វេន​ស្លាប់ កំពុង​អូស​នង័្គល រនាស់​ហាល​ក្ដៅ ហាល​ភ្លៀង​ស្ទើរ​ឆ្កួត​វង្វេង ឈប់​ចេះ​និយាយ ឈប់​ចេះ​សើច ឈប់​ចេះ​យំ… ស្រាប់​តែឮ​​អង្គការ​បញ្ជា​អោយ​ដក​អាវុធ​ពី​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​អតីត​ចោរ​អស់​រលីង។ ហើយ​ស្រាប់​តែ​ថ្ងៃទី ២០ តុលា ១៩៧៨ ម៉ោង​ប្រហែល​ប្រាំបី​យប់​ មាន​ក្រុម​ឃាតករ​អាថ៌កំបំាង ចូល​មក​វាយ​​សំលាប់​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​អតីត​ចោរ​ទំាង​នោះ​ អោយ​ស្លាប់​អស់​រលីង។ ស្រាប់​តែឮថា៖ មាន​ក្រុម​អាថ៌កំបាំង​ចេញ​មក​ព័ទ្ធ​បាញ់​ខ្មែរក្រហម​និន្នាការ​ខ្មែរ ឃើញ​តែ​ខ្មោច​ដេក​ស្លាប់​ពាស​ពេញ​ព្រៃ។ ស្រាប់​តែឮ​ថា៖ អង្គការ​បញ្ជា​អោយ​ចាប់​កម្មាភិបាល​ជាន់​ខ្ពស់​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​មាន​និន្នាការ​ខ្មែរ​ ដូច​ជា​លោក ខែក ប៉ែន ហៅ​មិត្ត ស៊ូ និង​ប្រពន្ធ, លោក​ ដាហួន ហៅមិត្ត វ៉ាញ, លោក ហូនឹម និងប្រពន្ធ, ​លោក ពេញ ធួក ហៅ វ៉ន វ៉េត និងប្រពន្ធ, កែវ មាស, កុយ ធួន ជាដើម នំាទៅ​បញ្ចូល​គុក​ទួលស្លែង​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ជា​ច្រើន​ខែ រួច​សម្លាប់​ចោល​នៅ​ទីនោះ​អស់​ទៅ។ លុះសម្លាប់​ខ្មែរក្រហម​និន្នាការ​ខ្មែរ​ជិត​អស់ អ្នកនៅ​សល់​បន្តិច​បន្តួច​ក៏រត់​រប៉ាត់​រប៉ាយ​អស់។ ពេល​នោះ​ អង្គការ​ចាត់់​តែង​តំាង​អតីត​ខ្មែរ​វៀតមិញ​ក្រុមទី២​ អោយ​សម្លាប់​បំបាត់​ពូជ​ខ្មែរ​តទៅ​ទៀត។ វាប្រើ​យីហោ​ខ្មែរ​ក្រហម​ដដែល​គឺ «ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​នីរតី»។

នៅចុងខែធ្នូ១៩៧៨ ស្រាប់តែឮ​ថា អង្គកា​របញ្ជូន «យោធា​ស្រលាញ់​សម្ដេចឪ» ចំនួន ៤ម៉ឺន​នាក់​អោយ​ចូល​ចំអន្ទាក់​ខ្សែ​ត្រៀម​បូដូយ​(ទាហាន​យួន)។ បូដូយ​បាញ់​សម្លាប់​ខ្ទិច​អស់។ល។ និង។ល។ ដូច្នេះ​ចុងខែ ធ្នូ ឆ្នំា១៩៧៨ ប្រទេស​កម្ពុជា​ចំហ​ធ្លុង… ខ្មោច​យោធា​កៀរ​កប់​មិន​ទាន់​ស្រេច​បាច់​ផង… នៅថ្ងៃទី ២៥ ធ្នូ ១៩៧៨ ជាថ្ងៃ​បុណ្យ​ណូអែល… យួន​ហាណូយ​បញ្ជា​អោយ​បូដូយ​ចេញ​ពីព្រៃ​ ចូលមក​លុក​លុយ​រាតត្បាត​ពាស​ពេញ​ទីក្រុង​ខ្មែរ។

ភារកិច្ចដំបូង វាបើក​បរឡាន​ដើរ​ប្រមូល​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​មាន​និន្នាការ​យួន ដែល​ជាអតីត​ខ្មែរ​វៀតមិញ នំាយក​មក​បំពាក់​បុណ្យ​សក្ដិ​ឡើង​វិញ។
—————————————————-
ខាងក្រោមនេះជាឯកសារ ៖អង្គការជានរណា​?:https://docs.google.com/viewer?pid=explorer&srcid=0Byw4IHqq4ZDMaVMwS3V3T3Z5bUk&docid=64dfa5378da7ec593a267cfd70b2d36c|2c328b0158533d5f4b8fa717af1a5d65&chan=EAAAAFO7KaPkEslsxUZ/sJIUcDIiRBAXReo/1/aClWvsTHtX&a=v&rel=rar;r1;???????????????+???????????????????+???+??????+??+????????+%281993%29.pdf
អត្ថបទ ជាតិនិយមជាអ្វី?៖

http://sambatt.wordpress.com/2010/12/29/

អត្ថបទ កងទ័ពខ្មែរពិជាស្នេហាជាតិមែនឬ?៖

http://sambatt.wordpress.com/2012/04/04/2368/

Sihanouk,one of Khmer Rouge leaders

He struggled to get the independence for Cambodia and then become
too much self-esteemed until he thought of himself as god governing
Cambodia in peace and prosperity.In politics ,he chose to be neutral,
but in reality he is not neutral at all,because he became closest friend
of Mao and Ho who used him as their pawn to expand their
communism in the Indochina facing against the capitalism.
_If he is really smart,he will not become their pawn and will govern Cambodia wisely.
_If he is really smart and respectful ,he will not like to be flattered by
Mao who once said to him: if he was born as Chinese ,he will become an
emperor of China.(Then he considered China as his second homeland where
he chose to die rather than in his first homeland).
_If he is really smart ,he will defend his country’s integrity while Vietcongs aggressed Cambodia’s territory.
_ If he is really smart,he will not try to come back to power after being
dethroned by General Lon Nol.
_ If he is really smart,he will not be cheated by the KR who came
to power because of him,and killed millions of Cambodians between
1975-1979..
I think he is one of the Khmer Rouge leaders who are responsible
of the murder of over 1.7 millions of Khmer people.

Why Hun Sen testified that Cambodia , under his watch,
has gained 300km2 after the border marcation ?

8:38 PM

Anonymous said…
កាលលោក សម រង្ស៊ី និយាយថាខុសព្រោះ​គាត់ជា​ខ្មែរអត់អំណាច ហើយក៏គ្មានបទពិសោតក្នុង​ការវាស់​វែង​ ឥឡូវGoogleម្តងវិញចាំមើលៗពួកស្វា​ចង្អុល​ដាក់គ្នាយ៉ាងម៉េចទៅវិញ។ម្តងនេះតើពួកអាស្វាអស់នេះរកលេសបោកយ៉ាងណាទៀត ៕

9:12 PM

Anonymous said…
ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅ​ទិស​ខាង​លិច និងឥណ្ឌូចិន​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០០

គំនិត​ដែល​លោក​អ្នក​អាច​នឹង​ឃើញ​ក្នុង​សៀវភៅ​ដ៏​តូច​នេះ ប្រ​ហែល​ជា​លឿន​ពេក ឬ​ក៏ហ៊ាន​ពេក​ ឬ​មួយ​ក៏​អាច​អោយ​មាន​ការ​ស្រងាក​ចិត្ត​ខ្លះ​ក៏​សឹង​មាន​។ អ្នក​អាន​ខ្លះ​អាច​ចោទ​អ្នក​និពន្ធ​ថា ជាអ្នក​ដែល​មាន​គំនិត​ទុទិដ្ឋិនិយម ។ល។

អ្នក​និពន្ធ​ទំព័រ​ទាំង​នេះ ជា​ខ្មែរ​មួយ​រូប​មាន​កំណើត​នៅចំងាយ 6​គម ពី​អង្គរ​វត្ត បាន​ទទួល​ការ​អប់​រំ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​អង្គរ​វត្ត បាន​​ស្គាល់​ហើយ​ស្រឡាញ់​អង្គរវត្ត​ដូច​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​ខ្លួន​ផ្ទាល់ បាន​ធំ​ពេញ​វ័យ​ក្នុង​ចំនោម​មហាប្រាង្គសិលា ជា​កំណប់​នៃ​វប្បធម៌ អរិយធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ សុទ្ធសឹង​ជា​កេរ្តិ៍មរត៌ក​នៃ​ភាព​រុង​រឿង​សម័យ​ដើម​មហានគរ​។​ ជាការ​​ធម្មតា ការ​ស្គាល់​និងការ​ស្រឡាញ់​ប្រភព​នៃ​អរិយធម៌​ខ្មែរ និង​ប្រជាជាតិ​ខ្មែរ​នេះ ជម្រុញ​ចិត្ត​អោយ​មាន​ការនឹកស្រនោះ​ដល់​អតីតកាល ចង់​ឃើញ​ប្រជាជាតិ​ខ្មែរ ក្លាយ​ទៅ​ជា​ពិភព​មួយ​រុងរឿង​ត្រចះត្រចង់​ ដូច​ដែល​ខ្មែរ​ធ្លាប់​ស្គាល់​កាល​ពី​អតីតកាល សម័យ​ “មហានគរ​” ដូច្នោះ​ដែរ​។

ក្នុង​គំនិត​នេះ អ្នក​និពន្ធ​គ្មាន​ប្រយោជន៏​អ្វី និង​ការពារ​ឧត្តមគតិ​ឯណា​ដែល​ផ្ទុយ​នឹង​ ប្រយោជន៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​របស់ជាតិ​ផង​ខ្លូន​នោះ​ឡើង​។

គឺ ពីព្រោះ​តែ​ជា​ការ​មួយ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​អនាគត​ជាតិ ដល់​អនាគត​ពូជ​អម្បូរ​ខ្មែរ​នេះ​ហើយ ដែល​អ្នក​និពន្ធ​អត្ថបទ​នេះ​មិន​ខ្លាច​អ្វីនឹង​លាត​ត្រដាង​គំនិត ឬ​យោបល់​របស់​ខ្លួន​ដែល​ជា​លទ្ធផល​ នៃ​ការត្រិះ​រិះ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ខ្លួន​សុទ្ធសាធ ជូន​ដល់​មតិ​សាធារណជន​ជាតិ ​គ្រាន់​ជាការ​ពិចារណា​។ ឯ​ការ​ពិត​សច្ចៈ​នោះ ស្រាច់​តែ​ការវិនិច្ឆ័យ​យល់ឃើញ ​របស់​មតិ​សាធារណជនជាតិ​ចុះ​។

អ្នកនិពន្ធ​សៀវភៅ​ដ៏​តូច​នេះ​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មាំ​ថា ប្រ​សិន​បើ​ការ​អាន​សៀវភៅ​នេះ បណ្ដាល​ឲយ​មាន​ការ​ពិចារណា​ ធ្វើ​ការ​វិនិច្ឆ័យ​មែន​នោះ នោះ​គោល​ដៅ​បំណង​អ្នក​និពន្ធ​បាន​សំរេច​ហើយ​។ គោល​ដៅ​ធំ​របស់​អ្នក​និពន្ធ គឺ​លើក​យក​បញ្ហា​អនាគត​ខ្មែរ​យក​មក​ចោទ​ចំពោះ​សម្បជញ្ញៈ​ខ្មែរ គឺ​បង្កើត​អោយ​មាន​បញ្ហា​ឡើង​ដើម្បី​គិត កុំ​ឲយ​ភ្លេច​ខ្លួន​ ក្នុង​ឋានៈ​ខ្លួន​ជា​ខ្មែរ​រស់​នៅ​លើ​ដែន​ដី​សុវណ្ណភូមិ​នេះ​។

ចំពោះ​វាសនា​ខ្មែរ​ក្នុង​អនាគត អ្នកនិពន្ធ​សៀវភៅ​ដ៏​តូច​នេះ​តែងតែ​ចែក​រំលែក​ជា​មួយ​ផង​ដែរ​នូវ​សេចក្ដី​សង្ឃឹម ដែល​ដូន​តា​យើង​ពី​ព្រេងនាយ​រមែង​បាន​ចិញ្ចិម​ទុក​ក្នុង​សន្ដាន​ចិត្ត​ខ្មែរ​។ សេចក្ដី​សង្ឃឹម​និង​ជំនឿ​នេះ ស្ថិត​ក្នុង​ពាក្យ​ស្លោក ឬ ពាក្យ​ទំនាយ​មួយ​ឃ្លា ដែល​ដូន​តា​យើង​ធ្លាប់​បាន​ពោល​តៗ​គ្នា​មក​ថា៖ ” ស្រុក​ខ្មែរ​មិន​ដែល​សូន្យ! ” (Le Pays Khmèr ne périra jamais !)

ÑÂṂBÔḶÂÔ

9:17 PM

Anonymous said…
Part I

There is no place like home!
Living conditions of the (illegal) Vietnamese in Cambodia

07 October 2007
By Kim Pov Sottan
Radio Free Asia
Translated from Khmer by Heng Soy

youn killer illegal youn village Sampheng youn

Three Vietnamese suspects involved in the murder case described above (Photo: Bun Nak, Koh Santepheap newspaper)
Vietnamese floating village in Siem Reap (Photo: Bob Holz, posted online)
Inset: Vietnamese prostitute arrested and charged for leading a group of Vietnamese assassins to come to rob and kill one of her customer (Photo: Bun Nak, Koh Santepheap newspaper)

RFA traveled to Phsar Chhnang commune, Kampong Chhnang province, along the Tonle Sap Lake, where the Cambodian authorities claimed that several tens of thousands of Vietnamese immigrants – who hold proper immigration papers issued by the Ministry of interior – are living. However, (it turned out that) this is not an area where legal Vietnamese immigrants are living.

Everybody we asked as to whether they had a legal passport to cross into Cambodia or not. The answers were unanimous: None whatsoever. These Vietnamese cross into Cambodia from Vietnam by boats, and most of them claim that it was to find a better living condition by living on the (Tonle Sap) Lake inside Cambodia, where they have settled until now.

40-year-old Nguyen Thi Thu lives on a boat near Kandal village. She just arrived from Vietnam one year ago. She said that she has no Vietnamese identification papers, no passport, no nothing, this simply means that she entered Cambodia illegally and she continued to live under this condition and she even gives birth here in Cambodia. “She said that she did not obtain the Cambodian citizenship, but she received an identification paper showing that she is Vietnamese, and she said that they allow her to live here (in Cambodia) temporarily.”

Some live in Cambodia for 5 years already, others live here for 10 or even 20-year. A 70-year-old Vietnamese man praised his living condition in Cambodia, saying that living here is very easy, nobody dares chase him to somewhere else, even though he does not hold a Cambodian identification. “Living here is easy … I don’t want to go back south (Vietnam) anymore, I am living in Cambodia. There’s nothing to be scared of, in Cambodia, what is there to fear?”

In Cambodia, currently, there is not a single region that is not touched by immigrants, especially Vietnamese immigrants, whether they are legal or illegal. This issue is becoming a complicated matter now, and politicians have criticized that this situation creates a bad condition to the Cambodian society.

Suon Visal, a legal official, said that the fact there is no set region (for the immigrants to live in) prevents the authority from knowing the exact number of these immigrants, and they will also have difficulties in the administration of these immigrants. The results (of this carelessness) allow criminals to commit their actions and causing disorder in the society.

ÑÂṂBỘĐĨÂ

9:24 PM

Anonymous said…
Part II

Suon Visal said: “As I told you about the law at the beginning, there is no way to determine the immigrants, there is no single place for them to live. If they are allowed to live anywhere they want, there will be a lot of problems, that is we lose our national integrity in the governance of the country, in this manner, any nationalities can come and live here (as they want). We cannot govern the country with such a lax system, problems will arise. There could be a lot of problems in the society involving governance, security, social order, and the integrity of a country.”

Regarding the flow of Vietnamese people into Cambodia, Thach Setha, a former Senator and current President of the Khmer Kampuchea-Krom Community, claimed that the number of Vietnamese immigrants is very huge ever since the Vietnamese troop invaded Cambodia in 1979.

Thach Setha believes that the settling of the majority of Vietnamese immigrants in Cambodia was planned and it also received protection as well.

Thach Setha said: “They (VN immigrants) did not come (to Cambodia) due to political or economical reasons, the majority of them are ordered to come in by their organizations. Their arrival was clearly ordered by an organization, and they even have their own leaders (set up). The leaders receive salary from Vietnam, and they led groups of Vietnamese workers to settle in Cambodia through their organizations and associations which have been set up in 9 provinces and municipalities.”

Even though Thach Setha leveled these accusations, Khieu Kanharith, government spokesman, declared that among the (Vietnamese) immigrants, some are born here, while others have proper paper works allowing them to live in Cambodia legally as immigrants.

Thach Setha indicated: “The yearly authorization paper (to live in Cambodia), they already have it, the question is: how many times can they renew this paper? (In Cambodia now,) don’t we have people from France, England, etc… who came here also? They renew their permit to live here. But, their permits specify where they live, work, etc… and they still keep their citizenships (unlike the Vietnamese).”

Opposition MP Son Chhay said that the situation should not be as it is currently. According to the immigration law, immigrants entering Cambodia must possess a passport and proper visa. When they overstay their visa, they will be charged.

He added that this problem occurs because Cambodian laws are too lax: “Immigrants usually move to a location where the living condition is higher, but we are really puzzled to see these Vietnamese coming to Cambodia where the economic condition is three times lower than in Vietnam. Jobs are hard to come by (in Cambodia), why do they come here? This is the first problem. The second problem is the lax condition and the lack of responsibility from the immigration officers and our government, they left (the border) open and create this anarchy.”

Son Chhay added that additional legal measures are necessary to regulate deportations, and to reign in on illegal immigrants who in some cases, are coming to Cambodia because of the policy (set up by the Cambodian government).

Suon Visal stressed that he believes that with a tightening of the existing immigration law, all these problems would be resolved.

ÑÂṂBỘĐIÂ

9:27 PM

Anonymous said…
Fuck this three messages really from Yuon or propaganda of khmer’s wants the reader like me to hate Yuon?This messages are stupid indeed for Yuon to say that and reveal their dirty plans to khmers in khmers’ language.
Well,ah Yuon you’re dreaming! Khmers were not Laos ok!?

9:29 PM

Anonymous said…
HA ! HA! GOOGLE IS WRONG AND HUN SEN IS RIGHT. IT’S UNBELIEVEABLE.IT’S NO YOUN IN KHMER ONLY 8 MILLIONS VIETNAM IN CAMBODIA AND MORE ARE COMING EVERYDAY .

9:38 PM

Anonymous said…
I think Google get nothing from this reported . They want to tell the truth to the world for what’s happening.

9:44 PM

Anonymous said…
Google have 1,000,000 % credibility than Sva kim Hong

9:53 PM

Anonymous said…
អី?ជាងសាមសិបឆ្នំាហើយបោះបង្គោលព្រំដែនមិន
ទាន់ចប់សព្វគ្រប់ទៀត?យួនវាចង់ត្របាក់់យកដីខ្មែរ
បានជាវាមិនព្រមបង្ហើយការបោះបង្គោលព្រំដែនអោយចប់់។តាមពិតទៅ ហេតុអីបានជាមិនព្រមទទួលយក
ការបោះបង្គោលព្រំដែនសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមមក
ដែលមានផែនទីដាក់ដំកល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ
ហើយនោះ?
ជាកលល្បិច យួនវាមិនអោយការបោះបង្គោល
ព្រំដែននៃប្រទេសទំាងពីរចប់់សព្វគ្រប់់ទេ ។
និយាយតាមត្រង់់ ដីខ្មែរមិនមែនបាត់់អស់់៣៥គ.ម២
នោះទេ គឺបាត់់ច្រើនជាងហ្នឹង តែវាលាក់់លៀមបិទបាំង
មិនអោយរាស្រ្តខ្មែរដឹង។រឿងដ៏គ្រោះថ្នាក់់មួយទៀត
គឺជនជាតិយួនចូលមករស់នៅស្រុកខ្មែររាប់់
លានខុសច្បាប់់ តើរដ្ឋាភិបាលអាយ៉ងទទួលខុសត្រូវ
អីបន្តិចទេ?ឧិ!រដ្ឋាភិបាលអ៉ាយ៉ងវាតែប៉ុណ្ណឹងទៅហើយ!

10:08 PM

Anonymous said…
បើខ្មែរយើងនៅក្នុងស្រុកធ្វើអីវាអត់់កើត
យើងខ្មែរក្រៅស្រុកត្រូវតែប្រមូលគ្នាធ្វើបាតុកម្ម
ប្រឆំាងយួននៅគ្រប់់ស្ថានទូតយួននានាក្នុងលោក
ដើម្បីស្រែកជេរថ្កោលទោសវាអោយវាអាម៉ាស់មុខ
ចំពោះភ្នែកសហប្រជាជាតិឬសហគមអន្តរជាតិ!!!!

10:12 PM

Anonymous said(យួននិយាយ)
ទោះជាពួកអាអស់ឯងស្រែកឲ្យបែកបំពង់ក សរសេរអស់តួអក្សរខ្មែរ
ផ្សំនិងស្រៈទៀតក៍កម្ពុជាកំពុងដំណើរការទៅមុខដែរ “ឆ្កែចេះតែព្រុស
មនុស្សចេះតែដើរ”។ ពួកអាអស់ឯង សូមបិទមាត់ឆ្កែរបស់ខ្លួនទៅ ។
តើធ្លាប់បានសិក្សាពីព្រំដែនទេ? គួរបន្ទោសពួកអាអស់ឯង បង្កើតសង្គ្រាម
ទើបខ្មែរបាត់ដី។ ឥលូវសមេ្តចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន វរ្ម័នទី១!
នឹងជាទេវតានៃកម្ពុជាបានយកដីធំជាងពីមុន និងទឹកទន្លេសមុទ្រក៍ធំជាងពីមុន ថែមទាំងធ្វើរបងការពារប្រទេសហើយ ក៍ពួកអាសត្វឆ្កែឯងនៅព្រុសទៀត?
កុំបានសមេ្តចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន វរ្ម័នទី១! ជាទេវតានៃកម្ពុជា
មករំដោះឱ្យរួចពីការកាប់សំលាប់នៃរបបប្រលយ័ពូជសាសន៍ ខ្មែរក្រហម និងស្តេចសីហនុហ្នឹងម្ល៉េះសមចិនពង្វក់ខ្មែរក្រហម និងស្តេចសីហនុ ឲ្យសំឡាប់
ប្រជាជនខ្មែរងាប់អស់រលីងពីប្រទេសកម្ពុជាបាត់ទៅហើយ!
បរាជ័យពួកអាសត្វឆ្កែបរទេស (!!)

ពីអញ

ហ្កការី អឹង
សមាគមខ្មែរឡុងប៉ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា

10:31 PM

Anonymous said១៩
យួនជាអ្នកសំលាប់ខ្មែរបីលាននាក់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហមវាប្រើខ្មែរអោយ
សំលាប់់ផងវាសំលាប់់ដោយដៃវាផង។ខ្មែរគ្រប់់រូបគួរអានសៀវភៅលោក
យាយទៀងដែលឮជាខ្មែរកម្ពុជាក្រោមបានសរសេរការពិតពីអង្គការជា
នរណា?ដែលបង្ហាញអោយឃើញច្បាស់ថាខ្មែរមិនសំលាប់់ខ្មែរអស់
ជាងបីលាននាក់នោះទេ។ហើយមេដឹកនំាខ្មែរក្រោយរបបខ្មែរក្រហមគឺ
ពួកខ្មែរក្រហមដដែលគឺពួកនេះហើយដែលបំផ្លិចបំផ្លាញជាតិកាប់់សំលាប់់
ជនជាតិខ្មែរអោយួនថៅកែមកលេបទឹកដីខ្មែរដោយនំាជនជាតិយួនរាប់
លាននាក់់មករស់់នៅខុសច្បាប់ក្នុងស្រុកខ្មែរហើយលួចប្លន់រំំកិលព្រំដែន
ចូលដីខ្មែរតាមគ្រប់់រូបភាពតាមអំពើចិត្តរបស់វាពីព្រោះមេដឹកនំាខ្មែរហ៊ុនសែន
និងបរិវាវគឺជាតុក្កតារបសវា។

10:54 PM

Anonymous said…
Gain Bunrany Ass why you trust the blinded dog can
not count from one to ten.Hun sen right he gains lots
of money from farmer boy to millionaire.

11:21 PM

Anonymous said(យួននិយាយ)
នេះជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាបក្សប្រឆាំងនិយាយកុហក។ខ្ញុំតែងតែលឺថាមួយថ្ងែ
បាត់ដី១គីឡូ។តាមពិត៣៥ឆ្នាំបាត់អស់តែ៣៥គីឡូមែត្រការេទេ។គឺមានន័យ
ថាមួយឆ្នាំបាត់តែមួយ១គីឡូទេ។អត់អីទេប៉ុណ្ណឹង

11:39 PM

Anonymous said…
AH Sva and the rest of the CPP clan like to pull some
fucken map of Cambodia and showing Cambodia did not
lose an inch of land to the Younam. The Vietcong logic
dictates that Cambodia didn’t lost an inch of land on
paper but the reality on the ground is way different
from paper!
AH Sva loves to point to the paper map. But can AH SVA
uses the GPS to pinpoint to verify what is on the ground?
If Sva can’t do just that and who give AH SVA the authority
to explain Vietcong bullshit to Cambodian people?
The question now is AH Sva is working for whom!

12:17 AM

Anonymous said…
I dare the government of Cambodia to file a law suit against Google.

12:20 AM

Anonymous said…

១- តាមច្បាប់ខ្មែរ លោកហ៊ុន-សែន នឹងលោក
វ៉ា-គីមហុង ចាំបាច់ត្រូវប្តឹង GOOGLEអំពីបទបរិហារ
កេរ្តិ៍ ផ្សប់ផ្សាយពត៌មានមិនពិត នឹងញុះញង់ឲ្យមាន
ការរើសអើងពូជសាសន៍។
២- បើតាមច្បាប់ប្រទេសសេរី លោកទាំងពីរខាង
លើធ្វើលិក្ខិតជាផ្លូវការសុំឲ្យGOOGLEកែរកំហុស
របស់ខ្លួន នឹងសុំទោសរដ្ធាភិបាលខ្មែរ។
៣- បើមិនធ្វើដូចនេះទេ បានន័យថាលោកហ៊ុន-
សែន នឹងលោកវ៉ា-គីមហុង យល់ស្របតាម
GOOGLEថាខ្មែរបាត់ដីពិតប្រាកដ់ ឬថាលោកទាំង
ពីរជាជនកំសាក។
ស៊ី-អេងគ្រុយ

12:28 AM

Anonymous said(យួននិយាយ)
ទោះជាពួកអាអស់ឯងស្រែកឲ្យបែកបំពង់ក សរសេរអស់តួអក្សរខ្មែរ
ផ្សំនិងស្រៈទៀតក៍កម្ពុជាកំពុងដំណើរការទៅមុខដែរ “ឆ្កែចេះតែព្រុស
មនុស្សចេះតែដើរ”។ ពួកអាអស់ឯង សូមបិទមាត់ឆ្កែរបស់ខ្លួនទៅ ។
តើធ្លាប់បានសិក្សាពីព្រំដែនទេ? គួរបន្ទោសពួកអាអស់ឯង បង្កើតសង្គ្រាម
ទើបខ្មែរបាត់ដី។ ឥលូវសមេ្តចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន វរ្ម័នទី១!
នឹងជាទេវតានៃកម្ពុជាបានយកដីធំជាងពីមុន និងទឹកទន្លេសមុទ្រក៍ធំជាងពីមុន ថែមទាំងធ្វើរបងការពារប្រទេសហើយ ក៍ពួកអាសត្វឆ្កែឯងនៅព្រុសទៀត?
កុំបានសមេ្តចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន វរ្ម័នទី១! ជាទេវតានៃកម្ពុជា
មករំដោះឱ្យរួចពីការកាប់សំលាប់នៃរបបប្រលយ័ពូជសាសន៍ ខ្មែរក្រហម និងស្តេចសីហនុហ្នឹងម្ល៉េះសមចិនពង្វក់ខ្មែរក្រហម និងស្តេចសីហនុ ឲ្យ
សំឡាប់ប្រជាជនខ្មែរងាប់អស់រលីងពីប្រទេសកម្ពុជាបាត់ទៅហើយ!
បរាជ័យពួកអាសត្វឆ្កែបរទេស (!!)បរាជ័យពួកអាសំណល់បាតសង្គម (!!)

ពីអញ

ហ្កការី អឹង
សមាគមខ្មែរឡុងប៉ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា

12:38 AM

Anonymous said…
កោតពពួកអាខ្វាក់ឯងស្រែកពាក្យដដែលៗពីរឿងព្រំប្រទល់សុទ្ធតែមិន
បាត់មានតែចំណេញពីយួនចំជាភ្លើដូចស្វាមែន យួនសៀមយកដីយក
សមុទ្រកោះចង់អស់ហើយនៅតែចំណេញអីទៀត ពួកអាឯងដូចសេក
ដូចសារិការកែវចាំតែស្រែកទេ បើគេនិយាយសួរសំនួររឿងព្រំប្រទល់ចោទ
គេថាបង្កើតរឿងបញ្ហារ ចុះបើការពិតវាមានមែនមិនឲ្យសួរមិនឲ្យនិយាយ ខ្លាចក្រែងពពួកអាឆ្កែឯងតាំងខ្លួនកាពារជាតិ ការពារទឹកដី ទិញគ្រឿងអាវុធ
បង្កើតទ័ព បង្កើតច្បាប់ សំរាប់ការពារប្រទេសជាតិនោះអី!!ឬក៏ដើម្បីការពារ
អំណាច ក្រុមប័ក្សពួកតែប៉ុណ្ណោះ??យួននឹងសៀមកាត់ដីខ្មែរចែកគ្នា នៅតែ
ថាដីខ្មែរមិនបាត់គ្រប់អង្ការមួយចំនួនគេដឹង គេឃើញពីការបាត់បង់ទឹកដី
ខ្មែរ ពួកគេមិនមែនជាមនុស្សភ្នែកទាំងសងខាងឯណា ដូចអាស្វា គឹមហុង
អាផៃ ស៊ីផាន យកផែនទីថ្មីមកបង្ហាញដែលជាផែនទីយួនបានធ្វើពេលថ្មីៗនេះ ។

12:45 AM

Anonymous said…
ces traitres de la nation (hun sen, var kim hong et les
autres vietnamiens déguisés en cambodgiens qui sont au
pouvoir dans ce gouvernement fantoche de Phnom Penh, monté
en toute pièce par hanoi, ils n’échapperont pas à la justice
internationale et nationale, ils seront jugés et punis ce
qu’ils mériteront d’avoir vendu son propre pays aux étrangers.
RIEN N’EST ÉTERNEL!
Le bien vaincra le mal.
ON N’EST PLUS AU Siècle DERNIER.
LA LOI EXISTE

1:11 AM

Anonymous said…
ខ្ញុំបាទកូនខ្មែរ១​រូបចង់ឃើញអ្នកស្នេហាជាតិ10:54 PM សរសេររឿងពិត ដូចដែលខ្ញុំបានធ្លាប់រស់នៅជាមួយរបបខ្មែរក្រហមរហូតដល់ថ្ងៃបញ្ចប់។
យួនជាឃាតករប្រយោលសម្លាប់ខ្មែរយើងជិត៣លាននាក់ គឺ តាមរយៈ
ខ្មែរក្រហមទាំងបីប្រភេទ​កូនខ្មែរទាំងក្នុងនិងទាំងក្រៅសូមមេត្តាយល់
ពីរបៀបសម្លាប់របស់អាយួនយៀកកុងមកលើខ្មែរឱ្យច្បាស់៕

1:20 AM

Anonymous said…
Google is not a LIAR, but Sva Kimtayhorng is the biggest
LIAR of all. In fact he and Hun Sen are the biggest LIARS
when it comes to the border demarcations between Cambodia
and Vietnam. Hun Sen even said with his own stinky mouth
that the Khmer ancestral Island of Koh Tral was lost to
the Vietnamese since long ago because of the documentations.
However, the REAL Brevie Document says that the INDEPENDENCE
of the Koh Tral Islands and other islands will be made in
the future between Cambodia and Vietnam. So this clearly
shows that Hun Sen is a LIAR and a loser because he signed
the paper granting the Khmer ancestral Island of KOh Tral
to ah YOUNs. Now back to Sva Kimtayhorng. This dude is such
a loser and a liar that even the real rural people along
the Cambodia-Vietnam border protest the losing of their
farmland. So what more proof does he need? It is time to
put an end the land-stealing behaviors of the Vietnamese
people and government.

2:50 AM

Anonymous said…
I agree with cambodian govt that Google makes mistake by saying
35 km2 of Cambodia land lost to Vietnam. Actually, Cambodia govt
has given MUCH MORE than that to Vietnam. Why Google say 35 km2?
please get the right number from cambodian govt, then say again.

3:41 AM

Anonymous said…
Mr VA KIM HONG not a Map Professional 100%. His should contact
Mr Tear Banh and Pol sareuon and send delegation forces to
check that Border.[ 2rd Bureau or spy agents]
-Phay sy phan or Tith sothear…….should keep quiet or shit up…..AH CHHKAI ORSS NISS WEAR NING TVOVV ROUNTASS BANH SLAPP SOON.
POURK AH CHHKAI YOURN..

4:12 AM

Anonymous said…
POURK AH CHHKAI YOURN…AH CONG SEI CONG CHORR….AING NING
TRVOO HIT BY CAR ACCIDENT……PHTOUSS YOUNN HORSS….ROUNTASS
BANH NGORPP DAUCH AH HOK LUNDY soon.
-PHAN SY PHAYY CHAYY CHHKAI SOK AN
-TEAR SO TITH AH DANG KOVV KHNONG ACH.
Dangkovv khnong ACH!!!

4:20 AM

Anonymous said…
Mike and Pi Anh and a few more are KI-Media’s.

Shame on you KI-Media!!!

5:09 AM

Anonymous said…
Traitor Hun Sen and cronies have sold out Cambodia to Yuon,
and with Hanoi’s instructions​they must keep denying the facts.

5:42 AM

Anonymous said…
In 1970,vietcong bring the war to cambodia ,yuon vietcong killed many khmer people (civil ,professors,students, police soldiers)and they destory many khmer constructions like they put the bomb to destroy chroy chanvar bridge and burned many schools .And at the end of 1975 ,hanoi pime minister go to see pol pot eang sary to congratulate polpot eang sary ,he said the both did well ,they can evacuate the people from the city to the field it’s easy to kill ,hanoi prime minister ,he knew ,it will have killing field in khmer rouge regime and he ask pol pot eang sary to send vietnameses living after 17 April 1975 to vietnam (eang sary is secret agent of yuon hanoi ,he is a student of hochiminh ,when he was a student at paris ,he went to see hochiminh and get advise from him many times,he follow of hochiminh plan to kill khmer people and destroy all khmer culture ) ,eang sary work for yuon hanoi,and it has many vietcong named khmer work in khmer rouge regime ,after 1979 yuon hanoi continue to kill khmer by many way they kill many kmher nationalist in phnom penh ,yuon hanoi created secret movement khmer front against hanoi in phnom penh leaded by Hem Kreusna yuon K.G.B ,when he collect many khmer nationalist,secret police yuon catch them and kill all of them,many khmer nationalist in phnom penh killed by yuon hanoi after 1979 ,and other way yuon hanoi killed khmer people by sent them to work near khmer thai border ( everybody said KOR 5 ),and right now yuon hanoi still continue to kill khmer people by corruption ,so why let yuon hanoi sit outside of the law and laugh behind the khmer victim ,we have to bring yuon hanoi vietcong to international court with khmer rougr leaders.

5:59 AM

Anonymous said(យួននិយាយ)
ឧត្តមសេនីយ៍ទោ រ័ត្ន ស៊្រាង និងអាជ្ញាធរ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ផ្តល់ប័ណ្ណសរសើរ
ដល់ក្រុមគ្រូពេទ្យ ស្ម័គ្រចិត្ត មនុស្សធម៌វៀតណាម បន្ទាប់ពីពិនិត្យ ព្យាបាល
ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ជិតមួយម៉ឺននាក់

ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ៖ បន្ទាប់ពីបំពេញបេសកកម្ម ភារកិច្ចព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋ
៩៩៦០នាក់ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ អស់រយៈពេលចំនួន០២ថ្ងៃ និងផ្តល់ជូន
អំណោយ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋទុគតជន និងជនពិការ ជាង១០០០គ្រួសាររួចមក
នៅថ្ងៃទី០១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៣ នេះ ដើម្បីជាការឆ្លើយ តបជាមួយ នឹងទឹកចិត្ត
ដ៏មហាសប្បុរស របស់ក្រុមគ្រូពេទ្យស្មគ្រ័ចិត្តវៀតណាម លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ
រ័ត្ន ស៊្រាង មេបញ្ជាការរង កងរាជអាវុធហត្ថ (អ.ហ) លើផ្ទៃប្រទេស និងជា
មេបញ្ជាការ អ.ហ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ រួមជាមួយអាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
បានរៀបចំពិធីជូនប័ណ្ណ សរសើ និងជូនវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ដល់លោកស្រី ត្រឹង
ធីជុងជៀន អតីតរដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងសុខាភិបាល និងជាប្រធានដឹកនាំប្រតិភូ រួមជា
មួយក្រុមគ្រូពេទ្យ មុនធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍។

លោក អ៊ុង អឿន អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានថ្លែងថា ខ្ញុំពិតជាមានក្តីរំភើបរីករាយយ៉ាងក្រៃលេង ចំពោះសណ្តានចិត្តមនុស្សធម៌ដ៏ស្មោះ ស្ម័គ្រអស់ពីដួងចិត្ត របស់គណៈប្រតិភូគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត ដែលបានអញ្ជើញចុះមកទឹកដី ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ យើងខ្ញុំជាលើកដំបូង ព្រមទាំងបាន នាំមកនូវអំណោយមនុស្សធម៌ និងជួយពិនិត្យព្យាបាលជំងឺ ជូនប្រជាពលរដ្ឋរហូតដល់ទៅ 7500នាក់។

លោកឧត្តមសនីយទោ រ័ត្ន ស៊្រាង មេបញ្ជាការរង អ.ហ លើផ្ទៃប្រទេស និងជាមេបញ្ជាការ អ.ហ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានថ្លែងថា សកម្មភាពនេះ គឺជាការបង្ហាញឲ្យឃើញ កាន់តែច្បាស់អំពីចំណងសាមគ្គីភាព មិត្តភាព រវាងប្រជាជាតិយើងទាំងពីរ កម្ពុជា វៀតណាម ស្ថិតស្ថិរជាអមតៈ ជាពិសេស ប្រជាជាតិ និង ប្រជាជនប្រទេសយើងទាំងពីរ ធ្លាប់មានប្រពៃណីជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងការតស៊ូរំដោះប្រជាជនកម្ពុជា យើងទូទាំងប្រទេស ឲ្យរួចផុតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ដណ្តើមយកមកវិញ នូវសិទ្ធីសេរីភាព សន្តិភាព តាមសំណូមពរទទូច ប្រាថ្នា ចង់បានជូនប្រជាជនម្ពុជាយើង។

លោកបានបន្តថា នេះក៏ដោយសារតែយើង មានសម្តេចទាំងបី ជាពិសេសសម្តេចតេជោហ៊ុនសែន និងលោកជំទាវកិត្តិព្រឹត្តបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ជាប្រមុខដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃ និងជាមាតាបិតាមនុស្សធម៌ ប្រកបដោយគុណធម៌ ព្រហ្មវិហាធម៌ ហើយក៏ជាអ្នកតស៊ូជួយរំដោះ ស្រោចស្រង់អាយុ ជីវិតប្រជាជនរាប់លាននាក់ ឲ្យរស់រានមានជីវិតនៅថ្ងៃ7មករា 1979 មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ រហូតមកដល់ពេលនេះ លោកនៅតែបន្តយកចិត្តទុកដាក់
អំពីសុខទុក ជីវភាព សុខមាលភាព របស់ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់ទីកន្លែងទៀតផង។

លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ រ័ត្ន ស៊្រាង បានបញ្ជាក់ថា ដោយមានការប្រគល់ភារកិច្ច ពីលោកជំទាវកិត្តិព្រឹត្តិបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ប្រធានកាកបាទ ក្រហមកម្ពុជា និងដោយមានការជំរុញជ្រោមជ្រែងពីនាយឧត្តមសេនីយ៍ សៅ សុខា មេបញ្ជាការរងកងយុទ្ធពលខេមរភូមិន្ទ និងជាមេបញ្ជាការ អ.ហ លើផ្ទៃប្រទេស លោកក៏បានធ្វើការទំនាក់ទំនង ជាមួយក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត មនុស្សធម៌វៀតណាម ឲ្យជុះមកជួយព្យាបាលដល់ ប្រជាពលរដ្ឋនៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ហើយក៏បាន
បំពេញភារកិច្ច រយៈពេល02ថ្ងៃកន្លងទៅ រហូតសម្រេចបានជោគជ័យ៕

Ta Cyclo from Banteay Meanchey

6:45 AM

Anonymous said…
I hope all khmer children will know that VIETNAM TOOK OUR LAND.
DON’T BELIEVED THE STUPID GOVERMEND
TELL YOU THE WRONG THINGS.

7:21 AM

Anonymous said…
frankly speaking how HE.Skunk bouk cy managed to win the election? look! Skunk bouk cy surrounded himself with cruel and childish people. I have seen most 0f them are conform to anything that touch their eye ear and feeling. they belong to bunch of follower a blind follower to be exact they are absolute down to earth dump follower, aren’t they ? and HE.Skunk boukcy how you manage to be success in anythings with these people. you can’t? didn’t you?.Mike

7:50 AM

Anonymous said…
mike and ah pi anh are ki-media pom pom!

8:22 AM

Anonymous said…
ajoy maray kon mi joy maray apouch bab pasa hun sen. ah
pouch ambeng hun sen ah ambeng.ah pouch heng pit chea
komtech ambeng men

8:52 AM

Anonymous said១៩
1:20Am,
យួនជាឃាតករប្រយោលផងនិងផ្ទាល់ដៃផង តាមដែលលោកយាយទៀង
បានសរសេរប្រាប់ក្នុងសៀវភៅរបស់់លោកយាយអង្គការជានរណា?
យួនវាមានចិនជួយជ្រោមជ្រែងអោយវាយផ្ដួលរំលំរបបលន់ណុលដែល
មានអាមេរិកគំាទ្រ ដោយសារចិនវាមិនចង់់អោយអាមេរិកចូលមក
ត្រួតត្រាឥណ្ដូចិនទើបវាប្រើល្បិចអោយសេ្ដចស៊ីហនុចូលរួមជាមួយយួន
យៀកកុងដេញអាមេរិកចេញ។ប៉ុន្តែ ចិនមិនមានបំណងដូចយួនដែលចង់់
កាប់់សំលាប់់ជាតិខ្មែរអោយអស់ហើយចូលកាន់់កាប់ទឹកដីខ្មែរនោះទេ ព្រោះថាចិនវាមានគោលដៅខុសពីយួនត្រង់ហ្នឹងគឺវាចង់់ត្រួតត្រាឥណ្ដូចិន
ដូចអាមេរិកចឹងដែរ។តែទីបញ្ចប់់វាចាញ់់បោកយួនដូចស្ដេចស៊ីហនុចាញ់់បោកវា
និងយួនដែរដោយមកពីយួនផ្ដាច់់ចំណងមិត្តភាពពិវាហើយទៅចងមិត្តភាពជា
មួយសូវៀតនំាអោយចិនក្ដៅក្រហាយទ្រំាលែងបានក៏ប្រដៅវាមួយមេរៀនក្នុង
ខែកុម្ភៈឆ្នំា១៩៧៩(ស្លាប់់អស់់ទំាងសងខាងជាងប្រាំម៉ឺននាក់់)។ចំពោះរឿងខ្មែរ
គឺរឿងវាលពិឃាតខ្មែរក្រហម គឺយួនជាឃាតករតំាងពីឆ្នំា១៩៧០មករហូតដល់់
បច្ចុប្បន្ននេះ។

8:54 AM

Anonymous said…
don’t trust all ah yuons what they did good to us is just to tie us up so that they can in long terms to swallow Cambodia as you know and see their daily actions:stealing,moving border lines,illegal yuon immigrants,
land grabbing,controling all level
khmer governments and oppress khmer people in all forms.
Those who are stupid don’t see the
truth in the deep politics that yuons has been acting to Cambodians.

9:03 AM

ម្សិលម៉ិញ០១ មិនា ២០១៣ យួន មេវ៉ាក់ មិនទាន់ប្រាប់ឲ្យ​និយាយបានជា ម្សៀ វ៉ា អត់​ហ៊ានក្អក តែថ្ងៃនេះ វ៉ាក់ បានទទួល​បញ្ជា​ហើយ បាន​ជាប្រាប់ឲ្យ វ៉ា ព្រុះ…..​វ៉ុស……​វ៉ុស……វ៉ុស…….
http://www.youtube.com/watch?v=LP5nVCIGBkw [Image] ស្វាអត់ព្រៃ កាត់ដីឲ្យយួន (ថ្ងៃទី 2 មីនា 2013, ម៉ោង 04:09:PM) | ដោយ: រតនា CEN ភ្នំពេញ: ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​កម្ពុជា ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន បាន​ច្រានចោល​នូវ​ការផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ជា​សាធារណៈ​របស់​ក្រុមហ៊ុន អ៊ី​ន​ធើ​ណែ​ត ឈ្មោះ Google ដែលថា ផ្ទៃក្រឡា​ប្រទេស​កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ននេះ បាន​បាត់បង់​ចំនួន ៣៥ គីឡូម៉ែត្រ ទៅក្នុង​ទឹកដី​ប្រទេស​វៀតណាម​នោះ គឺជា​ការផ្សព្វផ្សាយ ពុំ​ត្រឹមត្រូវ​។​
លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី វ៉ា គឹមហុង ប្រធាន​គណៈកម្មការ​កិច្ចការ​ព្រំដែន​ទូទៅ របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា នៅ​រសៀល​ថ្ងៃទី​២ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១៣ បាន​មានប្រតិកម្ម​ធ្វើ​ច្រានចោល​នូវ​ការ​នូវ​ការផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ ក្រុមហ៊ុន អ៊ី​ន​ធើ​ណែ​ត ឈ្មោះ Google ដែលថា ផ្ទៃក្រឡា​ប្រទេស​កម្ពុជា បាត់ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រ ការ៉េ​នោះ គឺជា​ការផ្សាយ​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាស់លាស់ និង​ពុំ​ត្រឹមត្រូវ​។​
លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី បាន​មានប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​បន្ត​ថា “​ទៅ​ជឿ​អី Google ភូត​ម៉ា​ជីវិត​ទៅហើយ ខ្ញុំ​មិន​យកចិត្តទុកដាក់​ទេ​។ រឿង​អា Google ផ្សាយ​វា​អត់​ទាន់​មាន​ងី​ជាក់លាក់​ទេ ធម្មតា​យើង​យក ជាការ​បាន គឺ​ដ្ឋា​ន​លេខា បានន័យថា ផែនទី​យក​ព្រៃ ឬ​ភ្នំ ឬអី​យក​ផ្លូវ​អីហ្នឹង​។ ប៉ុន្តែ​ខ្សែ​ព្រំដែន វា​អត់​មានអី​ដឹង​ទេ​។ ដូចជា​មួយ​ថៃ​ចឹ​ង​ដែរ Google វា​គូស​ដាក់​ប្រាស​តា​មាន់​យើង នៅ​កន្លែង​នេះ កន្លែង​នោះ ស្រេច​តែ​ចិត្ត​។ ខ្សែ​ប្រ៊ី​យេ កាត់​ពាក់កណ្តាល​ទៅ យើង​បានធ្វើ​ការតវ៉ា​។ ដូច្នេះ​យើង​កុំទៅ​ចិត្ត​ទុកដាក់​នឹង​វា Google​។ ចំពោះ​ខ្ញុំ​អត់​ឲ្យ​សារៈសំខាន់​អី​ទេ ពីព្រោះ អា Google វា​មិនមែន​ជំនាញ​ខ្សែ​ព្រំដែន​ទេ វា​អត់​ដឹងអី​ជាក់លាក់​ទេ វា​ចេះតែ​គូស​ទៅ​”​។​
លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី វ៉ា គឹមហុង បាន​មានប្រសាសន៍​បន្តថា “​ចំពោះ​ការបោះ​ពុំ​ផែនទី​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ប្រទេស​វៀតណាម គឺ​ក្រុមការងារ​បច្ចេកទេស កំពុងតែធ្វើការ​ពុំទាន់​បានបញ្ចប់​នៅឡើយ​ទេ ហើយ​ក្រុមការងារ​បច្ចេកទេស បានធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ ដោយ​ប្រយ័ត្ន មិនមែន​ចេះតែធ្វើ​នោះទេ ដោយ​យោងតាម​មូលដ្ឋាន​លេខា​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​បោះបង្គោល​រួច ខណ្ឌ​ព្រំសីមា​រួច​បាន​យើង អះអាងថា វា​ធ្វើ​កិច្ចការ​នោះ ចប់សព្វគ្រប់​តែ​កិច្ច​នេះ យើង​ធ្វើ​មិនទាន់​ចប់​ទេ យើង​អត់​មានអី លក់​ទេ​”​។​ ​លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី បាន​មានប្រសាសន៍​បញ្ជាក់ទៀតថា សម្តេច​តេ​ជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ធ្វើការ​ពន្យល់​បកស្រាយ នៅក្នុង​រដ្ឋសភាជាតិ អស់​រយៈពេល ៥ ម៉ោងជាង គឺ​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ អត់​មានអី​លាក់លៀម​ទេ​។​

​លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី វ៉ា គឹមហុង បាន​មានប្រសាសន៍​បន្តទៀត ថា “​ឥឡូវ បាត់​លុះត្រាតែ​ធ្វើ​រឿង​ព្រំដែន​ហ្នឹង វា​រួច បាន​យើង​ដឹងថា វា​បាត់​។ អា​ព្រំដែន​ធ្វើ​មិនទាន់រួច​ផង គេ​ថា បាត់​។ ឥឡូវ​និយាយ​សាមញ្ញ​ទៅ​ចុះ ថា​ចង់​ធ្វ​សម្លរ​កកូរ បើ​មិនទាន់បាន​ស្ល​ដាក់​គ្រឿង​ត្រូវ​ផង យើង​និយាយថា កកូរ​នេះ​ឆ្ងាញ់ ម៉េច​កើត​?”​។

​លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី បាន​បញ្ជាក់ថា ព្រំដែន​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀតណាម ធ្វើ​មិនទាន់រួច​ទេ បោះបង្គោល​ក៏​មិនទាន់រួច​ខណ្ឌ​ព្រំសីមា ក៏​មិនទាន់រួច ផែនទី​ព្រំដែន​យើង កំពុងតែ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទី​៣ មកពី​អឺរ៉ុប កំពុងតែ​ធ្វើ មិនទាន់រួច ដូច្នេះ​ត្រូវ​ការប្រើ​ពេលវេលា​វែងឆ្ងាយ​។​

​សូម​រម្លឹកថា ក្រុមហ៊ុន អ៊ី​ន​ធើ​ណែ​ត ឈ្មោះ Google របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ​ថា ផ្ទៃដី​ប្រទេស​កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន បាន​បាត់ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ ទៅលើ​ប្រទេស​វៀតណាម បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​ផ្ទៃដី ដែល​បានកំណត់​ក្នុង​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែល​តម្កល់​នៅ អង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពី​ពេលមុន ដែលមាន​ផ្ទៃក្រឡា ១៨១.០៣៥ គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​។ ប៉ុន្តែ​ត្រូវបាន​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​កម្ពុជា ច្រានចោល​ចំពោះ​ព័ត៌មាន គឺជា​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​៕​
posted by អ្នកស្រែ at 8:14 PM on Mar 3, 2013

ជនរួមជាតិសប្បាយចិត្តទេ?(ចំលងពីsam sammethនៅKC)


ខែ្មរ សុវណ្ណភូមិ Yesterday សប្បាយចិត្តទេជនរួមជាតិ ? ……….. ផ្ទៃក្រឡាសមុទ្រខ្មែរនៅសល់ជាផ្លូវការបន្ទាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលខ៣១៤ត្រូវបានទទួលស្គាល់និងសម្ភោធជាផ្លូវការថ្ងៃនេះព្រោះបង្គោលព្រំដែននេះ
វាមិនត្រឹមតែជាបង្គោលកំណត់ព្រំដែនគោកទេ តែវាក៏ជាបង្គោលមូលដ្ឋាន
សំរាប់កំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនសមុទ្រដែរ។ ។ ពិតឬមិនពិត?គ្មានអ្វីដែលថា
មិនពិតនោះទេ។ មានដែលលឺរដ្ឋាភិបាលហ៊ុន សែន និយាយពីសមុទ្រត្រួត
ស៊ីគ្នាជាមួយសៀមទេ? ដោយសាររឿងនេះហើយបានជាខ្មែរមិនអាចរុករកប្រេង
នៅក្នុងសមុទ្រខ្លូននៅប្លុកខ្លះបានដោយសៀមជំទាស់ថាជាសមុទ្ររបស់វាដែរ តាមសន្ធិសញ្ញាសៀមយួនឆ្នាំ១៩៩៧។ ចំពោះជាមួយយួន គឺយើងដឹងហើយកោះត្រល
់ជារបស់យួនពិតហើយៗបើតាមសភាពជាក់ស្តែងគឺសមុទ្រយួនពេលនេះនៅ
ក្បែឆ្នេរខេត្តកំពតដែលខ្មែរកាត់ឲ្យយួនតាមសន្ធិសញ្ញាដែនទឹកប្រវត្តិសាស្រ្តឆ្នាំ
១៩៨២ដែលរបបហ៊ុន សែនចុះហត្ថលេខា។ សួរថាយកបានមកវិញទេ? ចម្លើយគឺពិតជាបានមិនថាមេដឹកនាំណាក៏អាចធ្វើបានដែរបើគេស្រឡាញ់ជាតិដោយ៖
១)ប្រកាសលុបចោលសន្ធិសញ្ញា១៩៨២ខ្មែរយួនឆ្នាំអំពីដែនសមុទ្រប្រវត្តិសាស្រដែលហ៊ុន សែនបានចុះហត្ថលេខាជាមួយយួនកាលពីឆ្នាំ១៩៨២ចោល ។
២) ប្រកាសលុបចោលសន្ធិសញ្ញាយួនខ្មែរឆ្នាំ១៩៨៥ និងសន្ធិសញ្ញាបន្ថែម២០០៥ ដែលជាសន្ធិសញ្ញាគូឡើងវិញនៅបន្ទាត់ព្រំដែនខ្មែរយួន ។
៣)បន្ទាប់ពីលុបចោលសន្ធិសញ្ញាទំាងអស់នេះហើយគឺយើងអាចកោះហៅសមាជិក
នៃម្ចាស់ហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសមកចូលរួមដោះស្រាយ ដោយផ្អែក
លើផែនទីខ្មែរទុកនៅយូអិន(UN)ឆ្នាំ១៩៦៥ ដែលយួនបានទទួលស្គាល់ ពោលគឺផែនទីបារាំង។ ធ្វើបែបនេះរឿងនឹងដោះស្រាយបាន ហើយមិនមានសង្រ្គាម និងបានដីនិងផ្ទៃសមុទ្រ
ដែលបាត់មកវិញដោយសន្តិវិធី។បញ្ជាក់៖សូមចែកចាយបន្តឲ្យបានទូលំលាយ
បើស្រឡាញ់ជាតិ។
………………… Khmer maritime areas left after the border
marker 314 officially recognized and inaugurated by Hun Xen and
Nguyen Tan Dung. NOTE: Please share to others if you love our Cambodia.

កងទ័ពខ្មែរពិតជាស្នេហាជាតិមែនឬ?

យើងជាជនជាតិខ្មែរត្រូវចេះវិភាគ៖
ប្រទេសជាតិខ្មែរបាននិងកំពុងមានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង
តំាងពីយូរលង់់ណាស់់មកហើយ ,និយាយអោយដល់់ខាងដើមតែម្ដង
គឺចាប់់តំាងពីជនជាតិថៃ លាវ យួន និងចាមបានចូលមករស់់នៅលើ ជ្រោយ
សុវណ្ណភូមិរបស់់ខ្មែរយើងនេះមក។
បញ្ហាព្រំដែនថ្មីៗជាមួយប្រទេសថៃ នៅតែមិនទាន់់ដោះស្រាយដាច់់ស្រេចនៅឡើយ
ទេ ហើយដោយសារតុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេបានធ្វើអន្តរាគមន៍ ទើបបានជាស្ងាត់់
មាត់់ទំាងសងខាង អំពីជំលោះនៅតំបន់់ព្រះវិហារក្នុងពេលនេះ។សង្រ្គាមនៅតំបន់់
ព្រះវិហារដែលបានផ្ទុះកាលពីជាងប្រាំឆ្នំាកន្លងទៅ មិនទាន់់អាចថារលត់់ទេ។ប៉ុន្តែ
ដោយសារតុលាការអន្តរជាតិគេតម្រូវអោយដកទ័ពចេញ ទើបត្រូវតែធ្វើតាមបញ្ជារ។
ជំលោះនៅប្រាសាទព្រះវិហារនេះ ជាសាក្ខីភាពមួយដែលខ្មែរទូទៅបានយល់់ឃើញ
ថាទ័ពខ្មែរមានសេចក្ដីស្នេហាជាតិណាស់់ទាល់់តែប្រជាជនខ្មែរទូទំាងប្រទេសដឹងឮ
គ្រប់់គ្នា ហើយរួមកំលំាងគ្នាគំាទ្រទាំងកំលាយកាយកំលំាងចិត្តដល់់ពួកគេ។
ប៉ុន្តែ គួរជួយវិភាគផងថា ៖ប្រទេសខ្មែរយើងមិនមែនមានបញ្ហាព្រំដែនតែជាមួយ
ថៃទេ,ប៉ុន្តែជាមួយវៀតណាមគឺគ្រប់់សម័យកាល ។ប្រជាជនខ្មែរនៅតាមបណ្ដោយ
ព្រំប្រទល់់ជាមួយវៀតណាម ជាពិសេសនៅខេត្តស្វាយរៀង ឮតែបាត់់បង់់ដីស្រែ
ឬបង្គោលព្រំដែនត្រូវបានរំកិលនៅក្នុងខេត្តខ្មែរទំាងឡាយតាមបណ្ដោយព្រំប្រទល់់
រវាងប្រទេសទំាងពីរនេះ។ភស្តុតាងជាក់់ស្ដែង គឺលោកសម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្ស
សមរង្ស៊ី បានទៅដកបង្គោលព្រំដែនដែលវៀតណាមបានលួចរំកិលចូលមកក្នុង
ដីខ្មែរ កាលពីពីរបីឆ្នំាកន្លងទៅ នំាអោយរដ្ឋាភិបាលខ្មែរសព្វថ្ងៃដែលគំាទ្រដោយ
វៀតណាម បណ្ដេញលោកចេញពីប្រទេសយ៉ាងគូរអោយឈឺចាប់់និងជូរចត់់ជា
ទីបំផុត។ប៉ុន្តែទ័ពខ្មែរ មិនដែលបានទៅឈមមុខនៅទីនោះទេ;មិនដែលបានទៅ
ការពារទឹកដីនៅទីនោះទេ។តើហេតុអីបានជាពួកគេការពារទឹកដីតែនៅខាង
ព្រំប្រទល់់ជាមួយថៃឬលាវ?ឯនៅព្រំប្រទល់់ជាមួយវៀតណាម បែរជាធ្វើ
មិនអើពើ?នេះ មិនមែនជាសកម្មភាពរបស់់ពួកគេទេ,វាជាសកម្មភាពនយោបាយ
របស់់មេដឹកនំាខ្មែរដែលនៅក្រោមចៅហ្វាយវៀតណាម,ទើបបានជាបាត់់បង់់ទឹកដី
ប៉ុន្មាននៅទីនោះក៏មិនអើពើលើកលែងតែនៅតំបន់់ព្រំប្រទល់់ជាមួយប្រទេសថៃ
និងលាវតែប៉ុណ្ណោះ។


ដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណខ្មែរនៅអង្គរ(ភាគ២៦)

ចំណែកជញ្ជាំងភាគខាងក្នុងវិញ ពោរពេញទៅដោយរូបចំលាក់់លិបទំាងអស់់។
តាមបណ្ដោយជញ្ជាំងថែវជាន់់ទី២ គេឃើញសុទ្ធតែរូបអប្សរាដែលមានចំនួនជាង
១៥០០រូប។រូបសម្ផស្សនៃទេពអប្សរទាំងនេះ ញុំាងទស្សនិកជនឲ្យស្រមើស្រមៃ
ដល់់ស្ថានសួគ៌។រូបអប្សរនីមួយៗមានទំរង់់ មុខមាត់់​កាយវិកា និងរបៀបតែងកាយ
ខុសគ្នាទាំងអស់់។ពុំមានរូបណាមួយដូចគ្នាឡើយ។អប្សរាភាគច្រើនកាន់់ផ្កានៅនឹង
ដៃដោយមានទឹកមុខញញឹមស្រស់់ហើយហាក់់ដូចជាកំពុងសំដែងសិល្បៈ។រូបអប្សរា
ទាំងអស់់ស្លៀកសំពត់់ដូចៗគ្នា ហើយជើងពាក់់កងទាំងសងខាងតែពុំមានពាក់់ស្បែក
ជើងទេ(កងពីរជើងម្ខាង)។រីឯដៃក៏ពាក់់កងដៃដែរ។ចំណេកក្បាលពាក់់មកុដធំខ្ពស់​
ដោយមានមានចុងស្រួចបីដែលលំអដោយក្បាច់់រចនាដ៏ល្អវិចិត្រ។នៅឯ កមានពាក់់
ខ្សែកធំដោយបន្តោងជាច្រើនគ្របលើដើមទ្រូង។ត្រចៀកទាំងសងខាងពាក់់ក្រវិលធំ
វែង ទំលាក់់សឹងមកដល់់ស្មា។ទស្សនិកជនទាំងឡាយកាលបើបានឃើ្រញរូបអប្សរា
ច្រើនពាសពេញជញ្ជាំងដូច្នេះ នឹងចាប់់អារម្មណ៍ ហើយទៅឈរជិតដើម្បីគន់់មើល
រូបចំលាក់់ដែលមានភាពរស់់រវើកប្រកបដោយលក្ខណៈទាក់់ទាញចិត្តក្រៃលែងបំផុត។
ហេតុដូច្នេះហើយបានជារូបចំលាក់់អប្សរាជាច្រើនមានភាពរលោងភ្លឺដោយសារដៃ
ស្ទាបរបស់់ទស្សនិកជន។ទេពអប្សរទាំងនេះបានប្រសូត្រចេញមកពីការកូរមហា
សមុទ្រទឹកដោះ។
នៅជាន់់ទីពីរ យើងអាចដើរជុំវិញកំពូលប្រាសាទទាំងប្រាំដែលស្ថិតនៅលើជាន់់ទីបី
ដើម្បីគន់់មើលវិសាលភាពនៃប្រាសាទអង្គរវត្តនិងផ្ទាំងថ្មធំៗដែលរៀបបន្តុកលើគ្នា
ដោយការឆ្លាក់់រចនាឲ្យកើតទៅជាប្រាសាទដ៏ធំស្កឹមស្កៃ ហើយល្អប្រណិតឥត
ប្រៀបផ្ទឹមបាន។ពេលយើងឃើញភាពអស្ចារ្យដូច្នេះ យើងមានសេចក្ដីស្ញប់់ស្ញែង
ជាពន់់ពេកដល់់បុព្វបុរសខ្មែរយើងដែលមានទេពកោសល្យខ្ពស់់ក្នុងការស្ថាបនា
ប្រាសាទថ្ម។យើងគង់់នឹងឆ្ងល់់ថាតើបុព្វបុរសខ្មែរយើងធ្វើដូចម្ដេចទៅដើម្បីលើកថ្ម
ធំៗទៅបន្តុកគ្នាពីក្រោមរហូតដល់់កំពូលប្រាសាទដ៏ខ្ពស់់សន្លឹមដូច្នេះបាន?

ជណ្ដើរឡើងទៅជាន់់ទីបីចោតខ្លាំងណាស់់ហើយខ្ពស់់ជាងគេ ប៉ុន្តែមានកំាជណ្ដើរ
សឹករិចរិលហើយបាក់់បែកត្រង់់នេះត្រង់់នោះដូចជណ្ដើរឡើងនៅជាន់់ដទៃទៀត
ដែរ។រាល់់ពេលឡើងជណ្ដើរចោតដូច្នេះ យើងត្រូវប្រយ័ត្នជានិច្ច គឺកុំឡើងលឿន
ពេកហើយត្រវប្រើដៃទាំងពីរកាន់់ឬតោងកាំជណ្ដើរដែលនៅខាងមុខស្ថិតស្មើនឹង
ដើមទ្រូងដើម្បីទប់់ខ្លួនកុំឲ្យដួល។ពេលយើងឡើងមកដល់់ជាន់់ទីបី បើយើងសំលឹង
ចុះមកក្រោម នោះយើងនឹងមានអារម្មណ៍ស្រៀវស្ញើបដោយមកពីយើងស្ថិតត្រង់់
កន្លែងចោតហើយខ្ពស់់។ប៉ុន្តែបើយើងក្រឡេកមើលទេសភាពនៅខាងក្រៅនោះ
យើងនឹងឃើញព្រៃព្រឹក្សាបៃតងស្រស់់ លាតសន្ធឹងវែងឆ្ងាយដាច់់កន្ទុយភ្នែកទៅ
គ្រប់់ទិសទាំងបួន។ពេលនោះយើងនឹងមានអារម្មណ៍រីករាយរំភើបម្ដងទៀតដោយបាន
មកសណ្ឋិតនៅលើប្រាសាទដ៏ល្អចំលែកអស្ចារ្យបំផុតមួយក្នុងលោក។នៅជាន់់ទីបីនេះ
បរិយាកាសហាក់់ដូចជាស្រឡះ ហើយស្អប់់ស្ងាត់់ជានិច្ច សូម្បីសំលេងសត្វស្លាបយំ
ក៏គ្មានផង។ម្យ៉ាងទៀត ចំពោះអាកាសធាតុវិញក៏ត្រជាក់់ត្រជុំជានិច្ចដែរ ទោះបី
ក្នុងរដូវក្ដៅក៏ដោយ។បរិយាកាសល្អចំលែកបែបនេះ ញុំាងឲ្យយើងនឹកភ្នកថាប្រាសាទ
អង្គរវត្តប្រៀបដូចជាស្ថានមួយដាច់់ដោយឡែកពីស្ថានមនុស្សលោក។

ពេលល្ងាច ថ្ងៃទន់់ទាប គងព្រៃព្រឹក្សា ទើបយើងនំាគ្នាដើរចាកចេញពីប្រាសាទអង្គរវត្ត
ដោយសេចក្ដីនឹកអាឡោះអាល័យរួចជាស្រេច ព្រោះមិនដឹងថានឹងមានថ្ងៃណានឹង
បានវិលមកទស្សនាទៀតទេ។ពេលយើងរៀបឡើងរថយន្តធ្វើដំណើរចាកចេញ យើង
ងាកគន់់ប្រាសាទអង្គរវត្តជាលើកចុងក្រោយក្រោមផ្ទៃមេឃទៀបងងឹតដែលធ្វើឲ្យ
យើងមានសេចក្ដីយន់់ចិត្តស្រណោះមាតុភូមិខ្មែរយើងដែលធ្លាប់់មានប្រវត្តិរុងរឿង។
ចាកចេញប្រាសាទអង្គរវត្ត យើងធ្វើដំណើរតំរង់់ឆ្ពោះទៅភ្នំបាខែងដើម្បីឡើងភ្នំទៅ
ទស្សនាប្រាសាទភ្នំបាខែងនិងរង់់ចំាគន់់មើលព្រះអាទិត្យនាពេលលិចបាត់់ស្រមោល
នៅជើងមេឃដែលមានមនុស្សជាច្រើនកំពុងរង់់ចំាគន់់មើលយ៉ាងច្រើនគ្រឹកគ្រេង។

ដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណខ្មែរនៅអង្គរ(ភាគ២៥)

ក្រោយពីបានថយចេញពីចម្ប៉ា ហើយព្រះបាទសុរ្យវរ្មន័ទី២បានលើកទ័ពទៅវាយ
យួនជាលើកចុងក្រោយបង្អស់់នៅគ.ស១១៥០ ប៉ុន្តែត្រូវដកថយមកវិញដោយគ្មាន
បានច្បំាង ព្រោះទ័ពលើកទៅចំរដូវភ្លៀងធ្លាក់់ខ្លំាង(កញ្ញា-តុលា)ហើយម្យ៉ាងទៀត
ទាហានត្រូវជំងឺរាតត្បាត និងអស់់ថាមពល។
ក្នុងរាជកាលព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ ទោះបីជាមានចម្បំាងញឹកញាប់់ជាមួយនឹងប្រទេស
ជិតខាងក៏ដោយ ក៏ព្រះអង្គនៅតែខិតខំបន្តការស្ថាបនាប្រាសាទភ្នំជីសូរ ប្រាសាទ
ភ្នំសណ្ដក ប្រាសាទវត្តភូ ប្រាសាទព្រះវិហារ ។ក្រៅពីនេះ ព្រះអង្គបានសាងប្រាសាទ
ព្រះពិធូរ ប្រាសាទចៅសាយទេវតា ប្រាសាទបន្ទាយសំរែនិងប្រាសាទអង្គរវត្តដែល
ជាស្នាដៃឯកនៃវិចិត្រសិល្បៈខ្មែរ។

ឥឡូវយើងយើងនំាគ្នាឡើងទៅជាន់់ទី២មៀលម្ដង តាមច្រកចូលនៅថែវខាងលិច។
ច្រកនេះដែលជាថែវរាងសញ្ញាជើងក្អែក តភ្ជាប់់ពីថែវជាន់់ទី១ទៅជាន់់ទី២។
ពេលយើងមកដល់់កណ្ដាលថែវដែលខ្វាត់់ខ្វែងគ្នានេះ បើយើងដើរបត់់ទៅឆ្វេង
ត្រង់់ យើងនឹងជួបបន្ទប់់មួយហៅថាបន្ទប់់ខ្ទរសំលេង(សូរ)។ក្នុងបន្ទប់់នេះ បើយើង
ផ្អែកខ្នងទៅនឹងជញ្ជំាងដែលបែរមុខមកប្រឡោះចូល ហើយគក់់ទ្រូងនោះ យើងនឹង់
ឭសូរខ្ទ័រ(សូរឡង)ខ្លំាងពីជញ្ជាំង។ហេតុដែលបណ្ដាលឲ្យឮសូរខ្ទ័រដូច្នេះ បើតាមគេ
ដឹងឮតគ្នាមកថានៅខាងក្រោមបន្ទប់់មានពាងដ៏ធំមួយនៅទទេ(ប្រហោងខាងក្នុង)។
គឺពាងនោះហើយដែលដែលបណ្ដាលឲ្យឮសូរស័ព្ទឡងផ្ទប់់ទៅនឹងជញ្ជំាង។
បើយើងដើរបត់់ទៅខាងស្ដាំវិញ យើងជួបបន្ទប់់មួយដែលគេហៅថាថែវមួយពាន់់
ព្រះពុទ្ធរូប។ក្នុងបន្ទប់់នេះ មានព្រះពុទ្ធរូបជាច្រើន(ខ្លះបែកបាក់់ ខ្លះនៅទំាងមូល)
ដាក់់តំរៀបគ្នាជាជួរ។ព្រះពុទ្ធរូបបានត្រូវគេដាក់់តំកល់់ក្នុងប្រាសាទអង្គរវត្តនៅ
សម័យ(សតវត្សទី១៥)ដែលខ្មែរយើងយកអង្គរវត្តេជាវត្តព្រះពុទ្ធសាសនា។
តំាងពីសម័យកាលនោះហើយ ដែលខ្មែរយើងហៅប្រាសាទកំពុលប្រំានេះថា
ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលមានន័យថាវត្តរបស់់នគរ។
មានបណ្ណាល័យពីរ៖មួយនៅខាងឆ្វេងនិងមួយទៀតនៅខាងស្ដាំថែវសញ្ញាជើងក្អែក
គឺត្រង់់កៀនជ្រុងថែវជាន់់ទីមួយ(ភាគខាងលិច)។បើយើងធ្វើដំណើរត្រង់់ ហើយ
ឡើងទៅជាន់់ទីពីរតែម្ដង ដោយឆ្លងកាត់់ថែវជាន់់ទីមួយ នោះយើងនឹងឃើញមាន
បណ្ណាល័យពីរទៀតនៅសងច្រកដើរ កៀកបង្កើយ។ជញ្ជាំងខាងក្រៅនាំថែវជាន់់ទី
ពីរនេះ ប្រហែលជាគេរៀបចំសំរាប់់ព្រាហ្មណ៍និងមហាក្សត្រ ធ្វើសមាធិក្នុងបរិយាកាស
មួយស្ងប់់ស្ងាត់់។ម្យ៉ាងទៀតអង្គរវត្តក៏ជាកន្លែងសង្កេតមើលមេឃនិងផ្កាយផងដែរ
សំរាប់់ពួកព្រាហ្មណ៍(បព្វជិត)និងអ្នកប្រាជ្ញបណ្ឌិត។គួរដឹងផងដែរថាមានតែ
ពួកព្រាហ្មណ៍,អ្នកប្រាជ្ញ និងព្រះមហាក្សត្រប៉ុណ្ណោះដែលមានសិទ្ធិឡើងមកជាន់់
ទីពីរនិងទីបិនោះ។ម្យ៉ាងទៀតគួរដឹងដែរថាប្រាសាទអង្គរវត្តពុំមែនជាលំនៅស្ថាន
របស់់ព្រះមហាក្សត្រឬបព្វជិតឬអក្នណាម្នាក់់ឡើយ ប៉ុន្តែជាគ្រឹះស្ថានសំរាប់់
ថ្វាយព្រះវិស្ណុ។ប្រាសាទទំាងឡាយដែលបុព្វបុរសខ្មែរយើងបានសាងទុកមក
គឺមិនមែនសំរាប់់ជាលំនៅស្ថាន(រាជវាំង)របស់់ព្រះមហាក្សត្រឡើយតាមពិត
ប្រាសាទបុរាណខ្មែរទាំងអស់ ទោះជាប្រាសាទលើភ្នំក្ដី ឬជាប្រាសាទលើដីរាប
ក្ដីពុំមែនសំរាប់់ជាលំនៅទេ គឺសំរាប់់៖
_ឩទ្ទិសថ្វាយព្រះអាទិទេពឬទេវៈផ្សេងៗក្នុងសាសនាព្រាហ្មណ៍ដូចជា
ព្រះឥសូរ,ព្រះនរាយណ៍(ព្រះវិស្ណុ) ជាដើម។
_ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះពោធិសត្វក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាដូចជាអវលោកិតេស្វរៈ
(ពោធិសត្វខាងព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន)។
_ឧទ្ទិសថ្វាយទេវរាជ(លិង្គព្រះឥសូរក្នុងប្រាសាទជាតំណាងព្រះរាជា)។
_ឧទ្ទិសថ្វាយបុព្វបុរសព្រះរាជាមានព្រះបិតា មាតានិងវរជនខ្លះ។

ដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណខ្មែរ(ភាគ២៤)

យើងបានស្គាល់់ប្រវត្តិព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ខ្លះហើយ។ព្រះអង្គជាមហាក្សត្រខ្មែរ
មួយរូបខ្លំាងពូកែទំាងខាងសឹកនិងការគ្រប់់គ្រងនគរ។មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រះអង្គជា
អ្នកកាន់់ព្រះពុទ្ធសាសនាប្រកបដោយវន័យធម៌យ៉ាងខ្ជាប់់ខ្ជួនណាស់់។ក្នុងសម័យ
មហានគរ មានព្រះមហាក្សត្រខ្មែរមួយអង្គទៀតដែលគួរអោយស្ញប់់ស្ញែងជាទី
បំផុតដែរនោះ គឺព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២។កេរស្នាដៃដ៏ចម្បងបង្អស់់នៃស្ថាបន្យកម្ម
ខ្មែរគឺប្រាសាទអង្គរវត្ត។សមិទ្ធិនេះដែលអស្ចារ្យជាងគេហើយដែលតំណាង
កំពូលអារ្យធម៌ខ្មែរ បានត្រូវខ្មែរយើងធ្វើជានិម្មិតរូបនៃដួងព្រលឹងខ្មែរ។ហេតុនេះ
ហើយបានជាយើងដាក់់រូបប្រាសាទអង្គរវត្តនៅលើទង់់ជាតិខ្មែររបស់់យើង។
ព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ក៏ជាស្ដេចពូកែខាងសឹកនិងការគ្រប់់គ្រងនគរដែរ។ប៉ុន្តែ
ខុសពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ព្រះអង្គទ្រង់់កាន់់លីទ្ធិព្រះវិស្ណុ។ព្រះអង្គបានសាង
អង្គរវត្តសំរាប់់ជាទីគោរពបូជាដល់់ព្រះវិស្ណុនិងសំរាប់់បញ្ចុះព្រះអដិ្ខធាតុរបស់់
ព្រះអង្គផងដែរ។ព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ ត្រូវជាមាជីដូនមួយនឹងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។
ព្រះអង្គឡើងគ្រងរាជ្យនៅឆ្នំា១១១៣ក្រោយពីទ្រង់់បានធ្វើគត់់ស្ដេចគូប្រជែងពីរអង្គ
គឺព្រះបាទធរណិន្រ្ទវរ្ម័ននិងព្រះបាទនិ្របទិន្រ្ទវរ្ម័ន។
នៅក្រោមការគ្រប់់គ្រងរបស់់ព្រះអង្គ តាំងពីពេលនោះមក កម្ពុជាបានឯកភាពគ្នា
ឡើងវិញ។ក្នុងរាជកាលព្រះអង្គ ចម្បំាងកើតមានញឹកញាប់់រវាងខ្មែរនិងចាម។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចម្បំាងនោះមានរយៈពេលយូរ ហើយរាលដាលរហូតដល់់ក្នុង
រាជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។មូលហេតុនៃចម្បំាងគឺមកពីចាមចង់់ពង្រីកទឹកដី
មកលើប្រទេសខ្មែរ ព្រោះប្រជាជនចាមចេះតែកើនចំនួនច្រើនឡើងៗ ហើយបើ
ងើបឡើងលើមិនរួច ទើសនឹងយួនដែលចង់់តែរុលចុះមកក្រោម(ខាងត្បូង)។
ដូច្នេះហើយបានជាចាមរុលមកដីខ្មែរវិញដែលមានទំហំធំទូលំទូលាយ។
ចាមចូលមករាតត្បាតដីខ្មែរតំាងពីយូរយារណាស់់មកហើយ គឺតំាងពីរាជកាល
ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២មកម្ល៉េះ។ប៉ុន្តែ ខ្មែរយើងកំចាត់់ចាមអោយខ្ចាត់់ខ្ចាយទៅ
វិញបានគ្រប់់ពេល។

ក្រោយពីចម្បាំងនឹងចាម ព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ច្បំាងនឹងយួនហើយនឹងមនទៀត។
ចម្បំាងមានពីរលើក។ប៉ុន្តែចម្បំាងនឹងយួន កើតមានញឹកញាប់់ជាង។មូលហេតុនៃ
ចម្បំាងនឹងមនគឺបណ្ដាលមកពីស្ដេចមនព្រះនាមអាទិត្យរាជលើកទ័ពវាយខ្មែរមុន
តែត្រូវទ័ពខ្មែរដេញតាមរហូតដល់់ក្រុងហរិបុញ្ជ័យ។ក្រោយមក ខ្មែរបានលើកទ័ព
ទៅពីរលើកទៀត ៖លើកទីមួយ ខ្មែរបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយស្ដេចអាទិត្យរាជ
ដែលបានអនុញ្ញាតអោយជនជាតិខ្មែរចូលរស់់នៅត្រង់់តំបន់់មួយហៅថាកម្ពោជគ្រាម
នៅត្រង់់អគ្នេយ៍ហរិបុញ្ជ័យ តែដោយស្ដេចខ្មែរទ្រង់់មិនយល់់ព្រមតាមកិច្ចព្រមព្រៀង
នោះ ទ័ពខ្មែរក៏លើកទៅជាលើកទី២ ប៉ុន្តែលើកនេះបែរជាទទួលបរាជ័យទំាងស្រុង។
រីឯមូលហេតុនៃចម្បំាងនឹងយួន គឺបណ្ដាលមកពីយួនចេះតែអនុញ្ញាតអោយពួកក្បត់់
ខ្មែរនិងចាម ចូលទៅជ្រកកោនក្នុងប្រទេសរបស់់ខ្លួន(គ.ស១១២៣-១១២៤)។
នៅគ.ស១១២៨ ព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ លើកទ័ព២០ ០០០នាក់់ចូលទៅវាយយួន
ប៉ុន្តែត្រូវមេទ័ពយួនលីកុងបិញ(Li Cong Binh)រុញច្រានឲ្យថយចេញពីតំបន់់
ងេអាន។បន្ទាបមក ព្រះអង្គលើកទ័ពជើងទឹកដែលមានសំពៅចំនួន៧០០គ្រឿង
ចូលវាយលុកតំបន់់ឆ្នេរសមុទ្រថាញ់់វ៉ាទៀត ហើយចំណេរកាលតមក ព្រះអង្គ
ចេះតែលើកទ័ពទៅវាយលុកប្រទេសយួនដោយប្រទាញប្រទេសចម្ប៉ាអោយ
ចូលដៃជាមួយផង។នៅគ.ស១១៣១ទ័ពចំរុះខ្មែរ-ចាមបានវាយលុកតំបន់់ងេអាន
តែត្រូវរុញអោយថយមកវិញទៀត។នៅគ.ស១១៣៨ ព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២
លើកទ័ពទៅវាយយួនម្ដងទៀត តែស្ដេចចាម ជ័យឥន្រ្ទវរ្ម័នទី៣ មិនព្រមចូលរួម
ជាមួយខ្មែរទៀត ព្រះអង្គក៏លើកទ័ពចូលវាយលុកចម្ប៉ាដោយមកពីទ្រង់់ក្រេវក្រោធ
នឹងអាក្បកិរិយាប្រែប្រួលរបស់់ចាម ដែលទៅចងមិត្តភាពនឹងយួនវិញ។ពេលនោះ
ព្រះអង្គក៏វាយលុកយកបានក្រុងវិជ័យនៅឆ្នំា១១៤៥ហើយតំាងព្រះរាជាខ្មែរ
មួយព្រះអង្គព្រះនាមហារិទេវៈ(ប្អូនថ្លៃរបស់់ព្រះអង្គ)អោយគ្រប់់គ្រងរាជ្យនៅ
ចម្ប៉ា។ទ្រង់់គ្រប់់គ្រងចម្ប៉ាបានរយៈពេលប្រំាឆ្នំា ពួកចាមនៅភាគខាងត្បូងក៏បាន
នំាគ្នាងើបប្រឆំាងហើយធ្វើគត់់ព្រះអង្គទៅ។

ដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណខ្មែរនៅអង្គរ(ភាគ២៣)

ចំណែកឯជ្រុងថែវខាងត្បូងវិញ រូបចំលាក់់លិបដែលចែកជាពីរផ្នែកដែរនោះ
គឺមួយផ្នែកជាប់់នឹងជ្រុងថែវខាងលិច ជារូបភាពនៃកងទ័ពរបស់់ព្រះបាទ
សុរ្យវរ័្មនទី២ ហើយមួយផ្នែកទៀតគឺជារូបចំលាក់់ស្ដីពិកាត់់ទោសដោយព្រះ
យមរាជ និងស្ថានសួគ៌ហើយនិងស្ថាននរក។ត្រង់់ផ្នែកនេះ រូបចំលាក់់លិប
បីជាន់់រៀបរាប់់អំពីការកាត់់ទោសមនុស្សលោកដោយព្រះយមរាជ ហើយពីរ
ជាន់់ផ្សេងទៀតពិពណ៌នាអំពីស្ថានសួគ៌និងស្ថាននរក។សិលាចារឹកប្រាប់់ថា
មានស្ថានសួគ៌ចំនួន៣៧ជាន់់ប្រកបដោយវិមានប្រាសាទល្អៗអស្ចារ្យ និង
ស្ថានរកមានចំនួន៣២ជាន់់ប្រកបដោយរូបភាពនៃការធ្វើទារុណកម្ម និងសេចក្ដី
ឈឺចាប់់។ផ្នែកដែលបង្ហាញកងទ័ពរបស់់ព្រះបាទសុរ្យវរ័្មនទី២ ដំណាលអំពីក្បួន
ដង្ហែនៃកងទ័ពខ្មែរដែលវិលត្រលប់់មកពីការប្រយុទ្ធប្រកបដោយជ័យជំនះលើ
សត្រូវ។រូបចំលាក់់លិបបង្ហាញអោយឃើញផងដែរពីរបៀបធ្វើចំបាំងដែលច្រើនតែ
ជាការប្រយុទ្ធគ្នាដោយដៃទល់់នឹងដៃ ឬអាវុធទល់់នឹងអាវុធ ប៉ុន្តែមិនមែនជាការ
ប្រើកំាភ្លើងដូចសម័យវិទ្យាសាស្រ្តបច្ចុប្បន្នទេ។រូបចំលាក់់ដែលនៅកណ្ដាលផ្ទាំង
សិលាគឺជាព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ដែលយើងធ្លាប់់បានដឹងហើយថាជាអ្នកកសាង
ប្រាសាទអង្គរវត្តនោះ។
នៅរូបជាន់់ខាងលើ យើងឃើញព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ម្ដងទៀត តែក្នុងពេល
នេះព្រះអង្គកំពុងអង្គុយធ្វើសវនាការមួយនៅលើភ្នំ។នៅឯខាងក្រោម ស្រីស្នំ
កំពុងនំាគ្នាដើរចុះចេញពីភ្នំ ចូលទៅក្នុងព្រៃ។នៅខាងចុងផ្ទាំងរូបចំលាក់់គេ
ឃើញមានក្បួនទ័ពខ្មែរចំរុះលាយទាហានសៀមក្រោមការដឹកនំារបស់់មេ
បញ្ជាការខ្មែរដែលជិះលើខ្នងដំរី។ទាហានសៀម ប្រហែលជាទាហានស៊ីឈ្នួល
ឬដែលខ្មែរកេណ្ឌមកពីស្រុកសៀម(ខេត្តLopburi) អោយចូលបំរើក្នុងជួរ
កងទ័ពខ្មែរ។
សូមរំលឹកថា ប្រទេសខ្មែរក្នុងរាជកាលនៃព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី២ ជាមហាអារ្យ
ប្រទេសមួយក្នុងលោក។ព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរនៅសម័យនោះមានព្រំប្រទល់់
ខាងជើងទល់់នឹងប្រទេសចិន ខាងត្បូងទល់់នឹងសមុទ្រ ខាងលិចល់់នឹង
ប្រទេសភូមា ហើយនិងខាងកើតទល់់នឹងប្រទេសចម៉្បា។ឯចំណែកប្រទេស
សៀមនិងប្រទេសលាវវិញ ពុំទាន់់កើតមានជារូបរាងនៅឡើយទេ គឺគ្រាន់់
តែជាទឹកដីតូចមួយនៅក្រោមអំណាចខ្មែរប៉ុណ្ណោះ។​យើងហៅសម័យ
នោះថាសម័យមហានគរគឺជាសម័យដែលខ្មែរយើងមានទំាងអំណាចនិងទឹកដី
ដ៏មហាធំធេង។ចំពោះភាពធំធេងនៃទឹកដីខ្មែរយើងនោះ មិនមែនជាការរីក
ការវាយដណ្ដើមយកទឹកដីពីប្រទេសជិតខាងដូចជាសៀម ចាម លាវ យួន
នោះទេពីព្រោះជនជាតិទំាងបួននោះមិនមែនជាម្ចាស់់ស្រុកនៅលើជ្រោយ
សុវណ្ណភូមិដូចយើងជាខ្មែរទេ៖ ជនជាតិចាមដែលមានដើមកំណើតមកពី
ឥណ្ឌូនេស៊ីនោះបានមករស់់នៅលើជ្រោយឥណ្ឌូចិននៅសតវត្សទី២នៃគ.ស,
ជនជាតិសៀមនិងលាវមានកំណើតមកពីប្រទេសចិនមករស់់នៅលើជ្រោយ
ឥណ្ឌូចិនដោយកកើតជាប្រទេសនៅក្នុងសតវត្សទី១៣។ឯយួនក៏មកពីប្រទេស
ចិនដែរគឺនៅក្នុងសតវត្សទីមួយ ត្រូវបានចិនដេញពីអោយធ្លាក់់ចូលមកជ្រក
ក្នុងជ្រោយឥណ្ឌូចិននៅដើមសតវត្សទី១។ដូច្នេះខ្មែរយើងដែលជាម្ចាស់់ស្រុកដើម
ហើយកកំណើតតាំងពីរាប់់ពាន់់ឆ្នំាមុនគ.សនោះ មានទឹកដីធំធេងនៅទីនេះស្រាប់់
ដោយនៅសតវត្សទី១ ខ្មែរយើងមាននគរឈ្មោះថាហ៊្វូណនដែលគ្រប់់គ្រងដោយ
ព្រះរាជនីខ្មែរមួយព្រះអង្គព្រះនាមថាព្រះនាងនាគ(ឬ សោមាដោយព្រះស្វាមី
ព្រះនាមថាព្រះសោម,ប៉ុន្តែតាមចិន,ព្រះនាងនាគត្រូវបានហៅថាព្រះនាងលៀវយី)។
ព្រះនាងនាគបានទទួលព្រាហ្មម្នាក់់ជាជនជាតិឥណ្ឌាដែលព្រះនាងចុះចាញ់់នោះ
ធ្វើជាស្វាមីដែលខ្មែរយើងអោយព្រះនាមថាកោណ្ឌញ្ញ(ហៅតាមរឿងព្រេងខ្មែរ
ថាព្រះសោមឬព្រះថោង)។ក្រោមពីព្រឹត្តិការណ៌នោះមក,ព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរក៏
ត្រូវបានព្រះថោងគ្រប់់គ្រងវិញ។ដូច្នេះ ប្រទេសខ្មែរដែលចាប់់ផ្ដើមរាជរដ្ឋាភិបាល
តំាងពីព្រះនាងនាគមកនោះ ទោះបីជាបានរីកធំឬមានទំហំធំពិតមែននោះ ក៏ពុំ
បានដោយការវាយដណ្ដើមយកទឹកដីពីប្រទេសណាឡើយ ។រីឯជនជាតិសៀម
យួន លាវ ដែលមានដើមកំណើតមកពីចិន និងចាមដែលមកពីឥណ្ឌូនេស៊ី
តែងមកយាយីខ្មែរហើយដណ្ដើមទឹកដីខ្មែរមិនចេះចប់់រហូតរឿងមក។ព្រះមហាក្សត្រ
ខ្មែរយើងច្រើនតែវាយដណ្ដើមយកទឹកដីដែលខ្មែរបានបាត់់បង់់ ឬពុំនោះសោតគ្រាន់់
តែបង្រ្កាបសត្រូវឈ្លានពានប៉ុណ្ណោះ។